Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết quân đội nước này đang giành lại ưu thế trên một số hướng ở Donetsk. Trong khi đó, Moskva tuyên bố đã kiểm soát thêm 92 khu dân cư và hơn 1.800 km² lãnh thổ Ukraine kể từ đầu tháng 9, nhưng Kiev bác bỏ các số liệu này.
Theo tờ Kyiv Independent, Tổng thống Zelensky ngày 18/10 tuyên bố quân đội nước này đã giành lại nhiều lãnh thổ hơn diện tích mà lực lượng Nga chiếm được kể từ đầu mùa Thu, trong bối cảnh giao tranh tiếp diễn tại các khu vực trọng điểm ở miền Đông và miền Nam Ukraine.
Trong thông điệp video buổi tối, ông Zelensky cho biết: “Chúng ta đang chứng kiến những kết quả trên mặt trận”.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, các lực lượng vũ trang nước này đang đẩy lùi những nỗ lực tiến công của quân đội Nga tại thành phố Dobropillia, thuộc tỉnh Donetsk, đồng thời bảo vệ các vị trí tại tỉnh Kharkiv và Zaporizhzhia. Ông khẳng định tình hình ở tiền tuyến vẫn vững vàng.
“Xu hướng này tiếp tục trong năm nay. Kể từ đầu mùa Thu, các chiến sĩ của chúng ta đã giành lại nhiều lãnh thổ hơn diện tích mà phía Nga chiếm được. Điều tương tự cũng diễn ra ở những thời điểm khác trong năm”, ông Zelensky nói.
Theo báo Kyiv Independent, lực lượng Ukraine đã đạt được một số bước tiến trong chiến dịch phản công mang tên Vivaldi tại tỉnh Donetsk, nơi Nga đang tìm cách mở rộng quyền kiểm soát và tiến về các thành phố phòng thủ trọng yếu của Ukraine.
Ngày 14/10, Quân đoàn 3 Ukraine thông báo đã giành lại thêm 101 km² tại khu vực Lyman, thuộc tỉnh Donetsk. Theo Tư lệnh quân đoàn, Chuẩn tướng Andrii Biletskyi, chiến dịch Vivaldi đã giúp Ukraine giành lại tổng cộng 277 km² lãnh thổ và 16 khu dân cư.
Đây là khu vực có ý nghĩa chiến lược trong nỗ lực của Nga nhằm tiến công về phía Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố nằm trong tuyến phòng thủ trọng yếu mà Ukraine vẫn kiểm soát tại Donetsk.
Theo phân tích của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ được Euronews dẫn ngày 9/10, các bước tiến của Ukraine quanh Lyman đã làm suy yếu hướng tiến công từ phía Bắc trong kế hoạch bao vây khu vực này của Nga. Tuy nhiên, lực lượng Nga vẫn duy trì một số bước tiến hạn chế gần Kostiantynivka và phía Đông Sloviansk.
Nga tuyên bố kiểm soát hơn 1.800 km² lãnh thổ
Trong khi Kiev khẳng định đang giành lại ưu thế tại một số khu vực, Moskva đưa ra đánh giá trái ngược về diễn biến chiến trường.
Theo Reuters ngày 17/10, Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga Valery Gerasimov báo cáo với Tổng thống Vladimir Putin rằng lực lượng Nga đã kiểm soát 92 khu dân cư và hơn 1.800 km² lãnh thổ Ukraine kể từ ngày 1/9. Trong số những địa điểm mà Moskva tuyên bố đã kiểm soát có Dobropillia, thành phố nằm ở phía Tây Nam Sloviansk và Kramatorsk.
Phía Ukraine lập tức bác bỏ những thông tin này. Người phát ngôn Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine Andriy Kovaliov cho rằng các tuyên bố của giới lãnh đạo quân sự Nga không phản ánh đúng tình hình thực tế trên chiến trường. Ông khẳng định Ukraine vẫn kiểm soát Dobropillia, đồng thời bác bỏ thông tin Nga đã chiếm được Kostiantynivka và Oleksiievo-Druzhkivka, cũng như tuyên bố lực lượng Nga đã tiến đến vùng ngoại ô Kramatorsk.
Theo ông Kovaliov, kể từ đầu mùa Thu, các lực lượng Ukraine trên thực tế đã giành lại nhiều lãnh thổ hơn diện tích mà Nga chiếm được.
Reuters cho biết hãng tin này chưa thể xác minh độc lập các tuyên bố về kiểm soát lãnh thổ của cả hai bên.
Một số nguồn tin quân sự Nga cũng đưa ra những đánh giá cho thấy tình hình tại khu vực Lyman phức tạp hơn các tuyên bố chính thức về bước tiến của Moskva. Theo Al Jazeera ngày 9/10, kênh Telegram, Rybar, có quan điểm ủng hộ Điện Kremlin, cho biết lực lượng Nga đang mất một số ngôi làng ở phía Nam Lyman. Kênh này nhận định những bước tiến của Ukraine tại đây buộc quân đội Nga phải chuyển nguồn lực sang bảo vệ các vị trí đã chiếm giữ, thay vì tập trung cho các đợt tiến công mới.
Rybar cũng cho rằng việc một số khu dân cư được tuyên bố đã giải phóng trước khi lực lượng Nga thực sự tiến vào đã tạo điều kiện để Ukraine tập hợp lực lượng và tổ chức phản công.
Cục diện tại Donetsk vẫn chưa ngã ngũ
Donetsk tiếp tục là một trong những chiến trường ác liệt nhất trong cuộc xung đột Nga - Ukraine. Moskva đặt mục tiêu kiểm soát toàn bộ tỉnh này, trong khi Kiev vẫn duy trì quyền kiểm soát một phần đáng kể lãnh thổ. Sloviansk và Kramatorsk là những trung tâm phòng thủ quan trọng trên phần lãnh thổ Donetsk do Ukraine kiểm soát.
Theo truyền thông Anh, đà tiến công của Nga trên toàn tuyến mặt trận đã chậm lại trong năm nay, dù lực lượng nước này vẫn gây sức ép tại một số khu vực và tiếp tục tìm cách tiến về các thành phố trọng yếu ở Donetsk. Trong khi đó, Ukraine tổ chức các đợt phản công nhằm giành lại những vị trí đã mất, đồng thời làm gián đoạn kế hoạch tiến công của đối phương.
Cả hai bên cũng gia tăng các hoạt động không kích. Nga đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo trong mùa Hè và đầu mùa Thu, trong khi Ukraine tiến hành các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái tầm xa nhằm vào các cơ sở lọc dầu, tàu thuyền và kho hàng của Nga.
Trong bối cảnh mùa Đông đang đến gần, các cơ sở năng lượng và hạ tầng thiết yếu của Ukraine được dự báo tiếp tục đối mặt với nguy cơ bị tập kích. Kiev gần đây đã nhiều lần thúc giục các đồng minh cung cấp tên lửa đánh chặn Patriot để hỗ trợ cho mạng lưới phòng không Ukraine.
Những bước tiến được Ukraine công bố tại Lyman có thể gây thêm khó khăn cho kế hoạch tiến công của Nga ở Donetsk, nhưng chưa đủ để khẳng định cán cân chiến trường đã thay đổi trên diện rộng, nhất là trong bối cảnh các tuyên bố trái ngược từ hai phía về diện tích lãnh thổ kiểm soát.
