Tập trung bốn nhóm sản phẩm chiến lược
Trong bối cảnh các mục tiêu phát triển kinh tế vĩ mô đang đòi hỏi sự hỗ trợ mạnh mẽ từ thị trường vốn, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) đang nỗ lực chuyển hóa các định hướng chiến lược thành những giải pháp thực tiễn.
Chia sẻ bên lề sự kiện ACCA - VIFC Forum 2026 vừa diễn ra tại TP Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư - Tiến sĩ (PGS.TS) Nguyễn Hữu Huân, Phó Giám đốc Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, cho biết VIFC hiện đang dồn toàn lực tập trung vào 4 nhóm sản phẩm cốt lõi nhằm định hình vị thế của trung tâm.
Theo PGS. TS Nguyễn Hữu Huân, nhóm sản phẩm đầu tiên được xem là bước đi mang lại hiệu quả trực tiếp và nhanh nhất, đó chính là tập trung thu hút các quỹ đầu tư nước ngoài. VIFC sẽ tạo mọi điều kiện pháp lý để các quỹ này có thể thành lập pháp nhân ngay tại trung tâm, từ đó thuận lợi đầu tư trực tiếp vào thị trường nội địa Việt Nam.
Nhóm sản phẩm chiến lược thứ hai xoay quanh hoạt động phát hành trái phiếu quốc tế, nhằm biến VIFC trở thành cửa ngõ hút vốn và phát triển thị trường vốn một cách mạnh mẽ. Điểm đáng lưu ý là đối tượng phát hành của nhóm sản phẩm này sẽ không chỉ giới hạn ở chính quyền địa phương là TP Hồ Chí Minh, mà còn được mở rộng quy mô ra các tập đoàn kinh tế và các doanh nghiệp lớn của Việt Nam.
Tiếp nối hệ sinh thái này, nhóm sản phẩm thứ ba được định hướng tập trung vào lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu của VIFC là xây dựng một không gian thử nghiệm có kiểm soát cho các mô hình tài chính mới; sau khi trải qua quá trình thử nghiệm thành công, cơ quan điều hành sẽ tiến hành nhân rộng và đề xuất luật hóa các mô hình này.
Cuối cùng, nhóm sản phẩm thứ tư là việc thành lập Sở giao dịch hàng hóa và phái sinh hàng hóa quốc tế. Đối với một quốc gia có thế mạnh xuất khẩu chủ lực là nông sản như Việt Nam, việc giá trị gia tăng thu về chưa tương xứng do phải trải qua nhiều khâu trung gian là một bài toán nhức nhối.
Sự ra đời của Sở giao dịch hàng hóa được kỳ vọng sẽ góp phần tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho nông sản nội địa, đồng thời giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng, trực tiếp hơn vào chuỗi giá trị hàng hóa toàn cầu.
Những nỗ lực xây dựng sản phẩm của VIFC hoàn toàn có cơ sở khi năng lực tiếp nhận vốn của doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng được nâng cao. Ông Tim Evans, Tổng Giám đốc ngân hàng Trách nhiệm hữu hạn một thành viên HSBC Việt Nam (HSBC), tiết lộ khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế hiện nay không còn là sân chơi độc quyền của những tập đoàn quy mô lớn.
Tại HSBC Việt Nam, có khoảng 20% (tương đương 1/5) khách hàng doanh nghiệp hiện có đủ năng lực và mức độ sẵn sàng cao để huy động vốn ở thị trường nước ngoài nếu họ lựa chọn con đường này. Nhóm khách hàng đầy tiềm năng này bao gồm các tập đoàn lớn, các doanh nghiệp có quy mô trung bình và cả những công ty hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế mới. Các nhà đầu tư quốc tế đang dành sự quan tâm đặc biệt đến các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực y tế, giáo dục, công nghệ thông tin và Fintech đang có nhu cầu tìm kiếm nguồn vốn để mở rộng hoạt động.
Minh chứng cho sức hút này, ông Tim Evans cho biết một số khoản vay hợp vốn dành cho bên vay tại Việt Nam từng ghi nhận mức đăng ký vượt giới hạn từ 3 đến 5 lần. Bên cạnh đó, Việt Nam từng có kinh nghiệm huy động thành công trên thị trường nợ quốc tế cách đây khoảng 12 - 15 năm với đợt phát hành trái phiếu Chính phủ quốc tế trị giá 1 tỷ USD (kỳ hạn 10 năm) và đã được thanh toán đầy đủ.
Hiện tại, Việt Nam đang được giới tài chính quốc tế nhắc đến với khả năng tiếp tục huy động vốn trên thị trường nợ quốc tế, ước tính có thể huy động thêm khoảng 1 tỷ USD, giúp tạo dư địa về cấu trúc tài chính và giảm chi phí vốn.
Trái phiếu đô thị quốc tế, hạ tầng số và tiêu chuẩn bảo vệ nhà đầu tư
Trong số 4 nhóm sản phẩm trọng tâm, việc phát hành trái phiếu thông qua VIFC mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của chính địa phương đăng cai. PGS. TS Nguyễn Hữu Huân nhấn mạnh, một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất về mặt chính sách hiện nay chính là Luật Phát triển đô thị vừa được thông qua.
Cụ thể, Điều 24 của luật này quy định chi tiết về việc phát triển Trung tâm tài chính quốc tế và triển khai sản phẩm phát hành trái phiếu đô thị. Trên cơ sở bản lề này, Cơ quan điều hành VIFC đang gấp rút hoàn thiện dự thảo nghị quyết về việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương qua VIFC để trình HĐND Thành phố.
Kế hoạch huy động vốn này xuất phát từ nhu cầu vốn khổng lồ để phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh, điển hình như dự án 8 tuyến metro và mạng lưới các tuyến đường vành đai.
Điểm đột phá lớn nhất của Điều 24 trong Luật Phát triển đô thị so với các quy định trước đây là việc cho phép chính quyền địa phương phát hành trái phiếu quốc tế, thay vì chỉ bị giới hạn phát hành trái phiếu trong phạm vi nội địa. Việc mở ra kênh huy động vốn quốc tế sẽ mang lại cho TP Hồ Chí Minh thêm nhiều lựa chọn đa dạng để giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn ngân sách đầu tư.
Mặc dù vậy, quá trình phát hành vẫn phải đặt dưới sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của nhà nước về trần nợ công, đảm bảo tuyệt đối các chỉ tiêu an toàn tài chính và khả năng trả nợ. Đối với chỉ tiêu huy động khoảng 50.000 tỷ đồng mà Sở Tài chính giao trong năm nay, VIFC phải chờ HĐND Thành phố chính thức thông qua nghị quyết mới có thể công bố các con số chi tiết về khối lượng và kỳ hạn phát hành.
Tuy nhiên, để các sản phẩm tài chính và trái phiếu này tiếp cận được dòng vốn quốc tế, Việt Nam phải đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về công nghệ, quản trị và môi trường, xã hội. Ông Alankar Bhatnagar, Quản lý thực hành phân phối về bảo mật của AWS ASEAN và Đài Loan, cảnh báo rằng các tổ chức tài chính quốc tế sẽ không bao giờ chuyển những hoạt động quan trọng hoặc triển khai vốn đầu tư nếu không có cơ chế bảo đảm an toàn dữ liệu có thể kiểm chứng. Các nhà đầu tư không dựa vào cam kết tự đánh giá của doanh nghiệp, mà yêu cầu hạ tầng điện toán đám mây phải đáp ứng các tiêu chuẩn bảo mật quốc tế độc lập như ISO 27001 và SOC 1/2/3.
Bên cạnh hạ tầng số, các chỉ tiêu về quản trị cũng ngày càng khắt khe. Theo ông Tim Evans, doanh nghiệp cần đáp ứng yêu cầu cao hơn về đánh giá rủi ro, minh bạch tài chính thông qua việc áp dụng chuẩn mực IFRS và phải có đánh giá tín nhiệm độc lập. Đặc biệt, trong bối cảnh các nhà đầu tư ngày càng cảnh giác với rủi ro "greenwashing" (tẩy xanh), việc doanh nghiệp xây dựng khung ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) minh bạch, có chỉ tiêu đo lường rõ ràng là yêu cầu bắt buộc.
Thêm vào đó, trong khoảng hai năm trở lại đây, việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được đưa vào quá trình đánh giá doanh nghiệp của nhà đầu tư, nhằm xem xét chiến lược dài hạn và khả năng thích ứng công nghệ của tổ chức nhận vốn.
Cuối cùng, để tất cả các sản phẩm và khung pháp lý trên được vận hành trơn tru, yếu tố con người được đặt lên hàng đầu. Nhận thức rõ điều này, Cơ quan điều hành VIFC-HCMC và Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA) đã chính thức ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác.
Thông qua đó, VIFC hướng tới mục tiêu đào tạo đội ngũ nhân lực chất lượng cao, trang bị đầy đủ năng lực công nghệ, đạo đức nghề nghiệp và chứng chỉ quốc tế, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu vận hành của các định chế tài chính toàn cầu khi họ chính thức gia nhập trung tâm.
