Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) ngày 25/4, một bài viết đăng trên tạp chí Aerospace Knowledge thuộc Hội Hàng không và Vũ trụ Trung Quốc (CSAA) cho rằng việc Starlink khôi phục kết nối tại Venezuela sau các cuộc tấn công nhằm vào chính quyền Tổng thống Nicolas Maduro hồi đầu năm nay cho thấy vai trò ngày càng lớn của các mạng vệ tinh LEO trong xung đột hiện đại.
CSAA nhận định Starlink có thể cung cấp dịch vụ liên lạc vượt qua kiểm soát của chính phủ sở tại, dù Venezuela không phải thị trường chính thức của hệ thống này. Theo tổ chức này, đây là dấu hiệu cho thấy các mạng vệ tinh quỹ đạo thấp đang trở thành “vũ khí chiến lược” có khả năng thay đổi hạ tầng thông tin liên lạc của một quốc gia chỉ trong thời gian ngắn.
Các vệ tinh LEO hoạt động ở độ cao dưới 2.000 km, cho phép truyền dữ liệu nhanh và độ trễ thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống.
Starlink từng được triển khai tại Ukraine sau khi xung đột với Nga bùng phát năm 2022, trở thành công cụ liên lạc quan trọng cho cả dân sự lẫn quân sự. Tuy nhiên, điều này cũng làm dấy lên lo ngại về sự phụ thuộc vào các doanh nghiệp tư nhân trong các hoạt động chiến lược.
Bà Victoria Samson thuộc Tổ chức Secure World Foundation cảnh báo việc phụ thuộc vào các mạng vệ tinh thương mại có thể tạo ra rủi ro lớn nếu xảy ra gián đoạn dịch vụ hoặc thay đổi quyết định từ nhà cung cấp.
Trong khi đó, ông Howard Wang của Tập đoàn RAND cho rằng Trung Quốc đang đẩy mạnh phát triển các mạng vệ tinh riêng như Guowang và Qianfan sau khi chứng kiến vai trò của Starlink trong chiến sự Ukraine.
Theo ông Wang, ưu thế lớn của các mạng vệ tinh LEO là khả năng “phục hồi theo bầy đàn”. Việc phá hủy một số vệ tinh sẽ khó làm tê liệt toàn bộ hệ thống vì các vệ tinh mới có thể nhanh chóng được phóng bổ sung.
Hiện Starlink có hơn 10.000 vệ tinh hoạt động, trong khi các mạng Guowang và Qianfan của Trung Quốc mới triển khai khoảng 300 vệ tinh.
CSAA cũng cảnh báo rằng các vệ tinh LEO trong tương lai có thể tích hợp trí tuệ nhân tạo để xử lý dữ liệu và giám sát theo thời gian thực, qua đó làm thay đổi cách vận hành chiến tranh hiện đại.
CSAA cho rằng cuộc cạnh tranh giành quyền kiểm soát quỹ đạo Trái Đất tầm thấp đang trở thành một cuộc đua không gian mới, khi các quốc gia và doanh nghiệp tìm cách giành lợi thế về quỹ đạo và phổ tần số. Theo tổ chức này, bên kiểm soát được quỹ đạo thấp sẽ có khả năng định hình trật tự thế giới trong tương lai.
