Theo truyền thông Nga, ngày 15/9, Mỹ đã quyết định chuyển 52 triệu USD trong khoản tài trợ quân sự nước ngoài cho bốn quốc gia Nam Mỹ.
Khoản tiền được dùng để giúp các nước mua thiết bị quân sự của Mỹ được chuyển từ Slovakia, Bắc Macedonia, Tunisia và Iraq sang Panama, Peru, Ecuador và Colombia.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày càng nhấn mạnh Tây bán cầu theo “Học thuyết Donroe” (một phiên bản của Học thuyết Monroe).
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, việc phân bổ tài trợ quân sự nước ngoài trước đây không phù hợp với việc chính quyền ưu tiên Tây bán cầu. Bộ này giải thích rằng việc sử dụng khoản tiền tại Nam Mỹ sẽ giúp các nước có tiền chống khủng bố ma túy ở sân sau của Mỹ và tiếp tục bảo đảm an ninh cho Kênh đào Panama, đồng thời ngăn các đối thủ thiết lập vị thế chiến lược tại Tây bán cầu.
Các nước Nam Mỹ nhận tài trợ đã đáp ứng ưu tiên của Tổng thống Trump như thế nào?
Từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, cả bốn nước nhận tài trợ nói trên đều có những động thái phù hợp hơn với các ưu tiên của ông.
Panama đã rút khỏi Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, mở rộng hợp tác an ninh với Washington. Chính phủ của Tổng thống Jose Raul Mulino đã hủy các hợp đồng với tập đoàn CK Hutchison Holdings có trụ sở tại Hong Kong. Hợp đồng này bị Mỹ coi là bằng chứng về việc Trung Quốc từng bước kiểm soát các cảng quan trọng tại Peru. Tập đoàn CK Hutchison Holdings đang yêu cầu bồi thường 1,5 tỷ USD.
Ecuador đã ký thỏa thuận thương mại với Mỹ, theo đó giảm các rào cản thương mại và đưa ra những nhượng bộ khác đối với các nhà xuất khẩu Mỹ. Tổng thống Daniel Noboa cũng mở rộng hợp tác chống ma túy với Washington. Đề xuất cho phép một lần nữa thiết lập các căn cứ quân sự nước ngoài tại Ecuador của ông Noboa đã bị cử tri bác bỏ trong cuộc bỏ phiếu năm 2025.
Peru đã tham gia sáng kiến Shield of the Americas của ông Trump dưới thời Tổng thống mới Keiko Fujimori, đồng thời tiếp tục mở rộng hợp tác an ninh với Washington.
Colombia cũng chuyển sang cánh hữu và điều chỉnh quan hệ theo hướng gần Mỹ trong năm nay, sau khi Tổng thống Abelardo de la Espriella lên nắm quyền. Trên cương vị tổng thống, ông cam kết mạnh tay với tội phạm có tổ chức, trong đó có việc nối lại hoạt động phun thuốc diệt cỏ trên các cánh đồng coca.
“Học thuyết Donroe” được thực thi như thế nào?
Chính quyền Mỹ cũng sử dụng sức ép quân sự và kinh tế tại những nơi khác ở Tây bán cầu.
Tháng 1, lực lượng Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và phu nhân Cilia Flores, đưa hai người sang Mỹ để đối mặt với các cáo buộc liên bang về khủng bố ma túy. Sau đó, ông Trump cho biết Washington sẽ tạm thời “điều hành” Venezuela và khai thác các nguồn dự trữ dầu mỏ khổng lồ của nước này.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, từ năm 2017 đến năm 2021, ông Trump công nhận chính trị gia đối lập Juan Guaido là tổng thống lâm thời Venezuela và ủng hộ nỗ lực của ông này nhằm thay thế ông Maduro.
Mỹ cũng siết chặt lệnh phong tỏa thương mại đối với Cuba trong năm nay.
Ông Trump còn can thiệp trực tiếp vào cuộc bầu cử tổng thống Honduras năm 2025 khi công khai ủng hộ ứng cử viên bảo thủ Nasry Asfura. Ông cũng ân xá cho cựu Tổng thống Juan Orlando Hernandez, một thành viên cùng đảng Quốc gia với ông Asfura.
