FiberBridge Photonics, doanh nghiệp có trụ sở tại bang Niedersachsen, ngày 6/8 đã khánh thành các khu sản xuất mới tại thành phố Hannover cho hệ thống vũ khí laser quân sự. Theo công ty, đây là lần đầu tiên tại châu Âu một doanh nghiệp bước vào sản xuất hàng loạt vũ khí laser công suất cao thuộc cấp này dành cho phòng chống UAV. Hoạt động sản xuất đã bắt đầu trong khu vực có diện tích lên tới 3.000 m².
Các hệ thống của FiberBridge có thể được sử dụng để đối phó UAV ở khoảng cách từ vài trăm mét đến 5 km. Theo công ty, cấp công suất của hệ thống có thể so sánh với hệ thống phòng thủ “Tia Sắt” (Iron Beam) của Israel. Giám đốc điều hành FiberBridge Thomas Theeg cho biết nhu cầu trong những năm tới sẽ tăng mạnh, khi khách hàng đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm, nguyên mẫu sang chuẩn bị cho đơn hàng số lượng lớn.
Động lực chính thúc đẩy công nghệ laser là bài toán chi phí trong phòng không hiện đại. Các lực lượng vũ trang hiện thường phải dùng tên lửa trị giá vài trăm nghìn, thậm chí hàng triệu euro để bắn hạ UAV có giá chỉ vài nghìn euro. Theo ông Theeg, một phát bắn bằng laser về cơ bản chỉ tốn chi phí điện năng, tương đương vài euro, tạo lợi thế lớn trong kịch bản phải đối phó số lượng lớn UAV.
Laser không được kỳ vọng thay thế hoàn toàn tên lửa phòng không truyền thống, mà bổ sung thêm một lớp phòng thủ mới, đặc biệt phù hợp để đối phó các vật thể bay nhỏ, giá rẻ, trong khi giúp giảm áp lực tài chính và kỹ thuật lên các hệ thống phòng không hiện có. Theo FiberBridge, riêng thị trường hệ thống laser triển khai trên bộ đã có thể đạt quy mô hàng tỷ euro.
Nhu cầu này trở nên cấp bách hơn sau vụ việc tại sân bay Leipzig, nơi cơ quan an ninh Đức phát hiện một UAV gắn thiết bị nổ gần một máy bay vận tải Antonow của Ukraine và tiếp tục truy tìm một vật thể bay thứ hai. Vụ việc cho thấy các sân bay, trung tâm logistics và hạ tầng trọng yếu có thể trở thành mục tiêu của các phương thức tấn công hybrid mới, trong đó thiết bị dân dụng giá rẻ được dùng với ý đồ phá hoại hoặc gây bất ổn.
Nhiều doanh nghiệp lớn cũng đang bước vào lĩnh vực này. Tại Đức, nhà sản xuất máy công cụ Trumpf đã quyết định phát triển hệ thống laser riêng để đối phó với các vật thể bay nhỏ và hợp tác với Rohde & Schwarz, doanh nghiệp cung cấp hệ thống phát hiện mục tiêu bằng điện từ học và cảm biến radar. Hệ thống của Trumpf dự kiến sẵn sàng hoạt động vào năm 2028. Rheinmetall và tập đoàn quốc phòng châu Âu MBDA cũng đang phát triển hệ thống phòng không laser cho Hải quân Đức theo hợp đồng của cơ quan mua sắm thuộc Quân đội Liên bang Đức, với giá trị ở mức 400-600 triệu euro (460-690 triệu USD).
FiberBridge không sản xuất toàn bộ hệ thống vũ khí, mà tập trung vào cấu phần cốt lõi là nguồn laser công suất cao. Các tập đoàn quốc phòng sau đó sẽ kết hợp nguồn laser này với hệ thống phát hiện mục tiêu, điều khiển và các thành phần khác để lắp đặt trên tàu, xe hoặc các nền tảng phòng thủ. Ông Theeg nhấn mạnh mục tiêu của FiberBridge là trở thành nhà cung cấp yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống, chứ không phải chế tạo trọn gói vũ khí.
Việc sản xuất tại Hannover còn nhằm giảm phụ thuộc của châu Âu vào nguồn cung ngoài lục địa. Theo ông Theeg, các nguồn laser công suất rất cao hiện hầu như không có sẵn tại châu Âu, khiến các nhà sản xuất phải tìm nguồn từ Mỹ hoặc Trung Quốc. Với ứng dụng quân sự, Trung Quốc thường không phải lựa chọn phù hợp, trong khi hệ thống của Mỹ có thể chịu ràng buộc kiểm soát xuất khẩu và thay đổi chính sách theo từng chính quyền. Vì vậy, năng lực sản xuất tại châu Âu được coi là yếu tố quan trọng để tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng quốc phòng.
FiberBridge hiện vẫn là doanh nghiệp nhỏ với khoảng 50-60 nhân viên, nhưng đặt mục tiêu tăng lên 200-300 lao động trong những năm tới. Công ty muốn nâng năng lực sản xuất lên tới 1.000 đơn vị lõi laser mỗi năm, có thể ghép thành các hệ thống có công suất khác nhau. Theo ông Theeg, thời điểm triển khai đã đến, bởi các hệ thống không còn ở giai đoạn phát triển kéo dài, mà đã sẵn sàng để đưa vào ứng dụng.
Việc bắt đầu sản xuất hàng loạt vũ khí laser công suất cao tại Đức phản ánh hướng dịch chuyển mới của công nghiệp quốc phòng châu Âu, từ bổ sung xe tăng, tên lửa và đạn dược sang xây dựng các lớp phòng thủ chi phí thấp hơn trước mối đe dọa của UAV. Đây cũng là bước đi nhằm tăng tự chủ công nghệ, bảo vệ hạ tầng trọng yếu và thích ứng với môi trường an ninh mới, nơi các thiết bị giá rẻ có thể tạo ra rủi ro rất lớn cho quân sự và dân sự.
