Đây là yêu cầu của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ, diễn ra sáng 23/10, tại Trụ sở Chính phủ.
Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận những kết quả hợp tác đã đạt được nhưng cho rằng tiềm năng nghiên cứu, sáng tạo của Việt Nam chưa được phát huy tương xứng. Do đó, các cơ quan tập trung thực hiện hiệu quả cơ chế, chính sách hiện hành, đồng thời rà soát để sửa đổi, bổ sung những bất cập theo thẩm quyền.
Chính phủ sẵn sàng xem xét tháo gỡ những vướng mắc thực sự về thể chế. Hiệu quả liên kết phải thể hiện ở hợp đồng hợp tác, công nghệ được làm chủ và sản phẩm được ứng dụng, thương mại hóa, không chỉ là số chương trình, đề án hay thỏa thuận ký kết - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đánh giá toàn diện năng lực các cơ sở nghiên cứu khoa học có sử dụng ngân sách nhà nước; hệ thống hóa theo ngành, lĩnh vực, thế mạnh để xây dựng bản đồ năng lực nghiên cứu trên phạm vi cả nước, tiến tới hình thành cơ sở dữ liệu giúp doanh nghiệp tìm kiếm, kết nối với cơ sở nghiên cứu phù hợp. Cùng với đó, phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát hoạt động nghiên cứu theo ngành, lĩnh vực, nghiên cứu xây dựng định hướng và mục tiêu phát triển công nghệ trong 3-5 năm tới; xác định những bài toán khoa học, công nghệ cần giải quyết để phục vụ mục tiêu phát triển, làm cơ sở đặt hàng viện, trường và doanh nghiệp...
Trên cơ sở bản đồ năng lực nghiên cứu, định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực và Đề án tái cấu trúc chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035, Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn các bộ, ngành phối hợp với viện, trường xây dựng, triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ hằng năm, phù hợp với năng lực từng cơ sở, phân định rõ trách nhiệm, tránh trùng lặp và dàn trải.
Phó Thủ tướng yêu cầu đổi mới căn bản phương thức tổ chức nghiên cứu, chuyển từ lựa chọn đề tài riêng lẻ theo đề xuất của cơ sở nghiên cứu sang xác định nhiệm vụ theo định hướng phát triển và nhu cầu thực tiễn. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ vấn đề cần giải quyết, sản phẩm dự kiến và khả năng ứng dụng.
Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu chuyển mạnh từ giao từng đề tài sang giao nhiệm vụ theo gói, gắn với mục tiêu và sản phẩm đầu ra. Cơ sở được giao chủ động tổ chức nghiên cứu, chịu trách nhiệm về kết quả; việc đánh giá phải chú trọng ứng dụng thực tế, không chỉ dựa vào hồ sơ nghiệm thu.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao hướng dẫn các cơ quan liên quan triển khai mục tiêu: Phấn đấu ít nhất 30% đề tài có địa chỉ ứng dụng, có doanh nghiệp tham gia hợp tác, nghiên cứu và chia sẻ nguồn lực, tiến tới ít nhất 50% trong giai đoạn tiếp theo.
Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát các kết quả nghiên cứu đã có, lựa chọn công nghệ, sản phẩm có tiềm năng ứng dụng và doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận để tập trung hỗ trợ hoàn thiện. Nguồn lực cần hướng vào những khâu còn thiếu như bảo hộ sở hữu trí tuệ, thử nghiệm, chứng nhận, sản xuất thử và kết nối thị trường. Với những công trình đã đầu tư nhưng thiếu kinh phí giai đoạn cuối, cần xem xét tiếp tục hỗ trợ theo chính sách, thẩm quyền, tránh để kết quả nghiên cứu không thể trở thành sản phẩm.
Về hạ tầng, Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thiện, ban hành các thông tư hướng dẫn liên quan đến lựa chọn, đầu tư cơ sở nghiên cứu và phòng thí nghiệm dùng chung; đẩy nhanh triển khai hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia; tập trung phát triển sàn giao dịch khoa học và công nghệ quốc gia, tăng cường kết nối với địa phương và thị trường quốc tế, đồng thời phát triển các tổ chức trung gian hỗ trợ tư vấn, chuyển giao, thương mại hóa công nghệ. Xây dựng, ban hành bộ chỉ số đánh giá hiệu quả liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp, lấy số liệu năm 2026 làm cơ sở và định kỳ công bố kết quả.
Phó Thủ tướng yêu cầu gắn hoạt động đào tạo, nghiên cứu của trường đại học với nhu cầu nhân lực, công nghệ và sản phẩm của doanh nghiệp; phát triển các trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp khởi nguồn trong cơ sở giáo dục đại học, tạo điều kiện đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng. Các viện nghiên cứu, trường đại học chủ động kết nối với doanh nghiệp, xây dựng bài toán và phương án hợp tác; phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, nâng cao năng lực khai thác, thương mại hóa kết quả và quản lý tài sản trí tuệ theo quy định.
Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục nghiên cứu tháo gỡ vướng mắc về cơ chế tài chính, tài sản công, đặt hàng và mua sắm công phục vụ nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ.
Về phía doanh nghiệp, Phó Thủ tướng đề nghị tăng đầu tư cho nghiên cứu, phát triển và đổi mới công nghệ, chủ động sử dụng các chính sách khuyến khích, trong đó có quỹ phát triển khoa học, công nghệ của doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải tích cực đặt hàng viện, trường, tham gia từ nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm đến tổ chức sản xuất và phát triển thị trường. Các bên cùng đóng góp nguồn lực, chia sẻ rủi ro và lợi ích, vận dụng đúng quy định về chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu...
