Chạy đua với sạt trượt, giữ an toàn đường dây truyền tải điện

Theo chân công nhân Đội Truyền tải điện Lâm Đồng, chúng tôi đi qua những triền đồi cà phê sai trĩu quả. Những vườn cà phê nối tiếp nhau trên địa hình đồi dốc, đường đi có đoạn thuận lợi, có đoạn gập ghềnh.

Câu chuyện của những người làm công tác quản lý, vận hành đường dây cũng theo đó xoay quanh các vị trí cột điện nằm giữa địa hình rộng, xa khu dân cư, nơi việc tiếp cận và kiểm tra không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Công nhân Truyền tải điện Lâm Đồng sử dụng thiết bị đo phát nhiệt kiểm tra đường dây. Ảnh: Huy Hùng/TTXVN
Công nhân Truyền tải điện Lâm Đồng sử dụng thiết bị đo phát nhiệt kiểm tra đường dây. Ảnh: Huy Hùng/TTXVN

Truyền tải điện Lâm Đồng hiện quản lý toàn bộ lưới điện truyền tải trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng và xã Lâm Sơn của tỉnh Khánh Hòa, với 1.539 km đường dây, gồm 710 km đường dây 500 kV và 829 km đường dây 220 kV; cùng 10 trạm biến áp, trong đó có 3 trạm 500 kV và 7 trạm 220 kV. Với 314 cán bộ, nhân viên, lực lượng quản lý vận hành phải thường xuyên kiểm tra các tuyến đường dây trải rộng trên địa bàn đồi núi, trong đó có nhiều vị trí xa khu dân cư, khó tiếp cận.

Điểm đến của chuyến đi là những vị trí có nguy cơ sạt trượt; trong đó, có vị trí 161 trên đường dây 220 kV Đức Trọng - Di Linh. Đây là nơi lực lượng truyền tải điện đã phải khẩn trương triển khai các biện pháp gia cố sau khi phát hiện dấu hiệu sạt trượt, nhằm bảo vệ an toàn cho công trình.

Một cuộc gọi của người dân giữa trưa 14/10 đã giúp lực lượng truyền tải điện kịp thời phát hiện nguy cơ sạt trượt tại vị trí cột 161. Trưa hôm đó, khi ra khu vực ruộng gần cột điện, ông Hà Học Hiền, người dân có đất canh tác tại thôn Hiệp Hòa, xã Ninh Gia phát hiện phần đất trên đồi có dấu hiệu nứt, sụt lún. Khu vực này trước đây có địa hình thoải, nhưng sau những đợt mưa lớn, đất bắt đầu dịch chuyển, đe dọa khu vực chân móng cột điện.

Nhận thấy nguy cơ có thể ảnh hưởng đến đường dây truyền tải, ông Hiền lập tức báo tin cho ông Trương Minh Tánh, Đội trưởng Đội Quản lý vận hành đường dây Đơn Dương, để thông tin đến đơn vị quản lý.

“Tôi phát hiện đất bắt đầu sụt lún vào trưa 14/10 nên đã báo ngay cho anh Tánh. Đến tối hôm đó, anh em ngành điện đã có mặt tại hiện trường, làm việc suốt đêm để chằng néo, gia cố cột điện, không để tình trạng sạt trượt ảnh hưởng đến đường dây truyền tải”, ông Hiền kể.

Sinh sống tại khu vực từ năm 1989, ông Hiền cho biết trước đây nơi này không thường xuyên xảy ra sạt lở. Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, khoảng tháng 5, tháng 6 thường bắt đầu mùa mưa, kéo dài qua tháng 7, tháng 8.

“Bình thường, đến tháng 10 người dân chuẩn bị thu hoạch cà phê. Nhưng năm nay lại mưa trái mùa, có những đợt mưa rất lớn. Đất trên đồi ngấm nước nhiều nên mới xảy ra tình trạng sụt lún, sạt trượt như vậy. Người dân sống ở đây lâu năm cũng không nghĩ lại xảy ra chuyện này”, ông Hiền chia sẻ.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng Truyền tải điện Lâm Đồng tổ chức kiểm tra hiện trường. Ông Nguyễn Phùng Dũng, Trưởng Truyền tải điện Lâm Đồng cho biết, vị trí 161 thuộc đường dây 220 kV Đức Trọng - Di Linh. Qua kiểm tra, đơn vị phát hiện một khu vực đất trên đồi rộng khoảng 12.000 m² bị sạt trượt, làm cột điện lệch và dịch chuyển ngang khoảng 3 m.

Đây là đường dây có vai trò truyền tải công suất từ các nhà máy năng lượng tái tạo ở khu vực Khánh Hòa và Ninh Thuận trước đây lên Trạm biến áp 500 kV Di Linh, sau đó truyền lên lưới điện quốc gia. Bởi vậy, tình trạng sạt trượt tại vị trí cột 161 đặt ra yêu cầu phải xử lý khẩn trương, đồng thời tính toán kỹ phương án thi công.

Trong đêm 14/10, lực lượng của Truyền tải điện Lâm Đồng được huy động đến hiện trường, chằng néo thân và gốc cột để hạn chế nguy cơ tiếp tục dịch chuyển. Theo ông Dũng, sau đêm làm việc và ngày hôm sau, đơn vị đã chằng néo toàn bộ phần thân cột, gốc cột. Những hạng mục tiếp theo được thực hiện trong đợt cắt điện ban đêm, tập trung xử lý phần cách điện phía trên, chằng néo xà và tăng cường cách điện.

Cụ thể, chuỗi cách điện đỡ đơn được thay bằng chuỗi đỡ kép; tại pha giữa, đơn vị bổ sung chuỗi néo để hạn chế dao động sang hai bên. Phần móng cột được gia cố bằng thép V, giằng buộc chân cột, giằng chéo và giằng chữ thập. Lực lượng thi công đóng 12 cọc sâu từ 3 đến 3,5 m xuống lòng đất để neo giữ hệ móng. Khu vực quanh móng được san gạt, xử lý hướng thoát nước, đóng thêm cọc phía ngoài và phủ bạt để hạn chế nước mưa thấm trực tiếp xuống khu vực đã gia cố.

Ông Trương Minh Tánh, Đội trưởng Đội Quản lý vận hành đường dây Đơn Dương, Truyền tải điện Lâm Đồng, Công ty Truyền tải điện 3 cho biết công việc phải thực hiện vào ban đêm do đường dây mang tải cao vào ban ngày, không thể bố trí cắt điện trong thời gian đó. Hai đêm đầu tiên, đơn vị huy động khoảng 50-60 người; đêm xử lý phần mang điện phía trên, lực lượng tham gia lên tới 94 cán bộ, nhân viên của Truyền tải điện Lâm Đồng.

Công nhân Truyền tải điện Lâm Đồng sử dụng thiết bị đo phát nhiệt kiểm tra đường dây. Ảnh: Huy Hùng/TTXVN
Công nhân Truyền tải điện Lâm Đồng sử dụng thiết bị đo phát nhiệt kiểm tra đường dây. Ảnh: Huy Hùng/TTXVN

Thi công trong đêm tại khu vực đồi núi cũng phát sinh những nguy cơ khác. Côn trùng và rắn xuất hiện nhiều, trong khi người lao động phải làm việc dưới ánh sáng nhân tạo, di chuyển và thao tác trong điều kiện địa hình không thuận lợi. Trước mỗi ca, đơn vị nhắc nhở công nhân chuẩn bị ủng, đèn chiếu sáng, áo mưa, áo ấm và các dụng cụ cần thiết để bảo đảm an toàn.

Rời khu vực đồi núi Lâm Đồng, câu chuyện bảo vệ đường dây trước thiên tai tiếp tục được đặt ra tại Khánh Hòa, nơi địa hình tuyến truyền tải đi qua có nhiều đặc điểm khác biệt. Tại vị trí 39 đường dây 500 kV Vân Phong - Thuận Nam, trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Trần Quảng Ngãi, Phó Truyền tải điện Khánh Hòa cho biết, các tuyến truyền tải trên địa bàn đi qua đồi núi, ven biển, khu vực hạ lưu sông, hồ đập và vùng nuôi trồng thủy sản. Khi mưa bão, sạt lở có thể làm hư hỏng kè móng, mương thoát nước; nước lũ dâng cao có thể cô lập vị trí cột, trong khi gió mạnh có thể cuốn cây cối, mái tôn, bạt che hoặc biển quảng cáo vào đường dây.

Để giảm nguy cơ, đơn vị rà soát các vị trí cột trước mùa mưa bão, kiểm tra kè móng, vệ sinh mương thoát nước, khơi thông dòng chảy và hướng nước tránh xa chân cột. Những khu vực có nguy cơ cây đổ hoặc vật thể bay vào đường dây được kiểm tra, chặt tỉa cây và tuyên truyền người dân, doanh nghiệp chằng buộc vật dụng gần hành lang an toàn. Tại nơi bị cô lập khi nước lớn, UAV được sử dụng để kiểm tra từ xa; khi cần sửa chữa, đơn vị tính phương án dùng phương tiện đường thủy vận chuyển người và vật tư vào hiện trường.

Theo ông Ngãi, việc phòng, chống thiên tai còn bao gồm chuẩn bị nhân lực, vật tư, thiết bị và tổ chức diễn tập các tình huống sự cố nghiêm trọng. Với những vị trí từng sạt lở, đơn vị tiếp tục xử lý các hạng mục trước đây mới được khắc phục tạm thời, hướng tới giải pháp lâu dài hơn.

Không chỉ tại Lâm Đồng hay Khánh Hòa, tình trạng mưa lớn, sạt trượt và cây đổ còn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với vận hành lưới điện trên toàn địa bàn Công ty Truyền tải điện 3 quản lý. Ông Đinh Văn Cường, Phó Giám đốc Công ty Truyền tải điện 3 cho biết, trong giai đoạn 2025-2026, diễn biến khí hậu cực đoan đã tác động trực tiếp đến hệ thống đường dây, đặc biệt là tình trạng sạt lở núi và mưa làm đổ cây rừng tại các khu vực đơn vị quản lý.

Theo ông Cường, trước đây, nhiều vị trí xung yếu gần như không xảy ra sạt trượt sườn đồi. Nhưng những năm gần đây, chỉ sau một vài trận mưa, nước có thể thẩm thấu xuống các lớp địa chất bên dưới, tạo thành mặt trượt và làm dịch chuyển cả khu vực. Vì vậy, việc nhận diện nguy cơ bằng mắt thường không phải lúc nào cũng đủ. “Trước mùa mưa, khi kiểm tra thì tất cả mọi thứ đều bình thường. Sau khi có một vài trận mưa thì lại dẫn đến những hiện tượng này”, ông Cường nói.

Từ thực tế đó, sau sự cố sạt lở năm 2025, công ty xây dựng các kịch bản ứng phó tại những vị trí xung yếu, rà soát khu vực đèo, sườn núi có nguy cơ và triển khai các giải pháp như làm rọ đá, nắn dòng nước để hạn chế tác động đến móng cột; chặt tỉa cây cao có nguy cơ đổ vào hành lang đường dây. Đơn vị cũng phối hợp với ban quản lý rừng, người dân trực tiếp quản lý rừng để theo dõi, ngăn ngừa nguy cơ sạt lở và cây đổ.

Với những vị trí có diễn biến địa chất phức tạp, việc kiểm tra phải đi sâu hơn phần bề mặt. Công ty phối hợp với các đơn vị tư vấn khảo sát, khoan thăm dò, đánh giá địa tầng bên dưới để tìm giải pháp xử lý. Tại vị trí 106 trên đường dây 500 kV Vân Phong - Vĩnh Tân, sau thời gian đất thẩm thấu nước đã xuất hiện hiện tượng trượt bề mặt. Dù đã khoan, đặt rọ đá chống trượt, tình trạng vẫn tiếp diễn, nên đơn vị tiếp tục mời tư vấn khoan thăm dò, tăng cường xử lý. Đây là vị trí xung yếu của tuyến đường dây; nếu xảy ra sự cố, nguy cơ mất điện trên diện rộng rất cao.

Một trường hợp khác là các vị trí 16, 17, 18 trên đường dây Quy Nhơn - Tuy Hòa. Tại vị trí 16, tình trạng lún, sạt và sạt trượt làm ảnh hưởng đến điều kiện địa chất phía dưới, khiến đơn vị phải khảo sát, thiết kế và dịch chuyển cột sang vị trí mới. Còn tại vị trí 171 đường dây 220 kV Di Linh - Tân Định, sạt lở sau mưa làm dịch chuyển trụ móng khoảng 3 m. Đơn vị phải dùng neo giữ tạm thời, đồng thời triển khai các hạng mục thay thế, xử lý tiếp theo.

Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, ông Cường cho biết công ty hằng năm đều rà soát từng vị trí đường dây, đánh giá tình trạng thiết bị, móng cột và các nguy cơ có thể xảy ra; đồng thời tham khảo thông tin thủy văn, địa chất để xây dựng phương án phòng ngừa, ứng cứu khẩn cấp. Các đội xung kích được tổ chức theo phương châm “4 tại chỗ”, chuẩn bị nhân lực, vật tư, dụng cụ và phương án điều quân khi có sự cố.

Công tác này còn có sự phối hợp của chính quyền địa phương, lực lượng công an và người dân. Theo ông Cường, sau khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sự phối hợp của chính quyền địa phương, công an các tỉnh đã hỗ trợ đơn vị trong vận hành, tuyên truyền, vận động người dân cùng tham gia bảo vệ lưới điện. Nhờ các giải pháp khắc phục trước mắt và phương án ứng phó, từ đầu năm 2026 đến nay, qua các đợt cao điểm mùa lũ, những nguy cơ sạt lở tại các vị trí xung yếu đã được xử lý, lưới điện do đơn vị quản lý vẫn bảo đảm an toàn.

Văn Giáp/TTXVN

Dành cho bạn

Giá gạo Ấn Độ và Thái Lan chạm đỉnh nhiều tháng

Giá gạo Ấn Độ và Thái Lan chạm đỉnh nhiều tháng

Thị trường nông sản thế giới tuần qua chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa các mặt hàng. Tại châu Á, giá gạo xuất khẩu của Ấn Độ và Thái Lan vọt lên các mức cao kỷ lục nhiều tháng, trái ngược với đà hạ nhiệt tại Việt Nam.

Tăng tốc thi công hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên

Tăng tốc thi công hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên

Những ngày cuối năm 2026, trên công trường Dự án Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, nối hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai, các nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công 3 ca liên tục ngày đêm nhằm đẩy nhanh tiến độ.