Để cơ thể con người có thể tự chống lại bệnh ung thư, các tế bào đuôi gai đóng vai trò vô cùng thiết yếu. Những tế bào miễn dịch này sử dụng các phần nhô ra giống như xúc tu để "trình diện" các mảnh protein lạ cho tế bào T gây độc tế bào. Sau khi nhận được tín hiệu, tế bào T mới có thể tiến hành săn lùng và tiêu diệt các mục tiêu mang mầm bệnh.
Tuy nhiên, trong các khối u rắn như ung thư vú hay ung thư đại tràng, tế bào đuôi gai không chỉ trở nên khan hiếm mà còn bị khiếm khuyết chức năng. Việc thiếu đi "người chỉ điểm" này khiến tế bào T không được kích hoạt, từ đó làm giới hạn hoặc làm mất tác dụng của các liệu pháp miễn dịch vốn đang được ứng dụng hiện nay.
Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Science, các chuyên gia đã tìm ra căn nguyên của sự suy giảm này. Bằng cách quan sát những con chuột mắc bệnh ung thư hắc tố, họ nhận thấy khi khối u càng phát triển, số lượng tế bào đuôi gai sở hữu ty thể khỏe mạnh, hoạt động tốt càng teo tóp lại, nhường chỗ cho các tế bào có ty thể bị thoái hóa.
Ty thể vốn là bào quan chịu trách nhiệm sản xuất năng lượng cho tế bào hoạt động. Mặc dù đóng vai trò sống còn, chúng lại hiếm khi được nghiên cứu chuyên sâu ở tế bào đuôi gai.
Zhiyuan You và Hongbo Chi, hai nhà miễn dịch học tại Bệnh viện Nghiên cứu Trẻ em St. Jude (Mỹ) đồng thời là tác giả nghiên cứu, đưa ra một số giả thuyết giải thích hiện tượng này. Tế bào ung thư có thể đã "đánh cắp" ty thể khỏe mạnh của tế bào đuôi gai, hoặc môi trường khối u đã ép tế bào miễn dịch nhận lấy các ty thể hỏng hóc. Một khả năng khác là khối u đã hút cạn chất dinh dưỡng xung quanh, khiến ty thể của tế bào đuôi gai tự suy giảm chức năng.
Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng xác định được một loại protein đặc biệt đóng vai trò chìa khóa để duy trì sức khỏe ty thể trong tế bào đuôi gai. Trong các thí nghiệm, tế bào đuôi gai bị loại bỏ protein này đã thất bại trong việc tập hợp tế bào T, khiến khối u ở chuột phát triển mạnh hơn hẳn.
Để kiểm chứng việc phục hồi năng lượng có giúp ích hay không, các nhà khoa học đã tiêm các tế bào đuôi gai chứa lượng lớn ty thể khỏe mạnh vào những con chuột bị ung thư da. Kết quả vô cùng ấn tượng: hệ miễn dịch của động vật đã tạo ra một phản ứng chống khối u mạnh mẽ. Tuyệt vời hơn, khi kết hợp phương pháp này với thuốc ức chế chốt kiểm soát (một liệu pháp miễn dịch giúp "cởi trói" cho tế bào T để chúng tự do tấn công ung thư), các khối u ở chuột đã hoàn toàn ngừng phát triển.
Nhận định về nghiên cứu này, Derick Okwan-Duodu, một nhà miễn dịch học tại Đại học Stanford (Mỹ) không tham gia vào dự án, khẳng định: "Đặc điểm chuyển hóa của tế bào đuôi gai là cực kỳ quan trọng trong việc định hình loại phản ứng miễn dịch mà bạn sẽ nhận được".
Các tác giả tin rằng việc cải thiện "thể lực" của tế bào đuôi gai có thể làm tăng đáng kể hiệu quả của các liệu pháp miễn dịch hiện hành. Thomas Gajewski, nhà miễn dịch học ung thư tại Đại học Chicago, đánh giá một thử nghiệm lâm sàng ứng dụng tế bào đuôi gai có ty thể hoạt động cao là "rất khả thi". Ông cho biết, các tế bào này có thể được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm và sau đó tiêm trực tiếp vào khối u của bệnh nhân, mang lại hy vọng mới cho những ca ung thư khó điều trị.