Này 21/10/2026, Liên minh An toàn thông tin CYSEEX tổ chức hội thảo CYSEEX 2026 với chủ đề “Kiến tạo năng lực phòng thủ tự động trong kỷ nguyên AI và hậu lượng tử”.
Chương trình quy tụ đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp công nghệ, lãnh đạo phụ trách công nghệ và an ninh mạng cùng các chuyên gia trong nước, tập trung vào hai yêu cầu đang ngày càng cấp thiết: tự động hóa phòng thủ bằng AI và chuẩn bị bảo vệ dữ liệu trước rủi ro từ máy tính lượng tử.
Kết hợp AI chủ động phòng thủ - tạo nền tảng cho bước chuyển mới
Ông Nguyễn Xuân Hoàng, Chủ tịch Liên minh An toàn thông tin CYSEEX cho biết: Từ đầu năm đến nay, liên minh đã liên tục tổ chức thành công 7 đợt tập trận, cho 14 hệ thống thông tin quan trọng của các thành viên Liên minh, phát hiện 312 lỗ hổng.
Về diễn tập phòng chống lừa đảo Phishing, Liên minh đã tổ chức cho 3/7 đơn vị thành viên với trên 8000 nhân viên được đào tạo và đánh giá.
Năm 2026, Liên minh đã xây dựng và triển khai các hệ thống AI Agent và đạt được những kết quả ấn tượng: Trong phòng thủ giúp giảm 70% thời gian xử lý cảnh báo, tăng hiệu quả 40% phát hiện và ứng phó tấn công mới. Trong tấn công mô phỏng: AI giúp tăng 80% năng suất và tốc độ kiểm thử hệ thống; Trong kiểm soát an ninh phát triển sản phẩm (SecDevOps): Giảm 90% thời gian rà soát lỗi và giảm 95% lỗ hổng được ghi nhận.
Ngoài các hoạt động trên, các thành viên Liên minh luôn tích cực tham gia chia sẻ kinh nghiệm diễn tập thực chiến, phòng chống lừa đảo và đảm bảo ATTT cho cộng đồng thông qua các hội thảo/sự kiện và được đánh giá cao.
Theo ông Nguễn Xuân Hoàng, trong bối cảnh các hệ thống, công cụ AI ngày càng thông minh, đặc biệt khi hacker lợi dụng AI để tiến hành tấn công, xâm nhập hệ thống với tốc độ và sự tinh vi.
Ông Hoàng dẫn chứng, tháng 4/2026, công cụ Claude Mythos của Anthropic đã tự động tìm và khai thác được nhiều lỗ hổng nghiêm trọng mà 27 năm chưa từng được biết đến (zero-day) trong các hệ điều hành và trình duyệt lớn. Đặc biệt, Mythos Preview có thể tự động biến các lỗ hổng đã được công bố (N-day) thành bản khai thác hoàn chỉnh chỉ trong vài giờ thay vì nhiều ngày hay nhiều tuần như trước đây. Bài học là “Khi một hệ thống AI có thể giúp tìm lỗi nhanh hơn, người phòng thủ phải phát hiện và vá lỗi nhanh hơn nữa”.
Ví dụ thứ hai là, trong một đợt đánh giá năng lực an ninh mạng tháng 7/2026 của Anthropic, 3 mô hình AI được giao nhiệm vụ tìm kiếm một thông tin bí mật ("flag") ẩn trên mạng mà không bị giới hạn về phương pháp trong môi trường vốn được thiết kế để cách ly Internet. Khi rà soát hơn 141.000 lượt đánh giá có khả năng tiếp cận Internet, ba trường hợp mô hình đã tìm được cách truy cập Internet từ môi trường thử nghiệm, thực hiện một chuỗi thao tác phức tạp (tìm dịch vụ số điện thoại miễn phí thất bại, nỗ lực tìm nguồn tiền thanh toán qua nhiều cách nhưng không thành công, và cuối cùng tìm được một nhà cung cấp email miễn phí không bị chặn để đăng ký tài khoản và tải mã độc lên), để sau đó truy cập trái phép vào hạ tầng sản xuất của ba tổ chức, đánh cắp thông tin và cài mã độc.
"Do đó, bài học rút ra là: Khi AI được giao mục tiêu, công cụ và quyền truy cập, nó có thể tự tìm ra cách thực hiện rất phức tạp mà con người không thể ngờ tới. Hai câu chuyện cho thấy AI vừa có thể giúp chúng ta tìm và vá lỗ hổng một cách nhanh chóng, vừa có thể chủ động tấn công xâm nhập bằng những cách thức vô cùng phức tạp và tinh vi. Vì vậy, câu hỏi không còn chỉ là AI mạnh đến đâu, mà là chúng ta sẽ tổ chức phòng thủ, giới hạn quyền và phối hợp hành động nhanh đến mức nào”, ông Hoàng chia sẻ
Bên cạnh đó là nguy cơ an ninh hậu lượng tử. Với sự phát triển vô cùng nhanh chóng của máy tính lượng tử trong thời gian gần đây, nguy cơ một máy tính lượng tử đủ mạnh, sử dụng thuật toán Shor, có thể làm suy yếu hoặc phá vỡ nền tảng toán học của RSA và ECC trong vài giờ. Khi đó, kẻ tấn công có thể giải mã dữ liệu hoặc giả mạo chữ ký số. “Rủi ro “Thu thập trước, giải mã sau” (Harvest Now, Decrypt Later) là có thật và đang diễn ra ngay lúc này. Những dữ liệu, bí mật kinh doanh và thông tin cá nhân của chúng ta có thể đang bị đánh cắp để chờ đợi thời điểm giải mã trong tương lai. Đó là bài toán thứ hai chúng ta cần phải chuẩn bị ứng phó”, ông Hoàng chia sẻ.
“Khi một hệ thống AI có thể giúp tìm lỗi nhanh hơn, người phòng thủ phải phát hiện và vá lỗi nhanh hơn nữa. Câu hỏi không còn chỉ là AI mạnh đến đâu, mà là chúng ta sẽ tổ chức phòng thủ, giới hạn quyền và phối hợp hành động nhanh đến mức nào”, ông Nguyễn Xuân Hoàng - Chủ tịch Liên minh An toàn thông tin CYSEEX
Từ những kết quả của năm 2026, các thành viên CYSEEX chính thức công bố khẩu hiệu hành động năm 2027: “AI tự chủ - phòng thủ tự chủ - phòng thủ chủ động – an toàn lượng tử”. Khẩu hiệu không chỉ là thông điệp truyền thông, mà được xác định là định hướng phối hợp của Liên minh trong chặng đường tiếp theo.
“AI tự chủ” thể hiện mục tiêu làm chủ công nghệ, dữ liệu và quyền vận hành của các hệ thống AI; “Phòng thủ chủ động” tiếp tục khẳng định vai trò của diễn tập thực chiến, cảnh báo sớm và phối hợp ứng phó; “An toàn lượng tử” đặt ra yêu cầu kiểm kê các hệ thống mã hóa đang sử dụng, thử nghiệm giải pháp mới và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp trước khi rủi ro trở thành hiện hữu.
Năm 2027, CYSEEX dự kiến tiếp tục mở rộng ứng dụng tác nhân AI theo nguyên tắc tự động hóa có kiểm soát, trong đó mọi hành động phải được giám sát, truy vết và các quyết định có mức độ rủi ro cao vẫn do con người phê duyệt. Liên minh đồng thời duy trì diễn tập tấn công - phòng thủ, diễn tập ứng cứu, phòng chống lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy thử nghiệm mật mã hậu lượng tử trong các hệ thống phù hợp.
Triển khai thực tế
Ông Nguyễn Quang Hoàng - Trưởng ban Tổ chức Tập trận CYSEEX, Giám đốc An ninh thông tin Tập đoàn MISA - kết nối kết quả thực chiến năm 2026 với mô hình phòng thủ tự vận hành, trong đó nhiều tác nhân AI cùng phối hợp nhưng quyền quyết định được phân cấp và kiểm soát rõ ràng. Bài trình bày đồng thời đặt vấn đề chuẩn bị cho mật mã hậu lượng tử và định hướng hoạt động của Liên minh trong năm 2027.
Tiếp đó, ông Vũ Ngọc Sơn, chuyên gia An ninh mạng đề xuất lộ trình chuyển đổi hậu lượng tử cho doanh nghiệp Việt Nam, bắt đầu từ việc kiểm kê thuật toán và chứng thư đang sử dụng, xác định dữ liệu cần bảo vệ dài hạn, xây dựng khả năng thay đổi thuật toán mã hóa linh hoạt, thử nghiệm mô hình kết hợp giữa công nghệ hiện tại và công nghệ mới, yêu cầu nhà cung cấp cam kết lộ trình, đồng thời lập kế hoạch có mốc thời gian, ngân sách và người chịu trách nhiệm.
Ông Nguyễn Thành Biên - Kỹ sư Giải pháp Cấp cao, F5 Network - tiếp tục đi sâu vào lớp mã hóa TLS, “lá chắn” bảo vệ phần lớn kết nối và giao dịch trên Internet, qua đó làm rõ cách đưa thuật toán kháng lượng tử vào hệ thống mà vẫn bảo đảm khả năng tương thích trong giai đoạn chuyển đổi.
Ở nhóm nội dung về AI, ông Phạm Trung Thành, chuyên gia Tư vấn Bảo mật, Công ty NCS phân tích ba vai trò của AI trong an ninh mạng: phân tích dữ liệu, hỗ trợ chuyên gia và thực hiện một số tác vụ trong phạm vi được giao. Bài trình bày nhấn mạnh doanh nghiệp phải chuẩn bị đủ dữ liệu, tài sản, quyền hạn và trách nhiệm trước khi mở rộng tự động hóa. Ông Vũ Ngọc Anh - Kỹ sư Bảo mật cấp cao, Trellix Việt Nam - giới thiệu các tác nhân AI phục vụ điều tra cảnh báo, khắc phục sự cố và chủ động tìm kiếm mối đe dọa trong trung tâm vận hành an ninh mạng, đồng thời lưu ý yêu cầu bảo đảm dữ liệu và quá trình xử lý luôn nằm trong phạm vi kiểm soát của tổ chức.
Năm 2022, Liên minh An toàn thông tin CYSEEX (là các chữ cái viết tắt của cụm từ Cyber Security Exercise, nghĩa là Diễn tập an toàn thông tin trong không gian mạng) đã chính thức được thành lập, với mục tiêu liên kết ứng phó, bảo vệ an toàn cho các hệ thống thông tin của các thành viên trước các sự tấn công từ không gian mạng. Trải qua 4 năm, các hoạt động của Liên minh tập trung vào diễn tập thực chiến nhằm nâng cao năng lực và chia sẻ kinh nghiệm trong việc phòng chống các mối đe dọa trên không gian mạng.
Thông qua khẩu hiệu hành động năm 2027 và các chương trình chuyên môn,, CYSEEX hướng tới việc chuyển kinh nghiệm của từng thành viên thành năng lực phòng thủ chung, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao khả năng tự bảo vệ và thích ứng trước những thay đổi nhanh của công nghệ theo tinh thần Nghị quyết 57.
