Theo hãng tin AP ngày 25/3, Chính quyền Tổng thống Trump đang phát tín hiệu muốn thu hẹp chiến dịch quân sự nhằm vào Iran sau hơn ba tuần giao tranh, nhưng nhiều mục tiêu chiến lược mà Nhà Trắng đề ra vẫn chưa đạt được hoặc còn mơ hồ.
Tổng thống Donald Trump gần đây đã liệt kê 5 mục tiêu chính của chiến dịch không kích quy mô lớn nhằm vào Iran. Danh sách này được mở rộng dần so với các tuyên bố ban đầu từ Lầu Năm Góc và Ngoại trưởng Marco Rubio, phản ánh sự điều chỉnh trong ưu tiên khi xung đột gây tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu và các liên minh.
Các cuộc không kích của Mỹ và Israel được đánh giá đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Iran, đồng thời loại bỏ nhiều chỉ huy cấp cao. Tuy nhiên, những thành công mang tính chiến thuật này chưa đồng nghĩa với việc đạt được toàn bộ mục tiêu chiến lược mà Nhà Trắng đề ra.
Một trong những mục tiêu then chốt là làm suy giảm hoàn toàn năng lực tên lửa của Iran. Chính quyền Mỹ cho rằng chương trình tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Tehran đã bị “tổn hại nghiêm trọng”, với các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ giảm mạnh. Tuy vậy, Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa và UAV, bao gồm các đợt tấn công nhằm vào Israel trong tuần gần đây, cho thấy năng lực này chưa bị vô hiệu hóa hoàn toàn.
Mục tiêu phá hủy nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran cũng được nhắc đến, nhưng mức độ thực hiện vẫn chưa rõ ràng. Mỹ cho biết đã nhắm vào các cơ sở sản xuất vũ khí và nhà máy chế tạo tên lửa, song các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các nước vùng Vịnh vẫn tiếp diễn.
Trong khi đó, Mỹ và Israel đã nhanh chóng giành ưu thế trên không và gây thiệt hại đáng kể cho lực lượng hải quân Iran, với hơn 140 tàu bị phá hủy hoặc hư hại theo số liệu của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Tuy nhiên, cấu trúc lực lượng hải quân phi đối xứng của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) vẫn còn là ẩn số và trên thực tế các hoạt động gây gián đoạn vận tải qua Eo biển Hormuz tiếp tục diễn ra.
Một mục tiêu quan trọng khác là ngăn chặn Iran tiến gần năng lực hạt nhân. Dù Mỹ và Israel đã tấn công một số cơ sở liên quan, câu hỏi lớn vẫn là số uranium làm giàu mà Iran đang nắm giữ. Tổng thống Trump lần đầu đề cập khả năng thu hồi lượng vật liệu này thông qua một thỏa thuận, song các chuyên gia cho rằng việc thu giữ bằng biện pháp quân sự sẽ tiềm ẩn rủi ro lớn.
Mục tiêu bảo vệ các đồng minh Trung Đông, bao gồm Israel và các quốc gia vùng Vịnh, cũng được bổ sung gần đây. Tuy nhiên, Iran vẫn có khả năng tấn công các mục tiêu trong khu vực, trong khi vai trò của Mỹ trong việc đảm bảo an ninh tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz chưa được xác định rõ. Tổng thống Trump thậm chí cho rằng trách nhiệm này nên do các quốc gia khác đảm nhận.
Ngoài 5 mục tiêu chính thức, vấn đề thay đổi chế độ tại Iran được ông Trump nhiều lần đề cập nhưng chưa bao giờ được xác nhận là mục tiêu chính thức của chiến dịch. Trong khi đó, Mỹ hiện đang tìm cách nối lại đối thoại với các thành phần trong chính quyền Iran, cho thấy sự điều chỉnh trong cách tiếp cận.
Một mục tiêu khác từng được nhấn mạnh là cắt đứt sự hỗ trợ của Iran đối với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực cũng ít được đề cập gần đây. Dù Mỹ và Israel đã tiến hành một số chiến dịch nhằm vào các nhóm này, chưa có kế hoạch rõ ràng về cách thức chấm dứt hoàn toàn mạng lưới ảnh hưởng của Tehran.
Việc một số mục tiêu chưa hoàn thành đặt ra thách thức đối với Chính quyền Tổng thống Trump, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ cân nhắc giảm cường độ chiến dịch. Các chuyên gia cho rằng nếu Washington kết thúc xung đột khi các mục tiêu còn dang dở, điều này có thể kéo theo hệ quả chính trị trong nước và ảnh hưởng đến uy tín chiến lược của Mỹ trên toàn cầu.
