Xây dựng nền hành chính hiện đại, lấy người dân làm trung tâm

Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ vào giải quyết thủ tục hành chính mà còn tạo động lực đổi mới phương thức hoạt động của chính quyền, chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ, từ xử lý giấy tờ sang khai thác dữ liệu, từ phương thức thủ công sang vận hành thông minh.

Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tạo thuận lợi trong tiếp cận và sử dụng dịch vụ công là mục tiêu xuyên suốt trong quá trình chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Cán bộ Trung tâm hành chính công phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng, hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính. Ảnh: Trần Tĩnh/TTXVN
Cán bộ Trung tâm hành chính công phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng, hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính. Ảnh: Trần Tĩnh/TTXVN

Đưa người dân vào vị trí trung tâm

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Hòa Tiến có 15 thôn với gần 40.000 dân. Nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính tăng, trong khi một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, người khuyết tật và những người hạn chế kỹ năng số, còn gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Trước thực tế đó, xã Hòa Tiến triển khai mô hình “3 hỗ trợ - Không khoảng cách” và “Giờ làm việc thứ 9” nhằm đưa dịch vụ hành chính công đến gần người dân hơn.

Mô hình “3 hỗ trợ - Không khoảng cách” gồm hỗ trợ tại quầy, từ xa và tại cộng đồng. Người dân được hướng dẫn sử dụng VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, số hóa giấy tờ, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu và nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Đối tượng được ưu tiên hỗ trợ là người cao tuổi, người yếu thế và người chưa thành thạo kỹ năng số.

Với mô hình “Giờ làm việc thứ 9”, vào chiều thứ Hai, thứ Tư và thứ Sáu hằng tuần, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công làm thêm một giờ để hỗ trợ, tiếp nhận và giải quyết thủ tục cho người dân.

Ông Nguyễn Tấn Khoa, Chủ tịch UBND xã Hòa Tiến cho biết, để duy trì hiệu quả các mô hình, xã tăng cường phối hợp giữa các bộ phận, đẩy mạnh giải quyết hồ sơ trực tuyến, huy động các thôn, Mặt trận và đoàn thể cùng tham gia hỗ trợ người dân. Địa phương cũng thí điểm mô hình “Mỗi hộ gia đình có ít nhất một người thành thạo 5 kỹ năng số cơ bản”, gồm: Sử dụng dịch vụ công trực tuyến, mua sắm trực tuyến, thanh toán trực tuyến, tự bảo vệ trên không gian mạng và sử dụng nền tảng số của địa phương.

Tại thành phố Đà Nẵng, các xã, phường cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng lấy người dân làm trung tâm, trong đó chú trọng rà soát, cắt giảm khâu trung gian, loại bỏ giấy tờ không cần thiết và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Theo bà Ngô Trần Thụy Linh, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Cẩm Lệ, để tạo thuận lợi cho người dân khi đến giao dịch, Trung tâm tổ chức phân luồng, hướng dẫn ngay từ đầu thông qua các mã QR. Với người cao tuổi, người có sức khỏe hạn chế hoặc chưa thành thạo công nghệ, cán bộ trực tiếp hỗ trợ từng bước; những trường hợp khó khăn trong đi lại còn được hỗ trợ tại nhà.

Thông qua mô hình “2 hành trình - 1 điểm đến”, Trung tâm đã trao kết quả tại nhà cho 196 hồ sơ. Theo bà Linh, cải cách hành chính ở phường Cẩm Lệ đôi khi bắt đầu từ những việc rất giản dị: Cán bộ đi thêm một đoạn đường để người dân bớt một chuyến đi.

Thay đổi cách phục vụ của chính quyền

da-nang.jpg
Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Thanh Khê (Đà Nẵng). Ảnh: Mỹ Hà/TTXVN

Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức hoạt động của chính quyền, hướng đến nền hành chính công khai, minh bạch và thuận tiện. Khi thủ tục được thực hiện, theo dõi trên môi trường trực tuyến, người dân có thể chủ động giám sát quá trình giải quyết hồ sơ; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan giúp hạn chế yêu cầu cung cấp lại những thông tin đã có, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính.

Tại xã Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tổ chức tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính ngoài giờ vào thứ Bảy, Chủ nhật hoặc ngoài giờ làm việc đối với những trường hợp thật sự cần thiết theo đề nghị của tổ chức, cá nhân. Các trường hợp được ưu tiên gồm hồ sơ cấp thiết, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân như khám, chữa bệnh, mai táng, trợ giúp xã hội khẩn cấp, tuyển sinh, tuyển dụng, học tập, lao động và hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Ông Ninh Văn Thế có nhu cầu thực hiện thủ tục hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho con trai là anh Ninh Văn Mạnh. Do tuổi cao, sức khỏe yếu, đi lại khó khăn, trong khi gia đình ở khu vực vùng sâu, vùng xa, cách trung tâm xã 15 km, việc trực tiếp đến UBND xã làm thủ tục gặp nhiều trở ngại. Nắm bắt hoàn cảnh này, công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Cát Tiên đã đến tận nhà hướng dẫn, hỗ trợ gia đình hoàn thành các thủ tục cần thiết.

Ông Thế chia sẻ: “Tôi tuổi cao, sức khỏe yếu, đi lại rất khó khăn, nhà lại cách xa trung tâm xã nên không thể đến ủy ban xã để làm thủ tục theo quy định. Được sự quan tâm của cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xuống tận nhà hỗ trợ, mọi thủ tục được giải quyết nhanh chóng và đúng quy trình, tạo thuận lợi rất nhiều cho người dân”.

Bà Đào Thị Lê, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng cho biết, việc giải quyết thủ tục hành chính ngoài giờ không làm thay đổi trình tự, thành phần hồ sơ, thẩm quyền và thời hạn giải quyết theo quy định, đồng thời không thu thêm bất kỳ khoản chi phí nào ngoài phí, lệ phí theo quy định. Theo bà Lê, việc giải quyết thủ tục hành chính ngoài giờ không làm thay đổi trình tự, thành phần hồ sơ, thẩm quyền và thời hạn giải quyết theo quy định; đồng thời không thu thêm bất kỳ khoản chi phí nào ngoài phí, lệ phí hiện hành. Cách làm này vừa bảo đảm yêu cầu cải cách hành chính vừa tạo điều kiện để người dân được phục vụ phù hợp với hoàn cảnh thực tế.

Hiện nay, Trung tâm đang xây dựng các pa nô tuyên truyền và chuẩn bị 5.000 tờ rơi giới thiệu về thủ tục hành chính công không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Theo đó, người dân ở các địa phương khác nhau có thể đến nộp hồ sơ tại Trung tâm và được tiếp nhận, giải quyết theo quy định.

Cùng với đổi mới phương thức phục vụ, việc xây dựng chính quyền số, chuẩn hóa dữ liệu và quy trình xử lý công việc điện tử cũng được các địa phương chú trọng. Tại xã Bảo Lâm 1, tỉnh Lâm Đồng, chính quyền tập trung chuẩn hóa quy trình xử lý công việc trên môi trường điện tử, tăng tỷ lệ lập hồ sơ điện tử, ký số, số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính và tái sử dụng dữ liệu đã được số hóa. Địa phương đồng thời rà soát chất lượng dữ liệu, phân công trách nhiệm cập nhật, đối soát và khai thác các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nền tảng dùng chung theo phân quyền.

Đến nay, xã Bảo Lâm 1 đã số hóa 9.756 hồ sơ thành phần thủ tục hành chính khi tiếp nhận, đạt 100%; tỷ lệ số hóa kết quả, trả kết quả qua kho công dân đạt 100%. Việc khai thác, sử dụng lại thông tin, dữ liệu đã số hóa và dữ liệu từ cơ sở dữ liệu dân cư đạt 8.792/9.756 hồ sơ, tương đương 89%.

Ông Nguyễn Đức Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Lâm 1 cho biết, UBND xã duy trì sử dụng các hệ thống thông tin, phần mềm dùng chung phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và xử lý công việc, từng bước chuyển từ phương thức xử lý hồ sơ giấy sang môi trường điện tử. Các hệ thống đang được sử dụng gồm hệ thống quản lý văn bản và điều hành, thư điện tử công vụ, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, phần mềm quản lý cán bộ, công chức và các cơ sở dữ liệu, phần mềm chuyên ngành theo phân cấp. Việc ký số, phát hành văn bản điện tử cơ bản được thực hiện theo quy định. Các thôn cũng bước đầu tiếp cận, sử dụng hệ thống quản lý và điều hành văn bản trên nền tảng trực tuyến của tỉnh Lâm Đồng.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các địa phương tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực, nhất là trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Công tác cải cách hành chính được triển khai đồng bộ; việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính có những chuyển biến tích cực. Cùng với đầu tư hạ tầng công nghệ và hoàn thiện dữ liệu số, các địa phương chú trọng nâng cao năng lực, trách nhiệm và đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Mỹ Hà/TTXVN

Dành cho bạn

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Nhật Bản phát triển kinh tế tầm thấp

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Nhật Bản phát triển kinh tế tầm thấp

Liên minh Kinh tế Tầm thấp Việt Nam (LAEP) và Hiệp hội Xúc tiến Đặc khu Chiến lược Quốc gia Kaga (Nhật Bản) vừa ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tầm thấp (Low-Altitude Economy - LAE) và các ngành công nghiệp vận tải hàng không thế hệ mới tại hai quốc gia.