Một tàu hải quân di chuyển ở khu vực eo biển Hormuz ngày 1/3/2026. Ảnh tư liệu: rnz.co.nz/TTXVN
Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, cho biết lực lượng Mỹ đã bắt đầu thiết lập một hành lang hàng hải an toàn mới, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ sớm chia sẻ tuyến đường an toàn này với ngành vận tải biển nhằm đảm bảo dòng chảy thương mại được duy trì thông suốt".
Theo thông cáo, eo biển Hormuz là tuyến vận tải quốc tế thiết yếu, đóng vai trò quan trọng đối với kinh tế khu vực và toàn cầu. Trong những ngày tới, Mỹ sẽ tăng cường thêm lực lượng, bao gồm các UAV dưới nước, để đẩy nhanh tiến trình rà phá thủy lôi.
Trong thời gian xung đột, Iran được cho là đã triển khai rải thủy lôi tại khu vực này, khiến tuyến đường huyết mạch gần như bị phong tỏa. Eo biển Hormuz hiện đảm nhận khoảng 20% lưu lượng vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, do đó bất kỳ gián đoạn nào cũng gây tác động lớn đến thế giới.
Giới phân tích ước tính Iran sở hữu từ 2.000 đến 6.000 quả thủy lôi, cùng với phần lớn đội tàu nhỏ và phương tiện chuyên dụng để rải mìn, cho phép nước này nhanh chóng triển khai hàng trăm quả trong khu vực. Đáng chú ý, các quan chức Mỹ cho rằng Tehran có thể đã mất kiểm soát vị trí chính xác của nhiều quả thủy lôi đã được triển khai, làm gia tăng nguy cơ đối với hoạt động hàng hải quốc tế.
Việc mở lại eo biển Hormuz hiện là một trong những điểm bất đồng lớn trong đàm phán giữa Washington và Tehran. Trong khi đó, CENTCOM, cơ quan điều phối chiến dịch “Cơn Thịnh nộ khủng khiếp”, đã điều động hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ tham gia hoạt động đảm bảo an ninh hàng hải.
Thủy lôi được đánh giá là một trong những mối đe dọa nguy hiểm nhất trên biển, gây thiệt hại cho tàu chiến nhiều hơn bất kỳ loại vũ khí nào kể từ Thế chiến thứ II. Để đối phó, Hải quân Mỹ sử dụng nhiều nền tảng rà phá thủy lôi, bao gồm các tàu săn thủy lôi lớp Avenger và trực thăng MH-53E Sea Dragon có khả năng kéo thiết bị quét thủy lôi hạng nặng.
Ngoài ra, Mỹ còn triển khai các công nghệ hiện đại như trực thăng MH-60S tích hợp hệ thống phát hiện thủy lôi bằng laser, sonar AQS-20 và các phương tiện không người lái có khả năng phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi bằng cách kích nổ từ xa. Những hệ thống này giúp nâng cao đáng kể hiệu quả và độ an toàn trong các chiến dịch rà phá.
Song song với Mỹ, Israel cũng đã phát triển nhiều nền tảng không người lái trên biển trong gần hai thập kỷ qua. Các tập đoàn quốc phòng như Israel Aerospace Industries, Rafael Advanced Defense Systems và Elbit Systems đều sở hữu các hệ thống tàu mặt nước và tàu ngầm không người lái phục vụ nhiệm vụ giám sát và rà phá thủy lôi.
CENTCOM cũng thông báo sẽ bắt đầu thực thi phong tỏa hàng hải toàn diện tại eo biển Hormuz từ 10h sáng 13/4 theo giờ miền Đông Mỹ, theo quyết định của Tổng thống Donald Trump.
Theo CENTCOM, lệnh phong tỏa sẽ được áp dụng “một cách công bằng” đối với các tàu thuyền của mọi quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng của nước này tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman. Tuy nhiên, các tàu di chuyển giữa các cảng không thuộc Iran sẽ không bị ngăn chặn.
Thông báo cũng cho biết cảnh báo hàng hải sẽ được phát đi trước khi lệnh phong tỏa chính thức có hiệu lực. Các tàu thuyền được khuyến cáo liên lạc với lực lượng Mỹ qua kênh vô tuyến hàng hải “bridge-to-bridge channel 16” khi hoạt động tại khu vực Vịnh Oman và lối tiếp cận eo biển Hormuz.