Theo truyền thông Nga, trong bức thư gửi Tổng thống Trump ngày 13/10, các thượng nghị sĩ phản đối dỡ bỏ trừng phạt xuất khẩu dầu diesel của Nga. Theo nhóm nghị sĩ, cho phép Moskva tự do bán mặt hàng này trên thị trường toàn cầu là hành động phản bội người dân Ukraine, đồng thời tạo thêm nguồn thu để Nga tiếp tục các hoạt động quân sự.
Quyết định nới trừng phạt được công bố ngày 9/10, trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh. Động thái này được cho là đã khiến Ukraine và các đồng minh châu Âu của Mỹ bất ngờ, đồng thời làm bùng lại cuộc tranh cãi công khai giữa ông Trump và Tổng thống Ukraine Zelensky.
Các thượng nghị sĩ cho rằng thỏa thuận sẽ chỉ có tác động không đáng kể đến giá nhiên liệu. Trong khi đó, nguồn thu từ xuất khẩu dầu diesel có thể giúp Nga tài trợ cho các hoạt động quân sự tại Ukraine và thúc đẩy hợp tác an ninh với Trung Quốc, Iran cùng Triều Tiên.
Bức thư cũng cảnh báo quyết định này có thể gây nguy hiểm cho quân nhân Mỹ đang làm nhiệm vụ ở nước ngoài trong khuôn khổ Chiến dịch Epic Fury, liên quan đến cuộc chiến của Mỹ với Iran. Nhóm nghị sĩ viện dẫn nguy cơ này khi yêu cầu ông Trump đảo ngược thỏa thuận với Moskva.
Bên cạnh yêu cầu khôi phục hạn chế đối với dầu diesel Nga, nhóm thượng nghị sĩ còn thúc giục ông Trump áp đặt thêm trừng phạt đối với Moskva và các đối tác thương mại. Họ đề nghị áp dụng đạo luật được Tổng thống Mỹ ký ban hành hồi tháng 9, mang tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người có lập trường cứng rắn với Nga.
Bức thư có chữ ký của 12 thượng nghị sĩ thuộc cả đảng Dân chủ và Cộng hòa, trong đó có những gương mặt đáng chú ý như Mitch McConnell, Susan Collins và Richard Blumenthal.
Ông Trump bảo vệ thỏa thuận với Nga, khẳng định quyết định này có lợi cho người tiêu dùng Mỹ. Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 12/10, ông cho biết mình đã đưa ra lựa chọn đúng đắn cho người dân và nhấn mạnh phương châm luôn đặt lợi ích nước Mỹ lên hàng đầu.
Theo truyền thông Mỹ, ông Trump quyết định đạt thỏa thuận với Moskva sau khi ông Zelensky từ chối khoảng sáu lần đề nghị của Mỹ về việc ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga. Tổng thống Mỹ cho rằng những cuộc tập kích của Ukraine đã góp phần đẩy giá xăng tăng cao.
Bất đồng về các cuộc tấn công vào ngành dầu mỏ Nga sau đó kéo theo những lời chỉ trích công khai giữa hai nhà lãnh đạo. Sau khi ông Zelensky phản đối việc Mỹ nới trừng phạt đối với Nga, ông Trump cho rằng đã đến lúc Ukraine có một tổng thống mới.
Nhiệm kỳ tổng thống kéo dài 5 năm của ông Zelensky kết thúc vào tháng 5/2024. Tuy nhiên, ông chưa tổ chức cuộc bầu cử mới, viện dẫn tình trạng thiết quân luật được áp dụng sau khi xung đột với Nga leo thang.
Trong lập luận bảo vệ quyết định của mình, ông Trump cũng chỉ ra rằng Liên minh châu Âu (EU) vẫn tiếp tục nhập khẩu năng lượng Nga, dù đã cam kết từng bước chấm dứt nguồn cung từ Moskva.
Sự phản đối từ cả hai đảng có thể làm gia tăng sức ép chính trị lên ông Trump và gây bất lợi cho các ứng viên Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, nhất là nếu thỏa thuận với Nga không giúp hạ giá nhiên liệu như kỳ vọng.
