Hệ thống phòng không Patriot của Mỹ tại sân bay Warsaw-Radom ở Radom, Ba Lan. Ảnh tư liệu: PAP/TTXVN
Đổi lại, các nước sẽ được hoàn trả số tên lửa tương ứng từ các lô hàng mà Ukraine đã ký hợp đồng mua trong tương lai.
Theo tờ Kyiv Post, đề nghị trên được đưa ra sau khi Nga tiến hành một trong những đợt không kích quy mô lớn nhất nhằm vào Ukraine trong nhiều tuần qua. Rạng sáng 2/7, các đợt tấn công nhằm vào thủ đô Kiev với sự tham gia của gần 500 thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công cùng 77 tên lửa, trong đó có 25 tên lửa đạn đạo hoặc siêu vượt âm, theo thông tin Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov công bố. Phía Nga cho biết chiến dịch này là đòn đáp trả các cuộc tấn công gần đây của Ukraine nhằm vào hạ tầng dân sự trên lãnh thổ Nga.
Trước thời điểm xảy ra các cuộc không kích, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã cảnh báo Nga có thể mở một đợt tấn công quy mô lớn trong đêm. Ông cũng rút ngắn chuyến thăm Dublin nhân dịp Ireland đảm nhiệm cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) trong nhiệm kỳ sáu tháng.
Hệ thống tên lửa đạn đạo tầm ngắn Iskander được Nga sử dụng trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Ảnh: Sputnik/Bộ Quốc phòng Nga
Ông Fedorov cho biết lực lượng phòng không Ukraine đã đánh chặn được hơn 90% tên lửa hành trình và hơn 90% UAV tấn công kiểu Shahed nhờ năng lực tác chiến của quân đội cùng sự hỗ trợ từ các đối tác. Tuy nhiên, theo ông, khả năng đối phó với tên lửa đạn đạo vẫn là điểm yếu lớn nhất do nguồn tên lửa đánh chặn cho các tổ hợp Patriot đang cạn dần, trong khi Nga gia tăng các cuộc tập kích nhằm vào những thành phố của Ukraine.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, hồi tháng 4, Kiev đã ký hợp đồng lớn nhất từ trước đến nay để mua hàng trăm tên lửa PAC-2 cho hệ thống Patriot với sự hỗ trợ của Đức. Các lô hàng dự kiến được bàn giao trong những năm tới.
Ukraine cũng đã triển khai bước đầu kế hoạch mua khoảng 100 tên lửa Patriot, trị giá khoảng 1 tỷ USD, bằng nguồn vốn vay của Liên minh châu Âu (EU).
Bên cạnh đó, Ukraine lần đầu tiên tiếp nhận tên lửa từ kho dự trữ của các đối tác châu Âu. Ông Fedorov cho biết việc áp dụng quy trình đánh giá sau tác chiến (After Action Review) theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã giúp nâng hiệu quả đánh chặn tên lửa Iskander có khả năng cơ động lên hơn gấp đôi.
Quy trình này cho phép lực lượng phòng không phân tích toàn bộ quá trình tác chiến, từ đường bay của tên lửa và UAV, vị trí đánh chặn đến các thông số kỹ thuật, nhằm xác định nguyên nhân khiến một số mục tiêu không bị tiêu diệt.
Theo ông Fedorov, kết quả đánh giá đã thúc đẩy quá trình tái tổ chức hệ thống phòng không của Ukraine, từ bố trí lực lượng đến cơ chế phối hợp chỉ huy. Trong cùng giai đoạn, số lượng UAV đánh chặn cũng tăng gấp 2,6 lần, góp phần đưa tỷ lệ đánh chặn các mục tiêu trên không tiến gần mục tiêu 95%.
Dù vậy, ông cho rằng những cải thiện này vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế. Theo ông, cách nhanh nhất để tăng cường năng lực phòng không hiện nay là các quốc gia đối tác chuyển giao thêm tên lửa Patriot từ kho dự trữ sẵn có.
Ông Fedorov kêu gọi các đối tác mở rộng hỗ trợ thông qua Danh mục nhu cầu ưu tiên của Ukraine (Priority Ukrainian Requirements List - PURL) và cơ chế JUMPSTART, đồng thời cho rằng đây là hai kênh hiệu quả và nhanh nhất để bổ sung tên lửa Patriot.
Trước Hội nghị Thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra tại Ankara trong hai ngày 7 - 8/7, nơi các đồng minh được cho là sẽ xem xét gói hỗ trợ trị giá 40 tỷ euro (khoảng 43 tỷ USD) dành cho Ukraine, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nhận định cuộc xung đột đã bước vào “giai đoạn có thể mang tính quyết định”. Đức cũng xác nhận sẽ đóng góp khoảng 13,7 tỷ USD.
Trong những tháng gần đây, nhiều quốc gia tiếp tục tăng đóng góp cho cơ chế PURL. Na Uy đã bổ sung 2,8 tỷ kroner (khoảng 302 triệu USD), nâng tổng mức hỗ trợ lên hơn 12,5 tỷ kroner (1,35 tỷ USD). Nhật Bản đóng góp thêm 14,7 triệu USD dành cho các trang thiết bị phi sát thương. Hà Lan cam kết viện trợ thêm 500 triệu euro (khoảng 580 triệu USD), phân bổ cho chương trình UAV và PURL, nâng tổng mức đóng góp của nước này lên 1 tỷ euro.
Theo phía Ukraine, đến nay cơ chế PURL đã huy động gần 5,5 tỷ USD với sự tham gia của 25 quốc gia thành viên NATO và ba nước đối tác.
Ở chiều ngược lại, Italy xác nhận sẽ không tham gia đóng góp cho PURL do ưu tiên cân đối ngân sách trước cuộc bầu cử trong nước. Trong khi đó, Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố sẽ phản đối sáng kiến tài trợ của NATO, đồng thời cho biết phái đoàn Slovakia tham dự hội nghị tại Ankara sẽ không có thẩm quyền phê duyệt các khoản vay quân sự hoặc đóng góp tài chính mới dành cho Ukraine.