Ngày 16/9, Bỉ chính thức khai trương Belgian AI Factory Antenna, một đầu mối được thiết kế để kết nối các tổ chức của nước này với những AI Factory sử dụng các siêu máy tính mạnh của châu Âu.
Theo thông tin từ Chính phủ Bỉ, BE-AIFA được tài trợ ngang nhau bởi Liên minh châu Âu và chính quyền liên bang cùng các vùng của Bỉ. Mạng lưới này kết nối các tổ chức của Bỉ với LUMI AI Factory tại Phần Lan và JUPITER AI Factory tại Đức, qua đó mở đường để doanh nghiệp, giới nghiên cứu và khu vực công tiếp cận năng lực tính toán phục vụ AI.
Điểm đáng chú ý nằm ở đối tượng mà Bỉ muốn phục vụ. Đây không chỉ là các tập đoàn công nghệ lớn. Dự án tập trung vào doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup, cơ quan công quyền và tổ chức nghiên cứu.
Tiếp cận nguồn lực “siêu máy tính”
Sự phát triển nhanh của AI đang làm thay đổi cách nhìn về hạ tầng công nghệ. Trong giai đoạn đầu của chuyển đổi số, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng việc đầu tư máy chủ, phần mềm hoặc thuê dịch vụ đám mây. Nhưng với các mô hình AI lớn, đào tạo và kiểm thử những ứng dụng phức tạp có thể đòi hỏi năng lực tính toán rất lớn.
Điều này tạo ra một khoảng cách mới. Các tập đoàn công nghệ có thể đầu tư hàng triệu USD cho hạ tầng tính toán, trong khi một startup hoặc doanh nghiệp sản xuất quy mô nhỏ khó có khả năng làm tương tự.
BE-AIFA được thiết kế để giải quyết một phần khoảng cách đó. Theo dự án của Bỉ, các tổ chức tham gia có thể được hỗ trợ tiếp cận năng lực tính toán tối ưu cho AI, dữ liệu chất lượng cao, các dịch vụ phục vụ đào tạo và phát triển mô hình AI quy mô lớn, cũng như phát triển, thử nghiệm và xác nhận các ứng dụng AI.
Mô hình này đáng chú ý ở chỗ không nhất thiết phải đưa toàn bộ hạ tầng tính toán về một quốc gia hay một doanh nghiệp. Thay vào đó, quốc gia xây dựng cơ chế kết nối người có nhu cầu với hạ tầng có sẵn.
Từ hạ tầng AI đến năng lực đổi mới
Bỉ xác định BE-AIFA phục vụ một số lĩnh vực như y tế và công nghệ sinh học, sản xuất và robot, hàng không vũ trụ, quốc phòng - an ninh và chuyển đổi số khu vực công. Nói cách khác, siêu máy tính không được xem đơn thuần là tài sản của ngành công nghệ. Nó được coi là một lớp hạ tầng mới để các ngành kinh tế khác thử nghiệm và triển khai AI.
Mô hình của Bỉ đặt ra một hướng đáng tham khảo: Nhà nước không nhất thiết phải biến mọi doanh nghiệp thành một trung tâm tính toán nhỏ. Thay vào đó, có thể hình thành những đầu mối hỗ trợ doanh nghiệp xác định nhu cầu, tiếp cận năng lực tính toán, dữ liệu, chuyên gia và môi trường thử nghiệm.
Giải pháp này cũng phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57 khi đặt doanh nghiệp là một chủ thể của đổi mới sáng tạo, đồng thời yêu cầu có chính sách khuyến khích doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đầu tư cho chuyển đổi số, nghiên cứu, ứng dụng khoa học và đổi mới công nghệ.
Bỉ đang thử tạo một “cây cầu” giữa siêu máy tính và doanh nghiệp. Với Việt Nam, cây cầu tương tự có thể quan trọng không kém bản thân chiếc máy tính, bởi hạ tầng công nghệ chỉ tạo ra giá trị khi doanh nghiệp, nhà khoa học và khu vực công có thể thực sự sử dụng nó.
