Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hồ Chí Minh, từ ngày 5 đến 11/10/2026 (tuần 41), Thành phố ghi nhận 1.844 trường hợp mắc tay chân miệng, tăng 32,2% so với trung bình 4 tuần trước đó, nâng tổng số ca tích lũy từ đầu năm lên 40.446.
Các phường, xã có số ca mắc trên 100.000 dân cao gồm đặc khu Côn Đảo ghi nhận 858 ca, Bình Khánh 561 ca, Hiệp Phước 518 ca, Tân Nhựt 491 ca…
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1, bệnh tay chân miệng thường xảy ra quanh năm nhưng tăng nhanh từ tháng 2 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 12 trong năm.
Đây là một bệnh một bệnh truyền nhiễm do siêu vi trùng đường ruột thuộc nhóm Enterovirus 71 (EV71) và Coxsackievirus gây ra. Bệnh thường gặp nhất ở trẻ dưới 5 tuổi và đặc biệt nhiều nhất ở trẻ dưới 3 tuổi.
Thời gian ủ bệnh kéo dài từ 3 đến 6 ngày. Ban đầu, trẻ có thể sốt nhẹ hoặc sốt cao 39 - 40 độ C, đau họng, chảy nước bọt liên tục, biếng ăn, bỏ bú, quấy khóc, khó ngủ, run chi hoặc giật mình chới với. Sang thương da niêm mạc xuất hiện chủ yếu ở miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông hoặc rìa ngón tay.
Trong đó, tổn thương ở miệng là các vết loét đỏ đường kính khoảng 2 - 3mm do bọng nước vỡ ra tại vòm họng, niêm mạc má, nướu răng và lưỡi. Trên da, bọng nước có đường kính 2 - 10mm, hình bầu dục, nổi cộm hoặc ẩn dưới da, khi khô sẽ để lại vết thâm.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Huy Trụ, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh lưu ý thêm, phụ huynh không nên chỉ dựa vào các nốt ban, bóng nước ở tay, chân hay vết loét trong miệng để đánh giá mức độ nguy hiểm của bệnh. EV71 có thể gây biến chứng thần kinh nặng như viêm não, viêm thân não, khiến trẻ co giật, rối loạn ý thức, hôn mê. Bệnh cũng có thể dẫn đến suy hô hấp, suy tuần hoàn và tử vong trong thời gian ngắn.
"Việc chưa nhận thức đầy đủ nguy cơ, chủ quan trước những biểu hiện ban đầu có thể khiến gia đình đưa trẻ đi khám muộn, bỏ lỡ thời điểm can thiệp, làm quá trình điều trị khó khăn, tốn kém và tăng nguy cơ để lại hậu quả đáng tiếc", PGS. TS.BS Vũ Huy Trụ cảnh báo.
Theo bác sĩ Dư Tuấn Quy, bệnh tay chân miệng hiện nay vẫn là bệnh gây ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ của trẻ khiến cho nhiều phụ huynh lo lắng. Bệnh hiện chưa thuốc điều trị đặc hiệu, điều trị chủ yếu dựa trên các triệu chứng cho trẻ dùng thuốc hạ sốt, giảm đau, bù nước.
Do đó, phụ huynh cần lập tức đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi nhận thấy các dấu hiệu nguy hiểm gồm: sốt cao liên tục từ 39 độ C; giật mình chới với; đi đứng loạng choạng; run chi; đảo mắt; nôn ói nhiều; khó thở; quấy khóc nhiều hoặc co giật.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP Hồ Chí Minh, cho biết tay chân miệng dễ lây trong gia đình, nhà trẻ, trường mẫu giáo và nơi sinh hoạt tập thể. Virus có thể lây qua nước bọt, dịch tiết đường hô hấp, dịch từ nốt phỏng, qua đường phân - miệng hoặc tiếp xúc với đồ vật, bề mặt nhiễm virus. Người nhiễm có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng, gây khó khăn trong kiểm soát nguồn lây.
Để phòng bệnh, phụ huynh cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh và khử khuẩn đồ chơi, vật dụng, các bề mặt hay tiếp xúc; hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người bệnh. Theo bác sĩ Khanh, những biện pháp này rất cần thiết nhưng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh.
Việc triển khai vaccine phòng tay chân miệng tại Việt Nam bổ sung biện pháp bảo vệ trẻ trước EV71. Bác sĩ Khanh mong muốn ngày càng nhiều trẻ được tiếp cận, tiêm sớm và đủ phác đồ, góp phần giảm gánh nặng điều trị. Bác sĩ Vũ Huy Trụ cũng kỳ vọng mở rộng bao phủ vaccine sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh do EV71 và hạn chế các trường hợp diễn tiến nặng.
Theo Hệ thống Tiêm chủng VNVC, từ ngày 25/9, đơn vị triển khai tiêm vaccine phòng tay chân miệng tại gần 300 trung tâm thuộc 31 tỉnh, thành. Sau hơn 2 tuần, hơn 100.000 trẻ đã được tiêm.
Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Chuyên môn Y khoa VNVC cho biết, nhiều phụ huynh chủ động đăng ký đủ phác đồ để bảo đảm lịch tiêm cho con. Một số gia đình đưa trẻ vừa khỏi tay chân miệng đến khám, tư vấn tiêm chủng. Trong thời gian này, hệ thống tiếp đón hàng trăm nghìn lượt gia đình đưa trẻ đến tiêm và đặt trước vaccine.
Theo bác sĩ Chính, VNVC đã hỗ trợ gần 3 tỷ đồng chi phí tiêm chủng cho các gia đình đăng ký trọn phác đồ vaccine phòng tay chân miệng, tạo điều kiện để trẻ được tiêm đầy đủ, đúng lịch.
