 Tàu khu trục được trang bị tên lửa dẫn đường USS Lassen của Mỹ. Ảnh: Kyodo/TTXVN |
Tháng 10/2015, tàu khu trục USS Lassen của Mỹ mang tên lửa dẫn đường đã tuần tra áp sát các đảo nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp trái phép trong quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam ở Biển Đông. Động thái này của Mỹ nhằm khẳng định quyền tự do lưu thông hàng hải trong vùng biển quốc tế và phủ nhận tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với các đảo mà Bắc Kinh chiếm giữ và bồi đắp trái phép. Hành động của Mỹ đã khiến Bắc Kinh nổi giận, tuy ở mức độ khá kiềm chế.
Trong tháng 11/2015, một quan chức khác của hải quân Mỹ đã thông báo dự kiến sẽ có 2 hoặc nhiều chuyến tuần tra của Mỹ trong vùng Biển Đông. Tuần trước, Mỹ đã đưa hai máy bay ném bom chiến lược B-52 bay vào vùng gần với các đảo nhân tạo do Trung Quốc chiếm giữ.
Động thái này diễn ra ngay trước chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Barack Obama tới châu Á- Thái Bình Dương để tham dự các hội nghị quan trọng. Ngày 20/11, Tổng thống Obama đã tuyên bố tranh chấp chủ quyền Biển Đông sẽ phải là chủ đề trọng yếu trong các cuộc họp thượng đỉnh diễn ra tại Kuala Lumpur, thủ đô Malaysia, dịp cuối tuần.
Trong cuộc họp với Tư lệnh hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ, Đô đốc Scott Swift, tại Bắc Kinh, ông Ngô Thắng Lợi nói: "Nếu Mỹ lặp lại các hành động khiêu khích bất chấp phản đối của Bắc Kinh, chúng tôi có khả năng bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia".
Trong khi đó bên lề hội nghị APEC, tại cuộc gặp Tổng thống Obama tại Manila ngày 19/11, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho biết Tokyo đang xem xét khả năng đưa Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản tuần tra trong vùng Biển Đông để bảo đảm an ninh hàng hải quốc tế. Đài RFI cho biết Nhật Bản và đồng minh Mỹ đã từng tiến hành tập trận chung ở Biển Đông, nhưng chưa bao giờ hoạt động chung ở sát các đảo mà Bắc Kinh khẳng định chủ quyền.
Tuy nhiên, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga ngày 20/11 khẳng định với báo giới ở Tokyo rằng tuyên bố của Thủ tướng Abe không có nghĩa là có thay đổi trong chính sách của Tokyo và Nhật Bản hiện chưa có kế hoạch tham gia vào các chiến dịch của tuần tra của Mỹ ở Biển Đông nhằm bảo đảm tự do hàng hải ở vùng này.
