Diễn ra từ ngày 12-15/11 tại Le Molière, số 40 phố Richelieu, a ppr oc he năm nay giới thiệu 15 triển lãm cá nhân của các nghệ sĩ đến từ Pháp và nhiều nước. Được Emilia Genuardi thành lập năm 2017, sự kiện được tổ chức theo mô hình một salon độc lập, được thiết kế như một triển lãm có định hướng tuyển chọn, dành cho những nghệ sĩ coi hình ảnh là không gian để thử nghiệm và sáng tạo.
Điểm đáng chú ý của a ppr oc he là nhiếp ảnh không còn chỉ đóng vai trò ghi lại một đối tượng hay khoảnh khắc. Bức ảnh nhiều khi chỉ là nguyên liệu ban đầu để nghệ sĩ tiếp tục tác động, biến đổi và tạo thành một tác phẩm mới. Theo ban tổ chức, trong suốt 10 kỳ tổ chức, các nghệ sĩ đã “phân tách, gấp, thêu, cào, mạ, đốt, ăn mòn và tái cấu trúc” hình ảnh, khiến ranh giới giữa nhiếp ảnh với các loại hình nghệ thuật khác ngày càng trở nên linh hoạt.
Một trong những tác phẩm gây ấn tượng mạnh tại triển lãm năm nay là loạt Mémoire Sauvée de l'Eau (Ký ức được cứu từ nước) của nghệ sĩ Pháp Manon Lanjouère. Những vật thể trông giống các mẫu hóa thạch cổ thực tế được nghệ sĩ tạo ra bằng gelatin từ tảo kết hợp với bản cyanotype được tẩy và chuyển tông bằng thông biển, trên những tấm hoặc khối vật liệu làm từ vỏ hàu nghiền. Qua những “hóa thạch” của một thế giới do chính mình tạo nên, nghệ sĩ muốn lưu giữ ký ức về các hệ sinh thái dưới đáy biển trước những tác động của hoạt động đánh bắt công nghiệp.
Với nghệ sĩ Tây Ban Nha Juan Couder, chính nước lại trở thành một phần của quá trình tạo ảnh. Trong loạt tác phẩm Uadi, nghệ sĩ phát triển một quy trình chimigramme tuần hoàn trên cùng một tấm kính. Nước được đưa lên bề mặt theo từng khoảng thời gian, vừa tạo nên hình ảnh vừa từng bước làm nó biến mất. Những trạng thái khác nhau của tác phẩm được ghi lại qua nhiều tuần, biến thời gian và sự biến đổi của vật liệu thành một phần của chính bức ảnh.
Nghệ sĩ Mỹ Wesley Stringer lại tiếp cận nhiếp ảnh gần với kỹ thuật dệt. Với anh, thao tác chụp ảnh mới chỉ là bước đầu. Các bức ảnh phong cảnh sau đó được cắt và đan xen với nhau, làm cho hình ảnh ban đầu bị phân mảnh rồi hình thành những nhịp điệu và cấu trúc mới. Một số tác phẩm được in trên loại giấy Nhật Bản rất mỏng, sau đó được đan bằng tay và bồi trên giấy dày hơn, khiến bức ảnh vừa mang tính thị giác vừa mang dấu vết rõ rệt của lao động thủ công.
Một hướng thử nghiệm khác được thể hiện trong các tác phẩm của Sido Lansari. Nghệ sĩ người Maroc sử dụng thêu và nghệ thuật dệt để tái xử lý những hình ảnh có nguồn gốc từ ảnh báo chí. Bằng việc chuyển hình ảnh từ bề mặt nhiếp ảnh sang chất liệu vải và sợi, nghệ sĩ đồng thời đặt lại câu hỏi về cách hình ảnh truyền thông tham gia hình thành ký ức tập thể và những câu chuyện từng bị khuất lấp.
Trong khi đó, nghệ sĩ Pháp Fabienne Percheron sử dụng kỹ thuật mordançage để tái diễn giải các bản in ảnh trên giấy baryta. Những phong cảnh sau quá trình xử lý không còn giữ bề mặt trơn nhẵn của một bức ảnh thông thường mà xuất hiện thêm các lớp, đường nét và cấu trúc mới, tạo cảm giác nằm ở khoảng giữa nhiếp ảnh và hội họa.
Kỳ triển lãm thứ 10 còn có một điểm mới là dành riêng một phần nhìn lại lịch sử thử nghiệm của nhiếp ảnh. Các tác phẩm “đồ họa ánh sáng” (Lichtgrafiken) của nghệ sĩ Đức Heinz Hajek-Halke được giới thiệu lần đầu tiên tại Pháp, bên cạnh một tuyển tập hồi cố về Jean-Pierre Sudre. Việc đặt những thử nghiệm lịch sử cạnh các sáng tác đương đại cho thấy xu hướng can thiệp vào chất liệu, ánh sáng và quá trình tạo ảnh không phải hiện tượng mới, mà là một dòng chảy kéo dài trong lịch sử nhiếp ảnh.
Sự kiện năm nay càng có ý nghĩa khi diễn ra trong khuôn khổ chương trình Kỷ niệm 200 năm nhiếp ảnh do Bộ Văn hóa Pháp khởi xướng. Chương trình kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027, nhằm giới thiệu cả di sản nhiếp ảnh lẫn những thực hành sáng tạo đương đại. a ppr oc he là một trong những sự kiện được Bộ Văn hóa Pháp gắn nhãn trong chương trình này.
Sau hai thế kỷ phát triển, khi hàng tỷ hình ảnh có thể được tạo ra và chia sẻ mỗi ngày bằng điện thoại thông minh, những thử nghiệm tại a ppr oc he cho thấy một hướng vận động khác của nhiếp ảnh đương đại: thay vì chỉ tìm cách tạo thêm hình ảnh, các nghệ sĩ quay trở lại chính vật liệu, ánh sáng, thời gian và quá trình hình thành bức ảnh để đặt câu hỏi về bản chất của phương tiện này.
Ở đó, thao tác bấm máy không còn là điểm kết thúc. Nó có thể chỉ là bước đầu tiên của một tác phẩm tiếp tục được cắt, thêu, đan, ăn mòn, biến đổi hoặc chuyển thành vật thể ba chiều. Chính quá trình ấy đang mở rộng những giới hạn truyền thống của nhiếp ảnh trong thế kỷ thứ ba của loại hình nghệ thuật này.