Trong một video đăng trên nền tảng mạng xã hội X sau cuộc gặp với người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết: “Liên bang Nga đang sử dụng năng lực tình báo tín hiệu và tình báo điện tử của mình, cũng như một phần dữ liệu thu được thông qua hợp tác với các đối tác ở Trung Đông”.
Phát biểu sau đó qua video vào buổi tối 23/3, ông Zelensky nói rằng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy các nỗ lực liên tục của Moskva trong việc chuyển giao thông tin tình báo cho Iran.
Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng hoạt động này cần phải chấm dứt vì nó chỉ dẫn đến sự bất ổn hơn nữa và tất cả các quốc gia có trách nhiệm đều có lợi ích trong việc đảm bảo an ninh và ngăn chặn các vấn đề lớn hơn.
Theo ông Zelensky, việc chia sẻ thông tin tình báo với Iran của Liên bang Nga trên thực tế đang kéo dài cuộc chiến ở Trung Đông và điều này đang làm phức tạp đáng kể tình hình nhiên liệu ở nhiều quốc gia.
Về phần mình, Moska chưa đưa ra bình luận tức thời với cáo buộc của Tổng thống Ukraine, nhưng vào tuần trước Liên bang Nga đã bác bỏ một báo cáo của tờ The Wall Street Journal (WSJ, Mỹ) cho rằng Moskva chia sẻ hình ảnh vệ tinh và công nghệ thiết bị bay không người lái cải tiến cho Iran, gọi đó là “tin giả”.
Căng thẳng khu vực Trung Đông đã tiếp tục leo thang kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công chung vào Iran, bắt đầu vào ngày 28/2 và tới nay đã khiến hơn 1.340 người thiệt mạng, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Iran khi đó là ông Ali Khamenei.
Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa nhằm vào Israel cũng như các quốc gia Vùng Vịnh có sự hiện diện quân sự của Mỹ.
Tehran cũng đã kiểm soát Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng toàn cầu, nơi phần lớn nguồn cung năng lượng thế giới đi qua, đặc biệt là các chuyến hàng tới các nước châu Á.
Cuộc xung đột Trung Đông đã tạo ra cú sốc trên thị trường dầu mỏ toàn cầu với việc giá dầu Brent vượt 119 USD/thùng ngày 19/3 trước khi giảm về khoảng 109,85 USD ngày 20/3, nhưng trong tuần từ 16 - 20/3 vẫn tăng hơn 7%, Đáng chú ý, dầu Dubai Trung Đông đạt kỷ lục khoảng 166,8 USD/thùng.
Theo kênh RT của Liên bang Nga ngày 21/3, dù nhiều cơ sở dầu và tàu chở dầu đã bị tấn công, nhưng cú sốc thị trường chủ yếu đến từ sự gián đoạn toàn bộ hệ sinh thái vận hành của Vùng Vịnh, gồm tuyến vận tải, bảo hiểm và logistics tàu dầu. Không phận, cảng biển, bảo hiểm và tuyến tàu cũng bị cuốn vào vùng chiến sự.
Ít nhất 21 tàu dân sự, bao gồm tàu chở dầu, được cho là đã bị tấn công hoặc trúng đạn tại Vịnh Ba Tư và Eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bắt đầu.
Dữ liệu theo dõi cho thấy hàng chục tàu đang chờ đợi gần khu vực Vịnh khi các nhà vận hành tránh vùng nước nguy hiểm. Từ cuối tháng 2, tình trạng ùn tắc gia tăng khi tàu chở năng lượng trì hoãn hành trình, biến cú sốc an ninh thành khủng hoảng logistics. Ngay cả khi đạt được thỏa thuận an toàn, việc khôi phục hoàn toàn sẽ mất nhiều thời gian hơn dự kiến.
Bên cạnh đó, sau chuỗi tấn công dai dẳng gây gián đoạn kinh tế và đe dọa quyền kiểm soát Eo biển Hormuz của Iran, lập trường của các quốc gia kVùng Vịnh đã có sự chuyển dịch cứng rắn hơn thông qua việc thắt chặt quy định căn cứ quân sự và phong tỏa tài chính.
Theo các nguồn tin của WSJ, Saudi Arabia đã đồng ý cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ không quân King Fahd ở phía Tây. Đây là thay đổi mang tính bước ngoặt, bởi trước khi xung đột nổ ra, Vương quốc này từng tuyên bố không cho phép sử dụng cơ sở hạ tầng hoặc không phận để tấn công Iran. Tuy nhiên, nỗ lực đứng ngoài cuộc chiến đã thất bại khi Iran bắt đầu bắn phá các mục tiêu ở thủ đô Riyadh và các cơ sở năng lượng quan trọng.
Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan nhấn mạnh: “Sự kiên nhẫn của chúng tôi không phải là vô hạn. Bất kỳ niềm tin nào cho rằng các nước vùng Vịnh không có khả năng đáp trả đều là một sự tính toán sai lầm”. Thái tử Mohammed bin Salman được cho là đang nỗ lực tái thiết lập khả năng răn đe và việc Vương quốc này tham chiến chỉ còn là vấn đề thời gian.
Tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), chính quyền bắt đầu siết chặt kiểm soát tài sản thuộc sở hữu của Iran. Các cơ sở như Bệnh viện Iran và Câu lạc bộ Iran ở Dubai đã bị đóng cửa. Chính phủ UAE xác nhận các tổ chức có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sẽ bị xử lý do vi phạm pháp luật. Với vị thế là trung tâm tài chính lâu đời của doanh nghiệp Iran, UAE cảnh báo có thể đóng băng hàng tỷ USD tài sản, cắt đứt nguồn tiếp cận ngoại tệ và mạng lưới thương mại toàn cầu của Tehran.
