Tỉnh Tây Ninh đang chú trọng chuyển hướng từ số lượng sang nâng cao chất lượng tuyển dụng, giúp người lao động tích lũy kinh nghiệm quốc tế, tạo nền tảng phát triển nghề nghiệp khi trở về nước, đóng góp cho quê hương.
Tích lũy kinh nghiệm quốc tế
Theo Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh, năm 2025, toàn tỉnh đưa 1.130 người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trong đó có 737 người đến Nhật Bản, 294 người đến Đài Loan (Trung Quốc) và 99 người đến các thị trường khác. Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đưa 658 người đi làm việc ở nước ngoài, gồm 395 người tại Nhật Bản, 217 người tại Đài Loan và 46 người tại các thị trường khác.
Theo ông Nguyễn Đại Tánh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh, địa phương xác định đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài là giải pháp tạo việc làm, nâng cao thu nhập đồng thời giúp người lao động tiếp cận kỹ năng nghề, ngoại ngữ, công nghệ và tác phong công nghiệp. Vì vậy, tỉnh từng bước chuyển từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng, ưu tiên những thị trường có điều kiện làm việc và công nghệ tiên tiến.
Ông Nguyễn Xuân Lanh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Êsuhai, doanh nghiệp có 20 năm hoạt động trong lĩnh vực đào tạo và đưa lao động Việt Nam sang Nhật Bản cho biết đơn vị đã gắn bó với Tây Ninh trong 6 năm qua. Qua quá trình tuyển chọn, đào tạo và đưa lao động sang Nhật Bản, doanh nghiệp nhận thấy cơ hội lớn nhất là người lao động được học hỏi kỹ thuật, nâng cao ngoại ngữ và làm quen với môi trường làm việc có yêu cầu cao về chất lượng, kỷ luật.
Những kinh nghiệm này đặc biệt có giá trị khi người lao động trở về Việt Nam. Tây Ninh có nhu cầu cao về nhân lực phục vụ các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư trên địa bàn; lao động từng làm việc tại Nhật, có chuyên môn và ngoại ngữ tốt, có thể đảm nhận các vị trí quản lý kỹ thuật, điều phối sản xuất hoặc kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với đối tác Nhật Bản.
Hiện nay, cơ hội việc làm ở nước ngoài ngày càng đa dạng. Bên cạnh cơ khí, chế biến thực phẩm, thủy sản và nông nghiệp, người lao động có thể tiếp cận các lĩnh vực như bảo trì, bảo dưỡng ôtô, cơ khí chế tạo, vận tải đường sắt, hệ thống metro và đường sắt tốc độ cao. Nông nghiệp công nghệ cao, điều dưỡng, chăm sóc người cao tuổi và dịch vụ cũng là những ngành nghề đáng quan tâm.
Theo ông Nguyễn Xuân Lanh, Nhật Bản đang có nhu cầu tuyển dụng nhân lực trong lĩnh vực bảo trì, bảo dưỡng hệ thống metro và đường sắt, trong khi Việt Nam đẩy mạnh đầu tư hạ tầng giao thông hiện đại. Đây là cơ hội để lao động trẻ được đào tạo, làm việc thực tế và tích lũy kinh nghiệm, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong nước khi trở về.
Để tận dụng những cơ hội này, người lao động cần xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp thay vì chỉ xem việc đi làm ở nước ngoài là lựa chọn kiếm thu nhập trong vài năm. Việc lựa chọn ngành nghề phù hợp, chuẩn bị chuyên môn và ngoại ngữ sẽ quyết định khả năng thích ứng cũng như cơ hội phát triển sau này.
Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Giám đốc Công ty Thương mại và Dịch vụ Paraem, cho biết doanh nghiệp triển khai mô hình đào tạo kết hợp ba nội dung: Ngoại ngữ, giáo dục định hướng và kỹ năng nghề. Chương trình tiếng Nhật được xây dựng theo từng chuyên ngành, đáp ứng yêu cầu của đơn hàng, giúp người lao động được đào tạo và làm quen với thuật ngữ và tình huống công việc thực tế ngay khi tuyển dụng từ trong nước.
Bên cạnh đó, người lao động được hướng dẫn về pháp luật, hợp đồng, điều kiện sinh hoạt tại nước tiếp nhận; rèn luyện kỹ năng giao tiếp, báo cáo công việc, chào hỏi và tác phong làm việc. Với kỹ năng nghề, doanh nghiệp phối hợp cùng các cơ sở đào tạo tại địa phương, đào tạo và huấn luyện theo yêu cầu của đối tác. Riêng lĩnh vực điều dưỡng, đơn vị đầu tư trung tâm thực hành với trang thiết bị nhập từ Nhật Bản để người lao động làm quen trước khi xuất cảnh.
Theo ông Nguyễn Quang Huy, đào tạo cần gắn với yêu cầu thực tế của từng đơn hàng, đồng thời doanh nghiệp đồng hành từ khâu tư vấn, tuyển chọn đến khi người lao động sang nước ngoài làm việc. Việc lựa chọn đúng năng lực, đúng ngành nghề và nguyện vọng giúp người lao động tự tin, hạn chế tình trạng chọn nghề theo phong trào.
Minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người lao động
Để người lao động lựa chọn đúng thị trường, đúng công việc và hạn chế rủi ro, Tây Ninh chú trọng quản lý doanh nghiệp, công khai thông tin tuyển dụng và hỗ trợ người lao động trong quá trình chuẩn bị xuất cảnh.
Theo ông Nguyễn Đại Tánh, Sở Nội vụ Tây Ninh đã phối hợp thẩm định 59 doanh nghiệp có chức năng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, đồng thời giới thiệu đến UBND các xã, phường và các đơn vị dịch vụ việc làm để phối hợp tư vấn, tuyển chọn. Thông tin về đơn hàng cần thể hiện rõ điều kiện tuyển dụng, địa điểm làm việc, tiền lương, chế độ làm thêm giờ, ăn ở, bảo hiểm, chi phí và trách nhiệm theo hợp đồng để người lao động cân nhắc trước khi quyết định.
Thời gian tới, tỉnh tiếp tục cập nhật, phổ biến các quy định mới, tăng cường kiểm tra hoạt động tuyển chọn và mở rộng cung cấp thông tin từ cấp tỉnh đến cơ sở. Việc công khai danh sách doanh nghiệp đủ điều kiện cùng thông tin cụ thể về các đơn hàng sẽ giúp người lao động có thêm kênh kiểm chứng, hạn chế nguy cơ bị môi giới trái phép lợi dụng.
Ông Nguyễn Đại Tánh khuyến cáo người lao động cảnh giác với quảng cáo "việc nhẹ, lương cao", lời hứa đưa đi làm việc ở nước ngoài với thủ tục đơn giản hoặc yêu cầu nộp tiền qua môi giới cá nhân. Việc sử dụng thị thực du lịch để sang nước ngoài làm việc có thể vi phạm pháp luật nước sở tại, ảnh hưởng đến quyền lợi và việc làm. Người lao động cần tìm hiểu thông tin qua cơ quan chức năng, đơn vị dịch vụ việc làm và doanh nghiệp có đủ điều kiện; kiểm tra kỹ hợp đồng, chi phí, quyền lợi trước khi ký kết.
Luật số 22/2026/QH16 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Theo ông Nguyễn Đại Tánh, Tây Ninh đang cập nhật và hướng dẫn thực hiện luật mới để bảo đảm hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài đúng quy định. Tỉnh cũng sẽ tăng cường phối hợp quản lý, tiếp nhận phản ánh và xử lý những dấu hiệu môi giới trái phép, thu tiền không đúng quy định, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
Cùng với việc bảo đảm an toàn trước khi xuất cảnh, Tây Ninh định hướng hỗ trợ người lao động phát huy kinh nghiệm sau khi trở về thông qua kết nối việc làm tại các doanh nghiệp trên địa bàn và tạo điều kiện tiếp cận các chương trình khởi nghiệp phù hợp.
Trước tình hình doanh nghiệp địa phương ngày càng cần nhân lực có tay nghề, ngoại ngữ và kinh nghiệm quốc tế, những người từng làm việc ở nước ngoài khi trở về nước có thể đảm nhận vai trò trong quản lý kỹ thuật, đào tạo nghề và kết nối hợp tác với đối tác nước ngoài. Đi làm việc ở nước ngoài vì thế không chỉ là hành trình tìm kiếm thu nhập trong ngắn hạn, mà giúp người lao động có thể tích lũy năng lực, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho địa phương sau khi trở về.
