Phụ huynh lo lắng khi có thêm ca bệnh
Chiều 17/10, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, có thêm một học sinh mắc não mô cầu nhóm B, liên quan chùm ca bệnh tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, nâng tổng số trường hợp được xác định lên 4 ca, trong đó một em đã tử vong.
Ca bệnh thứ 4 là học sinh nam, 12 tuổi, có tiếp xúc gần với một trong 3 bệnh nhân trước đó vào ngày 13/10. Ngày 15/10, em sốt cao 40 độ C, đau đầu, đau họng, đau mỏi cơ, sau đó xuất hiện các chấm xuất huyết dưới da rải rác và được đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh.
Chiều 16/10, kết quả xét nghiệm PCR máu xác định bệnh nhân nhiễm não mô cầu nhóm B, đồng thời nhiễm virus cúm B. Hiện em tỉnh, các chỉ số sinh hiệu ổn định, tiếp tục được điều trị kháng sinh và chăm sóc tại bệnh viện.
Theo báo cáo nhanh của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh, tính đến sáng 17/10, bệnh viện điều trị nội trú cho 23 học sinh Trường THCS Hai Bà Trưng có triệu chứng viêm đường hô hấp. Bệnh viện cũng ghi nhận 4 học sinh nhiễm cúm A/H1, 4 em nhiễm cúm B, trong đó có ca não mô cầu thứ 4; một học sinh khác đồng nhiễm cúm A và cúm B.
Trước đó, ngày 15/10, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hồ Chí Minh (HCDC) lấy 21 mẫu phết họng, mũi của học sinh có biểu hiện hô hấp tại trường, phát hiện 12 mẫu dương tính với rhinovirus hoặc virus cúm mùa.
Theo đại diện Sở Y tế, kết quả này phù hợp với tình hình cúm mùa đang gia tăng trong cộng đồng. Tuy nhiên, việc phát hiện nhiều học sinh nhiễm virus hô hấp không làm giảm yêu cầu theo dõi sát những người tiếp xúc gần với ca não mô cầu. HCDC tiếp tục phối hợp trạm y tế và nhà trường bổ sung danh sách tiếp xúc gần của ca thứ 4, giám sát toàn bộ người tiếp xúc gần trong chùm ca bệnh.
Trước thông tin có học sinh tử vong do não mô cầu khiến nhiều phụ huynh lo lắng, đưa con đi tiêm phòng. Theo ghi nhận tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC, có gia đình đưa cùng lúc 5 - 7 thành viên đi tiêm.
Chị Lê Thị Mỹ Phương (36 tuổi) cho biết, sau khi nghe tin một học sinh tử vong, gia đình đưa con và các cháu đi tiêm vaccine. Tại xã Hiệp Phước, anh Dương Quốc Cường cũng thu xếp công việc đưa 3 con gái, lần lượt 13 tuổi, 11 tuổi và 5 tuổi, đi tiêm.
“Làm được gì để chủ động phòng bệnh, bảo vệ các con thì tôi cố gắng làm ngay”, anh Cường chia sẻ.
Không chỉ tiêm cho con, chị Nguyễn Thị Hồng Mỹ (34 tuổi, ngụ xã Hiệp Phước) còn đăng ký tiêm cho bản thân vì gia đình sống trong khu vực có ca bệnh. Chị mong bảo vệ sức khỏe để yên tâm chăm sóc con.
Giải thích về nguy cơ lây truyền, bác sĩ chuyên khoa I Đinh Văn Thới, Phó Trưởng Phòng khám Đa khoa, Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, cho biết vi khuẩn não mô cầu có thể cư trú ở vùng hầu họng mà không gây triệu chứng. Vi khuẩn lây từ người sang người khi tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp, như khi ho, hôn hoặc dùng chung đồ dùng ăn uống.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP Hồ Chí Minh, lưu ý phát hiện vi khuẩn trong họng không đồng nghĩa người được xét nghiệm mắc bệnh não mô cầu xâm lấn. Người khỏe mạnh vẫn có thể mang vi khuẩn mà không có triệu chứng. Vì vậy, việc đánh giá nguy cơ và triển khai dự phòng cần dựa trên hướng dẫn chuyên môn.
Khám sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ
Theo bác sĩ Đinh Văn Thới, thời gian ủ bệnh não mô cầu trung bình từ 3 - 4 ngày, có thể dao động từ 1 - 10 ngày. Ở thể tối cấp, bệnh có thể gây nhiễm trùng huyết, viêm màng não, suy đa cơ quan và tử vong trong vòng 24 giờ, dù được điều trị tích cực.
Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu như sốt, đau đầu, đau mỏi cơ, buồn nôn, dễ nhầm với cúm hoặc các bệnh nhiễm virus thông thường. Tuy nhiên, người bệnh có thể nhanh chóng xuất hiện tay chân lạnh, đau đầu dữ dội, cứng gáy, rối loạn ý thức, co giật hoặc ban xuất huyết không mất màu khi ấn.
Bác sĩ Khương cho biết, ngay cả khi được điều trị, khoảng 10 - 15% trường hợp vẫn tử vong; khoảng 20% người sống sót chịu di chứng nặng như mất thính lực, tổn thương não hoặc phải cắt cụt chi.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh khuyến cáo người sốt cao đột ngột, mệt lả, vẻ mặt bơ phờ ngay những giờ đầu cần đi khám sớm. Nếu xuất hiện chấm hoặc mảng xuất huyết trên da, cần thông báo rõ với bác sĩ, không chờ đầy đủ triệu chứng mới đến bệnh viện.
Đối với người có tiếp xúc gần với ca bệnh, bác sĩ Đinh Văn Thới khuyến cáo đến cơ sở y tế để được đánh giá, hướng dẫn xử trí và dùng kháng sinh dự phòng nếu có chỉ định.
Sở Y tế TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, việc xác định người cần dùng thuốc phụ thuộc tính chất, mức độ tiếp xúc và do nhân viên y tế đánh giá. Phụ huynh không tự ý mua kháng sinh cho trẻ. Người đã dùng thuốc dự phòng vẫn phải theo dõi sức khỏe, đi khám ngay nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ.
Tiêm vaccine là một biện pháp chủ động phòng bệnh, song cần lựa chọn phù hợp. Theo bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Việt Nam hiện có vaccine phòng não mô cầu nhóm B, vaccine phòng nhóm B và C, cùng vaccine cộng hợp tứ giá phòng các nhóm A, C, Y và W-135. Độ tuổi sử dụng và lịch tiêm tùy từng loại.
Các vaccine có phạm vi bảo vệ khác nhau theo nhóm huyết thanh. Tiêm một loại không đồng nghĩa được bảo vệ trước tất cả các nhóm gây bệnh. Người dân cần được tư vấn dựa trên độ tuổi, tình trạng sức khỏe, tiền sử tiêm chủng và nguy cơ mắc bệnh.
Ngành y tế khuyến cáo phụ huynh bình tĩnh, thường xuyên rửa tay, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung ly, chai nước; giữ lớp học và nhà ở thông thoáng, sạch sẽ. Người có triệu chứng sốt, ho, đau họng cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị phù hợp.
Đặc biệt, khi sốt cao kèm đau đầu nhiều, nôn, cứng cổ, lơ mơ, mệt mỏi bất thường hoặc xuất hiện chấm xuất huyết, phát ban trên da, cần đi khám ngay. Phụ huynh cần phối hợp với nhà trường theo dõi sức khỏe của trẻ, thực hiện hướng dẫn của cơ quan y tế, không kỳ thị người bệnh và người tiếp xúc gần.
