Công nghệ số góp phần xây dựng niềm tin, nâng cao chất lượng bầu cử

Từ việc số hóa dữ liệu cử tri đến đa dạng hóa hình thức tuyên truyền trên không gian mạng và triển khai các phần mềm báo cáo tiến độ theo thời gian thực, Thành phố hướng tới một kỳ bầu cử dân chủ, công bằng minh bạch, nơi cử tri thực hiện quyền công dân, quyền làm chủ, góp phần xây dựng chính quyền đô thị thông minh và hiện đại.

Bảo vệ quyền bầu cử của cử tri bằng nền tảng số

Bài toán quản lý dữ liệu là một vấn đề đối với Thành phố Hồ Chí Minh khi có số dân cư đông nhất cả nước và sự biến động lớn với hàng triệu cử tri tạm trú, công nhân và sinh viên, bài toán quản lý dữ liệu luôn là thách thức hàng đầu. Cùng với triển khai Đề án “Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030” ngày 06/01/2022 của Chính phủ và hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã trở thành "chìa khóa" đã giúp Thành phố thay đổi hoàn toàn cục diện. Thay vì rà soát thủ công danh sách hộ khẩu hay giấy tạm trú như trước đây, các tổ bầu cử tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay đã có thể đối soát danh sách cử tri dựa trên nền tảng số hóa đồng bộ.

Việc ứng dụng phần mềm quản lý biến động cử tri giúp chính quyền cơ sở cập nhật kịp thời những trường hợp di chuyển nơi cư trú, đảm bảo quyền bầu cử của người dân không bị gián đoạn. Đây là bước đột phá giúp loại bỏ sai sót, trùng lặp và rút ngắn thời gian chuẩn bị danh sách so với các kỳ bầu cử truyền thống. Dữ liệu sạch, sống và chính xác là nền tảng vững chắc nhất để đảm bảo tính công bằng và đúng luật ngay từ bước sơ khởi.

Ngay khi phát hiện không có tên trong danh sách cử tri được niêm yết tại khu phố, anh Nguyễn Trí Nguyễn, phường Tân Sơn Hòa, lần đầu tiên tham gia bầu cử, đã lập tức gửi thông tin kiến nghị, cập nhật bổ sung danh sách cử tri qua mã QR một cách nhanh chóng, thuận tiện.

Với hơn 79.000 cử tri, có nhiều nhà trọ, người tạm trú, phường Tân Sơn Hòa đã triển khai công tác kiểm tra, ra soát và tiếp nhận phản ánh thông tin của cử tri qua QR code, góp phần giảm tải công sức rà soát, điều chỉnh thông tin cử tri của đội ngũ cán bộ làm công tác bầu cử. Không chỉ phường Tân Sơn Hòa, trên toàn địa bàn Thành phố, rất nhiều địa phương đã triển khai việc áp dụng việc quản lý đăng ký cử tri bằng nền tảng số với mục tiêu đảm bảo không một cử tri nào bị bỏ sót trong kỳ bầu cử lần này.

Song song với quản lý dữ liệu, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bầu cử tại Thành phố mang tên Bác cũng ghi nhận sự "thay da đổi thịt" nhờ công nghệ. Không còn dừng lại ở các tấm pano, khẩu hiệu hay loa phát thanh truyền thống, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai hệ sinh thái tuyên truyền đa phương tiện trên không gian mạng. Tại các khu dân cư, chung cư cao tầng và điểm niêm yết, các mã QR được bố trí để chỉ với một thao tác quét mã trên điện thoại thông minh, cử tri có thể truy cập ngay lập tức tiểu sử tóm tắt của các ứng cử viên, sơ đồ phòng bỏ phiếu và hướng dẫn quy trình bầu cử bằng các đoạn video hoạt hình ngắn, sinh động.

Nằm giữa trung tâm thành phố với những đường phố ngập tràn quảng cáo, phường Bến Thành đã sáng tạo vận dụng ứng dụng AI trong sản xuất các clip, ấn phẩm truyền thông tuyên truyền bầu cử để tạo thêm sức hút và tính lan tỏa. Cử tri Lê Yến Nhi, Khu phố 3, phường Bến Thành cho biết, các đoạn phim ngắn, đồ họa thông tin sinh động, trực quan về ý nghĩa bầu cử, mốc thời gian, quyền và nghĩa vụ cử tri… với sự trợ giúp của công nghệ AI, được loan tải rộng rãi trong cộng đồng dân cư, góp phần hiệu quả người dân tiếp cận nhanh hơn, chính xác hơn về những thông tin bầu cử.

Bên cạnh đó, các ứng dụng di động gắn liền với đời sống người dân như Zalo, Facebook và các App của chính quyền phường, xã, đặc khu của thành phố triển khai hiệu quả đã trở thành kênh tương tác hai chiều rất có giá trị. Nhiều mô hình hiệu quả như Chatbot tự động giải đáp thắc mắc về Luật Bầu cử; các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến thu hút đông đảo người dân, nhất là giới trẻ, biến những quy định pháp lý khô khan thành kiến thức gần gũi, dễ hiểu; các bản đồ số hướng dẫn, chỉ đường cử tri đến với điểm bầu cử... Công nghệ đã giúp "xóa nhòa" khoảng cách về địa lý, đưa ngày hội toàn dân đến gần hơn với người dân Thành phố, nhất là cử tri trẻ, những người vốn nhạy bén và gắn bó với môi trường số.

Công nghệ nâng cao chất lượng bầu cử

Chuẩn bị cho ngày bầu cử chính thức, sức mạnh công nghệ của Thành phố Hồ Chí Minh được thể hiện rõ nét nhất qua hệ thống điều hành và báo cáo thông minh. Trung tâm điều hành bầu cử của Thành phố và các xã, phường, đặc khu được kết nối liên thông, cho phép cập nhật tiến độ của hơn 10 triệu cử tri đi bầu theo thời gian thực. Thay vì chờ đợi báo cáo bằng văn bản qua nhiều cấp, các cấp lãnh đạo có thể theo dõi trực quan qua biểu đồ số, từ đó kịp thời chỉ đạo, điều tiết, giải quyết những vấn đề phát sinh tại những điểm bỏ phiếu, nhất là những nơi có mật độ tập trung đông người, đảm bảo an ninh trật tự và an toàn y tế.

Đặc biệt, công tác kiểm phiếu và tổng hợp kết quả đã được hỗ trợ bởi các phần mềm chuyên dụng có tính bảo mật cao. Việc áp dụng các thuật toán giúp giảm thiểu sai số do con người và đẩy nhanh tốc độ tổng hợp báo cáo. Tuy nhiên, Thành phố Hồ Chí Minh luôn xác định công nghệ là công cụ hỗ trợ, còn quy trình thủ công với nhân lực đã được huấn luyện vẫn được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật để đảm bảo tính pháp lý tuyệt đối. Sự kết hợp giữa "truyền thống đúng luật" và "công nghệ hiện đại" đã tạo nên một tấm màng bảo vệ kép cho tính trung thực của mỗi lá phiếu.

Vấn đề an ninh mạng cũng được Thành phố đặt lên hàng đầu. Tại các phiên họp của Ủy ban bầu cử Thành phố trong giai đoạn chuẩn bị công tác bầu cử, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ cùng Công an Thành phố đã nhiều lần nêu lên tầm quan trọng và tính cấp thiết của việc xây dựng kế hoạch và triển khai giải pháp kỹ thuật với hệ thống máy chủ được bảo vệ bởi nhiều lớp tường lửa, ngăn chặn mọi nỗ lực can thiệp hoặc tấn công từ bên ngoài để đảm bảo sự ổn định, an toàn của hệ thống mạng phục vụ bầu cử.

Ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố cho biết, việc ứng dụng công nghệ số trong công tác tuyên truyền và tổ chức bầu cử là xu hướng tất yếu, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia thực hiện quyền công dân. Qua thực tế, với những giải pháp như bản đồ số, video tuyên truyền ứng dụng AI hay các hình thức tương tác trực tiếp với cử tri đang cho thấy hiệu quả tích cực. Đây cũng là bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và hướng đến phục vụ người dân tốt hơn tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc ứng dụng công nghệ phục vụ bầu cử tại Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là câu chuyện của một nhiệm kỳ, mà là minh chứng cho quyết tâm chuyển đổi số toàn diện. Hiệu quả từ những "trạm thông tin QR", những "phần mềm quản trị cử tri" hay những "trung tâm dữ liệu thực" đã chứng minh rằng khi công nghệ được đặt đúng chỗ và phục vụ đúng đối tượng, sẽ trở thành đòn bẩy mạnh mẽ để nâng cao chất lượng dân chủ và niềm tin của nhân dân vào bộ máy chính quyền. Kỳ bầu cử trong kỷ nguyên số tại Thành phố Hồ Chí Minh lần này không chỉ là ngày hội bầu cử của toàn dân, mà còn là một cuộc tổng duyệt cho mô hình quản trị đô thị thông minh mà Thành phố đang nỗ lực xây dựng cho tương lai.