Kênh RT của Liên bang Nga chiều 18/2, theo giờ địa phương, dẫn lời Trợ lý Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, ông Nikolay Patrushev cho biết Liên bang Nga, Trung Quốc và Iran sẽ tiến hành các cuộc tập trận hải quân chung trong khuôn khổ hợp tác quân sự ngày càng gia tăng, nhằm tái định hình cán cân quyền lực toàn cầu trên biển.
Trả lời kênh thông tin Argumenty i Fakty của Liên bang Nga hôm 17/2, ông Patrushev nói rằng các tàu chiến của ba nước đã được triển khai tới vùng biển ngoài khơi Iran để tham gia diễn tập.
Theo Trợ lý Tổng thống Liên bang Nga, các cuộc tập trận này là một phần trong nỗ lực chung nhằm xây dựng “một trật tự thế giới đa cực trên các đại dương”, nhằm bảo đảm an ninh hàng hải và đáp trả điều mà ông gọi là sự thống trị kéo dài lâu nay của phương Tây.
Cuộc diễn tập mang tên Vành đai An ninh Hàng hải (Maritime Security Belt) dự kiến diễn ra trong tháng này tại Vịnh Oman và phía Bắc Ấn Độ Dương, với sự tham gia của tàu chiến và máy bay từ cả ba nước.
Ban đầu, đây là sáng kiến của Iran, và từ năm 2019 các cuộc diễn tập đã được tổ chức theo hình thức ba bên, ngoại trừ năm 2021 khi Trung Quốc không tham gia.
Ông Patrushev viện dẫn những căng thẳng gần đây xoay quanh Venezuela và Iran, cho rằng các vùng biển một lần nữa đang trở thành không gian cho “hành động gây hấn quân sự” và sự hồi sinh của “ngoại giao pháo hạm”.
“Phương Tây đã thống trị các đại dương trong một thời gian dài, cho tới đầu thế kỷ này, nhưng hiện nay sự thống trị đó về nhiều mặt đã thuộc về quá khứ”, Trợ lý Tổng thống Liên bang Nga nói.
Trong khi đó, truyền thông Iran dẫn lời Tư lệnh Hải quân nước này, ông Hassan Maghsoodloo cho biết Liên bang Nga và Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ tiến hành các cuộc tập trận hải quân liên hợp trong tuần này.
Theo hãng tin Fars News, ông Maghsoodloo nói rằng: “Việc tạo ra sự hội tụ và phối hợp trong các biện pháp chung nhằm đối phó với những hoạt động đe dọa an ninh, an toàn hàng hải… cũng như đấu tranh chống khủng bố trên biển là một trong những mục tiêu chính của cuộc tập trận chung này”.
Các cuộc diễn tập mới nhất diễn ra sau vòng đàm phán gián tiếp thứ hai giữa Mỹ và Iran, do Oman làm trung gian, tổ chức tại Geneva hôm 17/2 liên quan tới chương trình hạt nhân của nước Cộng hòa Hồi giáo.
Tổng thống Donald Trump đã đơn phương rút khỏi Chương trình Hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015 trong nhiệm kỳ đầu của mình và tái áp đặt các lệnh trừng phạt quy mô lớn đối với Iran, trong khi Mỹ đang tìm cách gây sức ép buộc Tehran chấp nhận một thỏa thuận hạt nhân mới.
Về phần mình, Iran khẳng định các hoạt động hạt nhân là vì mục đích hòa bình và nhiều lần tuyên bố sẽ không chấp nhận yêu cầu của Washington về việc làm giàu urani ở mức bằng không.
Căng thẳng vẫn ở mức cao kể từ khi Israel và Mỹ tiến hành các cuộc không kích phối hợp nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng Sáu năm ngoái, một chiến dịch mà Tehran lên án là hành động vi phạm chủ quyền vô cớ.
Kể từ đó, Washington đã tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, triển khai thêm các lực lượng hải quân và không quân, bao gồm cả một nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai.
Theo trang tin Axios (Mỹ) ngày 18/2, Washington đang tăng cường mạnh mẽ lực lượng và khí tài trong khu vực, với việc triển khai hai nhóm tác chiến tàu sân bay, hàng chục tàu chiến, hàng trăm máy bay tiêm kích cùng nhiều hệ thống phòng không.
Trong vòng 24 giờ qua, quân đội Mỹ đã điều thêm khoảng 50 máy bay tiêm kích tới khu vực Trung Đông, bao gồm các dòng F-35, F-22 và F-16.
Ngoài ra, hơn 150 chuyến bay vận tải quân sự của Mỹ đã được sử dụng để vận chuyển các hệ thống vũ khí và đạn dược tới khu vực Trung Đông.
Axios lưu ý rằng, do Quốc hội Mỹ và dư luận đang bị cuốn vào các vấn đề khác, cho nên gần như không có cuộc thảo luận công khai nào tại Mỹ về rủi ro của một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Trong khi đó, đây có thể là “cuộc can thiệp quân sự có hậu quả lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông trong ít nhất một thập kỷ qua”.
Trước đó, Nhà Trắng đã cảnh báo rằng Washington đang nghiêm túc cân nhắc khả năng sử dụng vũ lực đối với nước Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Axios dẫn lời cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump nói: "Ông Trump đang dần hết kiên nhẫn. Một số người xung quanh cảnh báo ông không nên gây chiến với Iran, nhưng tôi nghĩ có 90% khả năng chúng ta sẽ chứng kiến một hành động trong vài tuần tới".
