Chương trình do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), TikTok và MSD United Way Vietnam đồng tổ chức và dự kiến tiếp cận khoảng 9.000 học sinh và giáo viên, góp phần trang bị kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ và xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh cho trẻ em.
Được triển khai trong khuôn khổ Chiến dịch Vaccine Số, chương trình mang thông điệp “có vaccine số, tự tin khám phá – làm chủ thế giới số!”, hướng tới cách tiếp cận kết hợp giữa bảo vệ và trao quyền, giúp trẻ em không chỉ nhận diện, phòng ngừa rủi ro mà còn tự tin học tập, sáng tạo và phát triển trong môi trường số.
Xây dựng sức đề kháng số cho thế hệ trẻ
Sự phát triển nhanh chóng của Internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội học tập, sáng tạo và kết nối cho trẻ em. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó là các nguy cơ ngày càng phức tạp như lừa đảo trực tuyến, giả mạo danh tính, dụ dỗ qua mạng, bắt nạt trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân và những tác động đối với sức khỏe tinh thần.
Trong bối cảnh đó, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không thể chỉ dừng ở cảnh báo nguy cơ hay hạn chế tiếp cận công nghệ. Điều quan trọng hơn là trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng, khả năng tự bảo vệ và sự tự tin để chủ động ứng phó với rủi ro.
Chương trình kế thừa các hoạt động thuộc chiến dịch vaccine số được triển khai từ năm 2021, đồng thời phát huy kết quả hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp công nghệ trong nâng cao nhận thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
Phát biểu tại lễ khởi động, Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an), Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh, không thể bảo vệ trẻ em bằng cách ngăn các em tham gia không gian mạng, mà cần trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện rủi ro và bản lĩnh tự chủ.
Theo Đại tá Hà Văn Bắc, chương trình cần chuyển từ truyền thông cảnh báo sang rèn luyện kỹ năng thực tiễn, phù hợp với từng độ tuổi. Học sinh cần biết nhận diện nguy cơ, bảo vệ bản thân và tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời khi gặp tình huống mất an toàn; đồng thời tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường, cơ quan chức năng và doanh nghiệp công nghệ trong bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; đồng thời duy trì giáo dục an toàn số thường xuyên, thay vì chỉ tổ chức các hoạt động ngoại khóa đơn lẻ.
Đối với học sinh, lãnh đạo Cục An ninh mạng khuyến nghị thực hiện ba nguyên tắc: Kiểm chứng trước khi tin, tỉnh táo khi chia sẻ và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy không an toàn.
Sự tham gia của các cơ quan chuyên môn về an ninh mạng góp phần đưa kiến thức, kỹ năng phòng ngừa rủi ro đến gần hơn với học sinh, giúp các em nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân và xử lý những tình huống mất an toàn khi sử dụng Internet.
Ba trụ cột trang bị kỹ năng làm chủ thế giới số
Teen Safety School Tour 2026 được thiết kế theo phương pháp giáo dục lấy học sinh làm trung tâm, kết hợp ba trụ cột An toàn số – Sức khỏe số – Thiếu niên nói.
Ở trụ cột An toàn số, học sinh được hướng dẫn nhận diện những nguy cơ thường gặp như lừa đảo, giả mạo danh tính, dụ dỗ qua mạng, bắt nạt trực tuyến, xâm phạm quyền riêng tư và nội dung giả mạo bằng AI. Thông qua các tình huống thực tế, các em được thực hành kỹ năng bảo vệ thông tin cá nhân, xử lý tình huống và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
Trụ cột Sức khỏe số giúp học sinh hình thành thói quen sử dụng công nghệ cân bằng, lành mạnh; biết quản lý thời gian trực tuyến, nhận diện tác động của mạng xã hội đối với cảm xúc, tâm lý và xây dựng những mối quan hệ tích cực.
Đặc biệt, trụ cột Thiếu niên nói tạo không gian để học sinh bày tỏ suy nghĩ, chia sẻ trải nghiệm và đề xuất giải pháp cho những vấn đề liên quan đến môi trường mạng. Qua đó, trẻ em không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà còn được khuyến khích tham gia xây dựng không gian số an toàn, tích cực.
Các nội dung được truyền tải thông qua trò chơi tương tác, kịch ứng tác, tranh biện và xử lý tình huống, giúp học sinh trực tiếp thực hành thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều.
Trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia và cán bộ PA05 tại địa phương tham gia chia sẻ kiến thức chuyên môn, hướng dẫn học sinh nhận diện thủ đoạn lừa đảo, dấu hiệu cảnh báo và cách ứng phó khi gặp nguy cơ trên không gian mạng.
Phát biểu tại lễ khởi động, bà Nguyễn Thị Nga, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em cho biết: Internet mang lại nhiều cơ hội học tập, giúp trẻ em tiếp cận kiến thức về lịch sử, khoa học và khám phá thế giới. Tuy nhiên, để tận dụng những lợi ích này, các em cần được trang bị kiến thức, kỹ năng phòng ngừa rủi ro trên môi trường mạng.
Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em khuyến nghị học sinh chủ động lên tiếng khi gặp nguy cơ hoặc cảm thấy không an toàn trên mạng, tìm kiếm sự giúp đỡ từ thầy cô, cha mẹ hoặc gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111. Đây là kênh tiếp nhận thông tin, phản ánh từ trẻ em và cha mẹ khi cần hỗ trợ. Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường, gia đình và các đơn vị liên quan có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ quyền trẻ em, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh.
Lan tỏa kỹ năng an toàn số qua mạng lưới Đại sứ vaccine số
Một điểm nhấn của chương trình là phát triển mạng lưới Đại sứ vaccine số, gồm những người trẻ được tuyển chọn, tập huấn để đồng hành cùng các hoạt động tại trường học.
Thông qua phương pháp giáo dục đồng đẳng, các Đại sứ sử dụng ngôn ngữ gần gũi, tình huống thực tế và hình thức tương tác phù hợp với lứa tuổi để giúp học sinh tiếp cận kiến thức an toàn số một cách tự nhiên, dễ hiểu và dễ áp dụng.
Nhà sáng tạo nội dung Phước Long, được biết đến với tên Mike Đen, đồng hành trong vai trò Đại sứ KOL, góp phần kết nối các hoạt động và lan tỏa thông điệp của chương trình.
Các Đại sứ đồng thời là cầu nối để Ban Tổ chức lắng nghe những mối quan tâm, trải nghiệm và đề xuất của học sinh, từ đó tiếp tục hoàn thiện nội dung, phương pháp giáo dục an toàn số.
Sau lễ khởi động tại Trường THCS Nam Từ Liêm (Hà Nội) ngày 19/10, Teen Safety School Tour 2026 dự kiến tiếp tục được triển khai tại các trường học thuộc Hà Nội, Lào Cai, TP Hồ Chí Minh, Quảng Trị và Đà Nẵng.
Tại mỗi điểm trường, nội dung được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi, điều kiện thực tế và nhu cầu của học sinh. Đặc biệt, hoạt động tại Trường PTCS Xã Đàn chú trọng giáo dục bao trùm, tạo điều kiện để học sinh có những nhu cầu hỗ trợ khác nhau cùng tham gia.
Đại diện TikTok Việt Nam, ông Nguyễn Lâm Thanh nhấn mạnh, bên cạnh các công cụ và tính năng bảo vệ dành cho thanh thiếu niên, việc trang bị kỹ năng, tăng cường sự đồng hành của gia đình và lắng nghe tiếng nói của trẻ em là những yếu tố quan trọng để xây dựng môi trường số an toàn, phù hợp với lứa tuổi.
Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD United Way Vietnam) nhận định, bảo vệ trẻ em trên môi trường số không thể chỉ dựa vào những rào cản hay yêu cầu các em tránh xa nguy cơ. Điều quan trọng hơn là trao cho các em kiến thức để nhận diện, kỹ năng để ứng phó, sự tự tin để lên tiếng và những người đồng hành đáng tin cậy khi cần hỗ trợ.
Với thông điệp “Có vaccine số, tự tin khám phá – làm chủ thế giới số”, chương trình kỳ vọng góp phần xây dựng thế hệ công dân số có kiến thức, kỹ năng, bản lĩnh và trách nhiệm, đồng thời thúc đẩy sự chung tay của toàn xã hội trong bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Chương trình thực hiện theo tinh thần Nghị quyết 57 đảm bảo an toàn khi trẻ em tham gia trên không gian mạng, gắn với quá trình chuyển đổi số”.
Chương trình được sự bảo trợ và chỉ đạo của Cục An ninh mạng (A05 - Bộ Công an), với sự phối hợp của PA05 tại các địa phương cùng Liên minh Niềm tin số (DTA) và sự đồng hành của VietinBank và Công ty cổ phần Vacxin Việt Nam (VNVC.JSuC,).
