Những ngày này, ngã ba Ông Tạ (đường Cách Mạng Tháng Tám giao với Phạm Văn Hai, phường Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh), nhiều sạp lá dong đã bắt đầu bày bán. Đây được xem là một trong những chợ bán lá dong nhộn nhịp nhất thành phố mỗi dịp cận Tết, phục vụ nhu cầu của người dân và các lò bánh.
Tuy vậy, không khí mua bán năm nay có phần kém sôi động. Ghi nhận của phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc vào ngày 8/2 (tức ngày 21 tháng Chạp) cho thấy lượng khách đến hỏi mua còn thưa thớt, nhiều sạp hàng bày lá sẵn nhưng chờ khách.
Giá lá dong năm nay dao động từ 40.000 đến 150.000 đồng một bó 50 lá, tùy kích cỡ lớn nhỏ. Dây lạt buộc bánh có giá từ 10.000 đến 20.000 đồng một bó, trong khi các loại khuôn gói bánh chưng được bán từ 20.000 đến 60.000 đồng một chiếc tùy kích thước. Dù giá không tăng, thậm chí ở mức dễ mua, sức tiêu thụ vẫn chậm hơn so với cùng kỳ các năm trước.
Gắn bó với nghề bán lá dong hơn 20 năm, bà Nguyễn Thị Kim Chánh cho biết lượng khách mua lẻ năm nay giảm, chủ yếu bán sỉ cho các lò bánh. Theo bà Chánh, thị trường thường chỉ sôi động từ ngày 21 đến 25 tháng Chạp. “Khách gói bánh gia đình hiện còn lai rai, sức mua cũng chậm hơn. Mình vẫn bán đều nhưng không dám kỳ vọng nhiều như trước”, bà Chánh chia sẻ.
Theo bà Chánh, số tiểu thương năm nay tham gia bán lá dong cũng giảm so với trước do nhiều người nghỉ kinh doanh. Ngoài cung cấp cho lò bánh, bà còn bán giá "mềm" cho các nhóm thiện nguyện gói bánh tặng người có hoàn cảnh khó khăn.
Tương tự, bà Hoàng Thị Thu, một tiểu thương bán lá dong sỉ nhiều năm cho biết, giá lá năm nay dễ chịu hơn năm trước do nhu cầu chưa tăng mạnh. “Năm ngoái giá cao hơn, năm nay khách ít nên giá vẫn như đầu mùa. Tôi là người dọn ra bán sớm nhất ở khu này, từ mùng 6 âm lịch tôi đã dọn ra bán, ăn ngủ tại chỗ hơn hai tuần nay”, bà Thu nói.
Theo bà Thu, cao điểm người mua lá thường rơi vào khoảng từ 20 đến 24 tháng Chạp. Để đáp ứng nhu cầu đa dạng, bà phân loại lá thành bốn cỡ khác nhau để người mua dễ chọn. Các mặt hàng đi kèm như dây lạt, khuôn gói bánh giữ giá ổn định suốt mùa, riêng lá dong có thể biến động theo nhu cầu.
Ông Nguyễn Thanh Nho (64 tuổi, ngụ phường Đông Hưng Thuận) đang ngồi lựa lá dong cho biết, năm nào gia đình ông cũng duy trì việc gói bánh chưng đón Tết. Với ông, đây là phong tục truyền thống của người miền Bắc. “Mỗi năm chỉ có một cái Tết cổ truyền nên cố gắng giữ nếp xưa. Gói bánh xong chia cho hàng xóm, con cháu không khí rất vui. Nhưng giờ lớp trẻ ít mặn mà hơn, chủ yếu người lớn tuổi còn giữ thói quen này”, ông Nho bày tỏ.
Theo ông Nho, lá dong hiện được đưa về từ nhiều nguồn. Lá miền Bắc thường có màu xanh sáng, mặt lá đẹp; lá trồng trong Nam có màu xanh đậm hơn. Giá cả nhìn chung ở mức chấp nhận được, không tăng đột biến.
Là khách quen nhiều năm, bà Lá Thị Nhự cũng nhận thấy lượng người gói bánh giảm so với trước. “Không phải ít lá mà ít người gói. Nhiều người ăn uống theo chế độ nên mua ít. Tôi mua về gói vài đòn cho con cháu có không khí Tết”, bà Như cho biết.
Thực tế cho thấy nhịp sống hiện đại và sự tiện lợi của bánh chưng, bánh tét bán sẵn khiến thói quen tự tay gói bánh trong người dân dần thu hẹp. Dẫu vậy, với nhiều gia đình, việc tự tay gói bánh vẫn là nét văn hóa mang đậm giá trị truyền thống, góp phần lưu giữ hương vị và ký ức sum vầy mỗi dịp Tết đến Xuân về.
