Nghiên cứu mới hé lộ về chứng tự kỷ được chẩn đoán muộn

Một nghiên cứu quy mô lớn công bố ngày 1/10 trên tạp chí Nature cho thấy những người mắc chứng tự kỷ nhưng bị chuẩn đoán muộn có thể sẽ chuyển sang mắc dạng khác của chứng rối loạn này, điều sẽ không xảy ra ở những trường hợp được chẩn đoán từ thuở ấu thơ.

Phát hiện này càng làm rõ thêm giả thuyết rằng cụm từ "tự kỷ" thực chất là một khái niệm bao trùm, mô tả nhiều hiện tượng thần kinh khác nhau chứ không phải một tình trạng đồng nhất. Theo các nhà khoa học, điều này có thể mở ra hướng tiếp cận điều trị và chăm sóc riêng biệt cho từng nhóm người mắc rối loạn phổ tự kỷ (ASD).

Nghiên cứu do một nhóm nhà khoa học quốc tế thực hiện nhằm trả lời câu hỏi then chốt trong lĩnh vực tự kỷ: liệu có sự khác biệt giữa những trường hợp được chẩn đoán trong giai đoạn đầu đời và những trường hợp được phát hiện sau 10 tuổi?

Từ lâu, tự kỷ thường được xem là một rối loạn phát triển thần kinh chỉ có thể phát hiện ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, trong vài thập kỷ gần đây, tiêu chí chẩn đoán đã được mở rộng, giúp nhận diện thêm nhiều trường hợp ở lứa tuổi lớn hơn.

Các nhà nghiên cứu đề xuất hai giả thuyết để lý giải sự khác nhau giữa hai nhóm đối tượng này. Giả thuyết thứ nhất là tất cả những người mắc chứng tự kỷ có các đặc điểm di truyền giống nhau, song một số người có biểu hiện nhẹ hoặc không điển hình nên bị bỏ sót trong chẩn đoán sớm. Khi lớn hơn, yêu cầu xã hội tăng và các dấu hiệu mới bộc lộ rõ ràng hơn. Giả thuyết thứ hai là có hai dạng tự kỷ khác nhau, một dạng thường được phát hiện sớm trong thời thơ ấu và một dạng khác xuất hiện hoặc được chẩn đoán muộn hơn trong cuộc đời. Công bố mới trên tạp chí Nature đã cung cấp bằng chứng ủng hộ giả thuyết thứ hai.

Sau khi so sánh hồ sơ di truyền của hàng nghìn người mắc tự kỷ tại Đan Mạch và Mỹ, các nhà nghiên cứu phát hiện những khác biệt rõ rệt giữa nhóm được chẩn đoán sớm và nhóm phát hiện muộn. Ông Thomas Bourgeron - đồng tác giả nghiên cứu, hiện công tác tại Viện Pasteur (Pháp) - cho biết những người được chẩn đoán tự kỷ ở tuổi trưởng thành có đặc điểm di truyền gần giống với nhóm mắc rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Nghiên cứu cũng cho thấy nhóm được chẩn đoán muộn có nguy cơ cao hơn đối với các vấn đề sức khỏe tâm thần khác như trầm cảm.

Nhà nghiên cứu trên nhấn mạnh người mắc tự kỷ rất khác nhau về mặt biểu hiện và nhu cầu. Vì vậy, cần có các chiến lược chăm sóc cá nhân hóa, phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Giáo sư danh dự Uta Frith, chuyên gia phát triển nhận thức tại Đại học College London, bày tỏ hy vọng rằng trong tương lai, các phân nhóm nhỏ trong phổ tự kỷ sẽ được xác định rõ hơn và mỗi nhóm sẽ có cách chẩn đoán cũng như hỗ trợ riêng biệt.

Phương Oanh (TTXVN)

Dành cho bạn

Vụ xả súng trước cổng trường tại Thổ Nhĩ Kỳ

Vụ xả súng trước cổng trường tại Thổ Nhĩ Kỳ

Nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, lực lượng chức năng đã xác định nghi phạm trong vụ nổ súng xảy ra ngay trước cổng một trường trung học tại tỉnh Manisa, miền Tây nước này, ngày 22/9 là học sinh của trường.

Việt Nam tham gia diễn tập đa quốc gia ADMM+ về ứng phó thảm họa

Việt Nam tham gia diễn tập đa quốc gia ADMM+ về ứng phó thảm họa

Ngày 22/9, Indonesia khai mạc Diễn tập thực binh kết hợp của 3 Nhóm chuyên gia thuộc Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), mang tên Exercise Trident Resolve 2026, tại Cilegon, tỉnh Banten, với sự tham gia của khoảng 2.200 quân nhân đến từ 19 quốc gia. Đoàn Việt Nam gồm 18 quân nhân do Đại tá Đoàn Văn Thận, Trợ lý Phòng chống thiên tai, Cục cứu hộ - Cứu nạn làm Trưởng đoàn, tham gia diễn tập.

Hợp tác Việt - Hàn nâng cao đào tạo cán bộ qua chuyển đổi số và AI

Hợp tác Việt - Hàn nâng cao đào tạo cán bộ qua chuyển đổi số và AI

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Hàn Quốc, ngày 22/9, đoàn đại biểu Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh do PGS, TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện, làm Trưởng đoàn đã làm việc với Viện Nghiên cứu hành chính công Hàn Quốc (KIPA) và Viện Phát triển nguồn nhân lực quốc gia Hàn Quốc (NHI) về nâng cao chất lượng nghiên cứu, tư vấn chính sách và đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).