Thanh Hóa là địa phương có hệ thống đê điều, hồ đập lớn với 1.008 km đê sông, đê biển, hơn 610 hồ chứa, 1.023 đập dâng, gần 6.000 km kênh mương cùng hàng trăm trạm bơm lớn nhỏ. Trước dự báo mùa mưa bão năm 2026 tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường với nguy cơ xuất hiện nhiều đợt mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất trên diện rộng, Thanh Hóa đang tập trung cao độ cho nhiệm vụ đẩy nhanh tiến độ thi công, sửa chữa, nâng cấp các công trình trọng điểm nhằm bảo đảm an toàn hồ đập, chủ động phòng chống thiên tai, bảo vệ sản xuất và dân sinh.

Gấp rút hoàn thiện công trình phòng chống thiên tai

Trước diễn biến phức tạp của thiên tai và nguy cơ sạt lở ngày càng gia tăng trên địa bàn, nhiều công trình phòng chống thiên tai trọng điểm tại Thanh Hóa đang được khẩn trương triển khai với quyết tâm hoàn thành trước mùa mưa lũ năm 2026. 

Cầu Mọ nằm trên địa bàn xã Xuân Tín (huyện Thọ Xuân cũ) là tuyến giao thông huyết mạch kết nối hai bờ sông Cầu Chày, phục vụ nhu cầu đi lại, giao thương và sản xuất của người dân địa phương. Tuy nhiên, trong cơn bão số 10/2025, cây cầu đã bị lũ cuốn trôi hoàn toàn, gây chia cắt giao thông, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và phát triển kinh tế - xã hội của khu vực.

Trước yêu cầu cấp bách, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt Dự án khẩn cấp khắc phục hậu quả thiên tai công trình cầu Mọ với tổng mức đầu tư 70 tỷ đồng. Cầu Mọ mới được xây dựng phía thượng lưu cầu cũ, cách cầu cũ khoảng 20m, thuộc địa phận xã Xuân Tín, công trình được thiết kế theo tiêu chuẩn cầu cấp III gồm 5 nhịp, chiều dài hơn 183m, mặt cầu rộng 8m, kết cấu bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực. Hiện, công trình cầu Mọ bắc qua sông Cầu Chày đang được gấp rút thi công để kịp thông xe kỹ thuật trước ngày 1/7/2026. 

Ông Mai Văn Linh, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Tín cho biết xác định tầm quan trọng, mức độ khẩn cấp của dự án nên UBND xã đã phối hợp với các sở ngành yêu cầu nhà thầu tập trung nguồn lực, huy động máy móc, nhân lực để hoàn thành các hạng mục sớm và đáp ứng yêu cầu phòng, chống lụt, bão. Hiện khối lượng xây lắp thực tế của dự án đã đạt gần 70% giá trị hợp đồng, các hạng mục quan trọng như bệ đúc dầm, các thân trụ đã cơ bản hoàn thành. 

Tương tự, Trạm bơm Hoằng Khánh, (K29+515, đê tả sông Mã) có vai trò quan trọng trong cả tưới tiêu và phòng chống lũ lụt, sau gần 55 năm đưa vào sử dụng, đến nay công trình đã xuống cấp nghiêm trọng. Để công trình đảm bảo cấp đủ nước cho các nhu cầu phát triển sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và công nghiệp, dịch vụ, bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, Trạm bơm Hoằng Khánh đã được triển khai thi công xây dựng từ trung tuần tháng 12/2024.

Đến đầu tháng 5/2026 các hạng mục chính của Trạm bơm Hoằng Khánh gồm nhà trạm bơm, cống lấy nước qua đê, kênh và công trình trên kênh đã cơ bản hoàn thành, đáp ứng yêu cầu phục vụ cấp nước tưới, chống khô hạn, xâm nhập mặn cây trồng, nhất là lúa chiêm xuân đang vào giai đoạn trổ bông. Trạm bơm Hoằng Khánh đã chủ động cấp nước tưới cho 11.572 ha đất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản ở các xã thuộc huyện Hoằng Hóa và huyện Hậu Lộc (cũ), kết hợp tạo nguồn cấp nước sinh hoạt, công nghiệp với công suất 51.136 m3/ngày, đêm, tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp trong vùng.

Ông Đỗ Kim Xuân, Trưởng Phòng Điều hành Dự án 1, Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Thanh Hóa cho biết, theo kế hoạch đến tháng 10/2026 Trạm bơm Hoằng Khánh hoàn thành xây dựng. Hiện nay, các nhà thầu đang tập trung hoàn thiện một số phần việc tiếp theo như nhà quản lý, khuôn viên khu đầu mối... để sớm đưa trạm bơm vào vận hành phục vụ sản xuất và dân sinh, tạo cảnh quan môi trường, góp phần phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương. 

Việc hoàn thành các công trình phòng chống thiên tai trước mùa mưa lũ không chỉ góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản, đất sản xuất của người dân mà còn tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương, nâng cao năng lực ứng phó thiên tai trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan.

Bảo vệ sản xuất và dân sinh

Ngay từ đầu năm 2026, Thanh Hóa đã chủ động ưu tiên nguồn lực lớn cho công tác duy tu, sửa chữa và nâng cấp hệ thống thủy lợi nhằm tăng cường khả năng ứng phó trước mùa mưa bão. Đặc biệt, đầu tháng 5/2026, tỉnh phê duyệt gần 58,9 tỷ đồng từ Quỹ phòng, chống thiên tai để khắc phục hư hỏng, sửa chữa 35 công trình trên địa bàn, tập trung vào các hạng mục hồ đập, kênh tiêu, đê điều và các công trình phòng chống lũ xung yếu. Nguồn kinh phí được sử dụng để tu sửa, xử lý và xây dựng khẩn cấp các công trình phòng, chống thiên tai bị hư hỏng do mưa lũ, sạt lở, nhằm sớm khôi phục hạ tầng thiết yếu, bảo đảm an toàn dân sinh và phục vụ sản xuất.

Các công trình được hỗ trợ tập trung tại nhiều xã miền núi, vùng khó khăn như Mường Lát, Quang Chiểu, Na Mèo, Pù Luông, Yên Khương, Vạn Xuân, Hóa Quỳ... để xử lý sạt lở taluy âm, sửa chữa đập, hồ chứa, kênh mương, tràn giao thông và các công trình thủy lợi bị hư hỏng do thiên tai. Nguồn kinh phí này không chỉ góp phần tháo gỡ khó khăn cho các địa phương, đơn vị quản lý mà còn tạo điều kiện để nhiều công trình cấp bách được xử lý kịp thời, hạn chế nguy cơ mất an toàn khi bước vào cao điểm mưa lũ.

Từ nguồn lực hỗ trợ của tỉnh, cùng với sự chủ động bố trí thêm kinh phí, nhân lực và phương tiện của các doanh nghiệp thủy lợi,  kiểm tra, bảo trì, xử lý các điểm xung yếu trên toàn hệ thống đang được triển khai đồng bộ hơn. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm bảo đảm an toàn công trình mà còn từng bước nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, củng cố tính bền vững cho hạ tầng thủy lợi toàn tỉnh.

Theo kết quả kiểm tra, rà soát, trước mùa mưa bão năm 2026 tỉnh Thanh Hóa còn tồn tại 44 trọng điểm xung yếu về đê điều và 58 hồ chứa bị hư hỏng, mất an toàn. Nhằm bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, hồ đập, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đang tích cực phối hợp với các địa phương có các tuyến đê thực hiện các biện pháp bảo vệ, xử lý sự cố trong mùa mưa lũ, đảm bảo an toàn công trình cũng như  chủ động phòng chống thiên tai, bảo vệ sản xuất và dân sinh. Dù đạt nhiều kết quả tích cực, tiến độ một số dự án vẫn gặp khó khăn do thiếu vốn, giải phóng mặt bằng chậm hoặc thủ tục đầu tư kéo dài. Trước thực tế này, tỉnh Thanh Hóa đã yêu cầu các sở, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ để tháo gỡ nhanh các nút thắt, đồng thời yêu cầu các đơn vị chuẩn bị đầy đủ phương án ứng phó, không để bị động trong mọi tình huống.

Ông Khương Anh Tấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa) khẳng định, với chức năng, nhiệm vụ là cơ quan tham mưu cho UBND tỉnh về phòng chống thiên tai, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa đã có nhiều văn bản đôn đốc, kiểm tra các chủ đầu tư, các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình phòng chống thiên tai, đặc biệt là các công trình đê điều, hồ đập, sớm đưa công trình và phục vụ công tác phòng chống thiên tai; trong đó, ưu tiên hoàn thành sớm các hạng mục công trình trực tiếp chịu tác động ứng phó với mưa lũ đồng thời, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, vật tư, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ” để chủ động, sẵn sàng ứng cứu khi có tình huống xấu xảy ra. Ngành nông nghiệp và môi trường Thanh Hóa cũng hết sức chủ động các biện pháp đảm bảo an toàn hồ chứa, hệ thống công trình đê điều, đặc biệt là các vị trí trọng điểm, xung yếu để đảm bảo an toàn.

Với những diễn biến thời tiết khó lường như hiện nay, việc tỉnh Thanh Hóa chủ động phòng, chống rủi ro, đảm bảo an toàn hồ, đập, đê điều là rất cần thiết, giúp giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản khi xảy ra thiên tai, giúp người dân yên tâm ổn định đời sống và sản xuất khi mùa mưa bão cận kề.