Trường vùng biên thắp sáng tương lai

Kế hoạch xây dựng trường học nội trú liên cấp (tiểu học và trung học cơ sở) giai đoạn 1 đang trong thời gian nước rút khi chỉ còn khoảng một tháng nữa, năm học mới 2026-2027 sẽ bắt đầu. Năm học này có một ý nghĩa đặc biệt đối với các em học sinh vùng biên giới, khi cả trăm ngôi trường liên cấp tại các xã biên giới đất liền trên cả nước dự kiến sẽ được hoàn thành. Khi đó, ước mơ được dạy và học của thầy và trò vùng biên trong ngôi trường mới khang trang, vững chãi, tiện ích sẽ thành hiện thực. 

Đây là những ngôi trường được xây dựng theo tinh thần Kết luận số 81-TB/TW (ngày 18/7/2025) về xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền. Theo đó, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền trên cả nước. Trước mắt, thí điểm đầu tư hoàn thành xây mới hoặc cải tạo 100 trường trong giai đoạn đầu. Các trường này sẽ là hình mẫu để sau đó tiếp tục triển khai diện rộng, hoàn thành mục tiêu đầu tư xây dựng 248 trường trong giai đoạn tiếp theo.

Thực hiện chủ trương này, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc. Việc triển khai xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp được Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan liên quan, đặc biệt là các địa phương tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện tích cực. Cuối tháng 1/2026, ngôi trường đầu tiên, Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) đã khánh thành và đưa vào sử dụng, đem lại niềm vui không gì có thể kể xiết cho thầy và trò nơi đây. Đến tháng 11/2025, có 100 ngôi trường của các địa phương trên cả nước đã được khởi công, với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/8/2026. 

Để việc xây dựng được triển khai kịp tiến độ, ngày 23/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 42/CĐ-TTg yêu cầu các địa phương huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, triển khai “chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm”, bám sát tiến độ từng ngày, từng tuần để bảo đảm hoàn thành kế hoạch đã đề ra.

Gần đây nhất, ngày 20/7, Thủ tướng tiếp tục có Công điện số 50/CĐ-TTg về việc đẩy nhanh tiến độ triển khai xây dựng, bảo đảm chất lượng các trường phổ thông nội trú liên cấp. Theo đó, để hoàn thành xây dựng các trường, khánh thành đồng loạt vào ngày 5/9, kịp cho năm học mới, Thủ tướng yêu cầu các tỉnh huy động tối đa các lực lượng, bám sát các công trường. Các nhà thầu tổ chức thi công liên tục "3 ca, 4 kíp", bảo đảm an toàn lao động, công trình. Đặc biệt, tập trung các nguồn lực, điều chuyển nhân lực từ các dự án không cấp bách, ưu tiên cao nhất cho thi công xây dựng; bảo đảm hoàn thành các trường đúng thời hạn, bảo đảm chất lượng theo quy định.

Thủ tướng quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu, trong đó đồng chí Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai xây dựng các trường nội trú liên cấp. Các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng xây dựng các trường trên địa bàn.

Thực hiện quyết tâm theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng, tại các địa phương, khí thế "100 ngày đêm cao điểm" được hiện thực hóa bằng những hành động rất cụ thể. Tại Tuyên Quang, cuối tháng 7, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã trực tiếp kiểm tra tiến độ xây dựng Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Minh Tân và yêu cầu địa phương tiếp tục tập trung nhân lực, vật lực, đẩy nhanh tiến độ thi công; nhưng phải đảm bảo tuyệt đối chất lượng công trình để kịp đưa vào sử dụng ngay từ đầu năm học. 

Tại Thanh Hoá, năm 2025, tỉnh đồng loạt khởi công 6 trường nội trú liên cấp với tổng mức đầu tư 739 tỷ đồng. Hiện, Sở Xây dựng tỉnh đang tập trung đôn đốc các ban quản lý dự án, nhà thầu tăng tốc thi công, quyết tâm hoàn thành, bàn giao các công trình trước ngày 15/8. Tại Cao Bằng, các đơn vị cũng đang tăng tốc thi công hoàn thành các hạng mục còn lại. Địa phương phấn đấu đến ngày 30/8 hoàn thành đầy đủ các điều kiện để tổ chức khai giảng năm học mới và đưa 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới vào hoạt động. 

Tại các địa phương khác như Điện Biên, Lào Cai, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Gia Lai, Đắk Lắk…, các tổ công tác của Chính phủ liên tục kiểm tra thực địa, lãnh đạo tỉnh thường xuyên có mặt tại công trường để chỉ đạo, kịp thời tháo gỡ khó khăn. Nhiều đơn vị thi công duy trì làm việc suốt ngày đêm; cán bộ kỹ thuật, tư vấn giám sát, chủ đầu tư, chính quyền địa phương cùng có mặt trên công trường để giải quyết ngay những phát sinh. Tất cả đều đang nỗ lực để có thể thực hiện được mục tiêu đã đặt ra. 

Những nỗ lực đó để mỗi ngày hoàn thành sớm thêm một hạng mục, cũng đồng nghĩa với việc rút ngắn thêm thời gian, để học sinh vùng biên có thể đón năm học mới trong những lớp học mới. Bởi trong nhiều năm, khoảng cách đến trường vẫn là rào cản lớn đối với trẻ em nơi đây. Có những em hàng ngày phải đi bộ hàng chục cây số, vượt đèo cao, suối sâu đến trường. Không ít em phải nghỉ học khi mùa mưa đến vì đường bị chia cắt. Có những gia đình buộc phải con nghỉ học sớm vì điều kiện đi lại quá khó khăn…

Những ngôi trường nội trú liên cấp được xây dựng lần này hướng tới giải quyết tận gốc những khó khăn ấy. Học sinh sẽ được học tập, ăn ở, sinh hoạt ngay tại trường trong điều kiện tốt hơn. Các em sẽ được tiếp cận môi trường giáo dục đồng bộ từ tiểu học đến trung học cơ sở; được chăm sóc toàn diện cả về học tập, dinh dưỡng và kỹ năng sống.

Xây dựng hệ thống trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới vì thế không chỉ là chương trình đầu tư hạ tầng giáo dục thông thường, mà là một “thiết kế tổng thể” cho tương lai vùng biên. Phát triển giáo dục vùng biên chính là xây dựng “cột mốc chủ quyền” vững chắc nhất. Khi trẻ em được học tập trong điều kiện tốt, người dân yên tâm bám bản làng, sẽ tạo thế trận lòng dân vững chắc bảo vệ Tổ quốc.

Trong những ngày qua và cả những còn lại, tất cả đang nỗ lực gấp nhiều lần. Khi những dải băng khánh thành được cắt đồng loạt tại 100 ngôi trường nội trú liên cấp giai đoạn 1, sẽ là một lần nữa thêm dấu ấn chính sách an sinh giàu tính nhân văn của Đảng và Nhà nước ta đối với đồng bào vùng biên giới. Đây cũng sẽ là món quà ý nghĩa nhất dành cho học sinh vùng biên trong ngày khai trường, nơi ước mơ được nuôi dưỡng từ những lớp học mới, củng cố thêm niềm tin rằng: Dù ở bất cứ đâu, đồng bằng hay miền núi, miền xuôi hay miền ngược, đô thị hay vùng sâu, vùng xa, mọi trẻ em đều xứng đáng được học tập trong những điều kiện tốt nhất.