Diện mạo mới trong quản trị và xây dựng văn hóa trường học

Từ những thay đổi trong quản trị đến xây dựng văn hóa trường học

Năm học mới 2026-2027 đã đi qua tháng đầu tiên. Với Trường Tiểu học Bình Định (xã Bình Định, tỉnh Hưng Yên), đây cũng là thời gian đặc biệt khi điểm chính và 2 phân hiệu vừa ổn định tổ chức bộ máy, vừa đưa các hoạt động dạy và học vào nền nếp.

Trường được thành lập trên cơ sở hợp nhất 3 trường gồm: Tiểu học Hồng Tiến, Tiểu học Nam Bình và Tiểu học Bình Định (cũ) với gần 1.100 học sinh cùng 60 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Sau sắp xếp, nhà trường không chỉ bố trí lại đội ngũ, triển khai đồng bộ kế hoạch giáo dục mà còn hướng đến việc lan tỏa, tiếp nối những giá trị tốt đẹp của các trường cũ, đồng thời hình thành nét văn hóa chung cho ngôi trường mới.

Cô giáo Phạm Thị Bình, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bình Định cho biết, một trong những nét riêng của Trường Tiểu học Bình Định trước đây là việc đưa nghệ thuật truyền thống vào trường học, trong đó bài hát chèo “Mái trường Bình Định mến yêu” đã trở nên quen thuộc với học sinh. Trong những giờ sinh hoạt tập thể, học sinh của trường đều có thể hát và múa thành thục bài chèo này. Nét văn hóa ấy không bị bỏ lại ở ngôi trường cũ mà còn được tiếp tục lan tỏa đến 2 phân hiệu. Trong tháng đầu tiên vận hành mô hình mới, học sinh tại 2 phân hiệu từng bước làm quen với những hoạt động chung, và đặc biệt là làm quen với những giờ sinh hoạt tập thể với làn điệu chèo về mái trường chung - Trường Tiểu học Bình Định.

Việc sắp xếp mạng lưới trường lớp không phải là phép cộng cơ học từ mỗi trường học đơn lẻ. Sau sắp xếp, bộ máy phải tinh gọn hơn, quản trị thông minh hơn, đội ngũ mạnh hơn và chất lượng giáo dục tốt hơn, trong đó người hưởng lợi từ những thay đổi phải là học sinh. Từ mục tiêu đó, bên cạnh hình thành văn hóa chung của ngôi trường mới, năm học này trường Tiểu học Bình Định thực hiện đổi mới, từng bước đưa quản trị trên nền tảng số vào thực chất, lấy chất lượng làm thước đo. Đồng thời, nhà trường tổ chức công việc, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, tăng quyền chủ động cho các tổ chuyên môn.

Có mặt trong giờ học nhạc tại điểm trường chính Tiểu học Bình Định, niềm vui của các em trong ngôi trường mới có thể được cảm nhận rõ. Sau hơn 10 năm nhà trường không có giáo viên chuyên về Âm nhạc, năm học này nhà trường có 1 giáo viên dày dặn chuyên môn từ Phân hiệu Hồng Tiến được phân công dạy tại điểm chính và 2 phân hiệu.

Cô giáo Nguyễn Thu Hà, giáo viên Âm nhạc Trường Tiểu học Bình Định cho biết, trước đây, khi công tác tại Trường Tiểu học Hồng Tiến do quy mô lớp học ít, cô chỉ có khoảng 10 tiết mỗi tuần. Trong khi đó, theo Thông tư số 05/2025/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, định mức tiết dạy trung bình trong một tuần của giáo viên tiểu học là 23 tiết. Để bảo đảm định mức và thực hiện đầy đủ kế hoạch giáo dục, nhiều năm liền cô Hà phải dạy thêm một số môn khác như Đạo đức, Khoa học tự nhiên… Năm học này, sau khi trường được sắp xếp lại, dù phải di chuyển giữa điểm chính và hai phân hiệu, cô lại được bố trí đủ 23 tiết Âm nhạc mỗi tuần và được dạy đúng chuyên môn.

“Lúc đầu việc di chuyển đi lại cũng gặp khá nhiều khó khăn. Nhưng đổi lại, tôi được giao lưu với học sinh trong toàn trường, có cơ hội lan tỏa tình yêu âm nhạc, tình yêu nghệ thuật đến nhiều học sinh hơn. Đó cũng là động lực để tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”, cô Hà chia sẻ.

Không chỉ thay đổi về phân công chuyên môn, việc hợp nhất các đơn vị cũng mở ra cơ hội để giáo viên làm việc trong những tổ chuyên môn có quy mô lớn hơn. Hiện Trường Tiểu học Bình Định có 8 tổ chuyên môn. Những giáo viên trước đây ở các trường khác nhau nay có điều kiện trao đổi kinh nghiệm, cùng xây dựng bài dạy, tháo gỡ khó khăn trong quá trình giảng dạy và học hỏi thế mạnh của đồng nghiệp. Đặc biệt, sau sắp xếp, các nhà trường tự rà soát, cân đối, chủ động điều giáo viên từ các điểm trường, phân hiệu thuộc quyền quản lý, góp phần giảm tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, đồng thời khai thác hợp lý nguồn lực đội ngũ giáo viên hiện có, bảo đảm tổ chức tốt các hoạt động giáo dục của nhà trường.

Tạo sức mạnh mới

Khác với nhiều địa phương, Hưng Yên thực hiện đồng bộ việc sắp xếp mạng lưới trường lớp theo mô hình trường có cùng cấp học, một trường chính có các điểm trường. Cách tổ chức này nhằm tạo thuận lợi trong triển khai các hoạt động giáo dục cùng cấp học, đồng thời phù hợp với yêu cầu vận hành của mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Từ 1.158 cơ sở giáo dục, sau sắp xếp Hưng Yên còn 441 cơ sở, giảm 717 đầu mối, tương đương 61,92%. Đây là một trong những địa phương có tỷ lệ giảm đầu mối lớn cả nước, trong đó cấp học Mầm non giảm 313 đầu mối, Trung học cơ sở giảm 76 đầu mối và Tiểu học giảm 64 đầu mối.

Năm học 2026-2027, Trường Trung học cơ sở Quang Trung được hình thành từ cấp Trung học cơ sở của bốn đơn vị trước đây gồm Tiểu học và Trung học cơ sở Quang Trung, Tiểu học và Trung học cơ sở Minh Khai, Trung học cơ sở Lê Lợi và Trung học cơ sở Liên Phương. Sau sắp xếp, trường có một điểm trường chính và ba phân hiệu.

Cô giáo Bùi Thị Hải Yến, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, với khẩu hiệu “Một Quang Trung - Chung khát vọng”, trong thời gian đầu vận hành mô hình mới, nhà trường tập trung thống nhất công tác quản lý, kế hoạch giáo dục và nền nếp chuyên môn; đồng thời phát huy thế mạnh của đội ngũ tại các phân hiệu cũ. Nhà trường tăng cường phối hợp giữa các phân hiệu, đẩy mạnh chuyển đổi số, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất hiện có. Tiêu chí mà nhà trường đặt lên hàng đầu là xây dựng tinh thần đoàn kết, đồng thuận trong đội ngũ, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và mục tiêu xây dựng “trường học hạnh phúc”.

Cô giáo Tạ Thị Lượng, Tổ phó tổ bộ môn Tiếng Anh (Trường Trung học cơ sở Quang Trung) cho biết, thời gian đầu, giữa các đơn vị có thể còn những khác biệt về phương pháp, cách thức tổ chức công việc, song tập thể nhà trường đã chủ động trao đổi, thống nhất để từng bước đưa hoạt động chuyên môn vào nền nếp, đồng bộ giữa các điểm trường. Đây cũng là tiền đề để tổ chuyên môn Tiếng Anh phát huy thế mạnh của đội ngũ, xây dựng cách dạy và học thống nhất, tạo môi trường học tập và từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đồng thời, giáo viên có điều kiện nâng cao năng lực chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học và thống nhất hơn trong thực hiện nhiệm vụ.

Với chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên các trường học Hưng Yên vận hành mô hình mới sau sắp xếp mạng lưới trường lớp với quy mô lớn. Trên nền tảng tổ chức lại hệ thống, ngành Giáo dục Hưng Yên xác định nhiệm vụ hàng đầu là xây dựng một hệ thống giáo dục ổn định, tinh gọn, hiện đại, công bằng; đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn và giáo dục nghề nghiệp, chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực, thể chất, kỹ năng và ý thức công dân của người học.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, các nhà trường cần tiếp tục cụ thể hóa hiệu quả sắp xếp mạng lưới trường lớp vào các yếu tố như tối ưu hóa nguồn lực, đổi mới dạy học, nâng cao quản trị đội ngũ và xây dựng môi trường giáo dục. Đây là bệ phóng vững chắc giúp giáo dục địa phương chuyển biến toàn diện, lấy học sinh làm trung tâm và để các em thụ hưởng trọn vẹn thành quả đổi mới.