#công nghệ chiến lược

Dù đối mặt với không ít thách thức, các ngành khoa học cơ bản đang chứng kiến sự khởi sắc mạnh mẽ nhờ định hướng chiến lược từ các quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước.

Thực hiện Quyết định số 2159/QĐ-BCT ngày 4/9/2026 của Bộ Công Thương, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) được giao tham gia phát triển 19 sản phẩm công nghệ chiến lược. Trong đó, TKV chủ trì phát triển 18 sản phẩm và là đơn vị ứng dụng 1 sản phẩm.

Sáng 20/10, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về tình hình triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.

Chuyển đổi trong tư duy để tạo bước chuyển đột phá, không chỉ là một trường đại học mạnh về đào tạo mà còn là một đại học mạnh về nghiên cứu, đây là vấn đề được đặt ra tại Hội thảo khoa học về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của Học viện Kỹ thuật quân sự nhân kỷ niệm 60 năm xây dựng và phát triển Học viện. Hội thảo diễn ra sáng 19/10, tại Hà Nội.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1951/QĐ-TTg ngày 08/10/2026 phê duyệt Đề án “Tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026 - 2035”.

Tranh luận giữa lãnh đạo các công ty AI hàng đầu đang làm nổi bật một câu hỏi ngày càng cấp thiết: xã hội nên chấp nhận mức rủi ro nào để đổi lấy lợi ích của trí tuệ nhân tạo? Với Việt Nam, câu hỏi này đặc biệt đáng chú ý khi Nghị quyết 57 vừa mở đường cho thử nghiệm, chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo, vừa xác định an ninh, an toàn là yêu cầu xuyên suốt.

Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KHCN đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Ban Chỉ đạo 57 Trung ương), phát triển công nghệ chiến lược ở nước ta đã bước sang giai đoạn tổ chức thực hiện nhưng hiện vẫn còn phân tán và chưa đạt kết quả như kỳ vọng.

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, trong khuôn khổ chuyến công tác tại Nhật Bản ngày 2/10, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân có các cuộc làm việc với Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản, Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản; dự Diễn đàn Công nghệ số Việt Nam - Nhật Bản 2026 và làm việc với Đại học Tokyo.

Từ việc AI được sử dụng để tăng tốc các cuộc tấn công mạng đến sự xuất hiện của những hệ thống ngày càng tự chủ, bài toán không còn đơn thuần là phát triển AI nhanh đến đâu mà là con người có đủ năng lực kiểm soát sức mạnh đó hay không. Với Việt Nam, đây cũng là vấn đề cần được đặt ra trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW.

Từ thiết bị không người lái dưới nước, công nghệ tầm soát ung thư đến bảo trì công nghiệp và phát hiện gian lận theo thời gian thực, các công ty khởi nghiệp châu Á đang đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vượt ra khỏi phạm vi phần mềm để đi sâu vào sản xuất và đời sống.

Sáng 29/9/2026, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp với một số bộ, ngành về thực trạng hệ thống phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm trên phạm vi cả nước.

Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 2370/QĐ-BCT ngày 23/9/2026 về việc phê duyệt nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược đặt hàng thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược để tuyển chọn thực hiện.

AI mở ra cơ hội cho giáo dục và phát triển trẻ em, nhưng cảnh báo về tác động tới tư duy, tâm lý và an toàn cho thấy đổi mới công nghệ phải đi cùng cơ chế bảo vệ. Với Việt Nam, yêu cầu này cấp thiết khi Nghị quyết 57 xác định AI là công nghệ chiến lược.

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố mức điểm xét hưởng chính sách học bổng theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ ngày 20/5/2026 quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Trường Đại học FPT, Tập đoàn FPT và Viện Quantum AI & Cyber Security (QACI) đã công bố hợp tác về phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu, làm chủ công nghệ chiến lược.

Xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt hơn cho công nghệ chiến lược và nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp bách; trao thêm quyền chủ động cho tổ chức thực hiện đối với kết quả nghiên cứu; rút ngắn thời gian phê duyệt nhiệm vụ.

Khởi đầu từ việc livestream giải cứu nông sản trong dịch COVID-19, Ma Thị Chú từng bước biến điện thoại thông minh thành công cụ kết nối thị trường cho đồng bào.

Phát triển nhân lực công nghệ chiến lược không nên chỉ dừng ở mở ngành, tăng chỉ tiêu hay gửi người đi đào tạo. Kinh nghiệm Trung Quốc, Hàn Quốc cho thấy hướng hiệu quả hơn là đưa học viên trực tiếp tham gia quá trình nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ, qua đó đồng thời tạo ra công nghệ và hình thành đội ngũ có khả năng làm chủ công nghệ.

Theo bà Âu Thị Hường, Giám đốc sản xuất chip lượng tử bán dẫn tại Quandela – công ty tiên phong về máy tính lượng tử quang học của Pháp, Việt Nam không cần làm tất cả nhưng cần bắt đầu đúng, kết nối tốt và kiên trì để hình thành năng lực của mình. Bà đề xuất những ưu tiên nhằm xây dựng hệ sinh thái lượng tử và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo đặc phái viên TTXVN, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới LB Nga, sáng 9/9 (theo giờ địa phương), tại thủ đô Moskva, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Diễn đàn Khoa học công nghệ Việt Nam - LB Nga với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược”.