Không còn dừng lại ở tư duy định hướng hay hoàn thiện khung pháp lý, ngành Giáo dục Việt Nam đón năm học mới với phương châm: "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất". Trọng tâm là chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tập trung xử lý các điểm nghẽn và đo lường kết quả bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường và chất lượng nguồn nhân lực.
Nhìn lại chặng đường đã qua, đổi mới giáo dục đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng cũng thẳng thắn thừa nhận còn những "điểm nghẽn" cố hữu. Đó là sự rườm rà của các chương trình, đề án mang tính hình thức, là áp lực thi cử, bệnh thành tích chưa được triệt tiêu tận gốc và sự chậm trễ trong khâu đưa chính sách vào thực tiễn cuộc sống…
Vì vậy, Nghị quyết 71 được Bộ Chính trị ban hành với sứ mệnh không chỉ tiếp tục tinh thần “đổi mới căn bản, toàn diện”, mà nâng tầm thành "đột phá phát triển". Thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết 71 đưa chủ trương thành hành động thực chất là lời giải cho bài toán giải quyết dứt điểm những tồn tại cũ, mở đường cho một nền giáo dục hiện đại, nhân văn.
Đón năm học mới 2026 – 2027 với mục tiêu chuyển trọng tâm sang thực thi, bảo đảm “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên” sau sáp nhập, sắp xếp trường lớp trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; tạo đột phá thay đổi thực chất GD&ĐT, đảm bảo người học, người thầy, nhà trường, nguồn nhân lực của đất nước… tốt hơn, những nội dung này đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại buổi làm việc với các bộ, ngành liên quan đánh giá kết quả một năm triển khai Nghị quyết 71.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải tạo một cuộc đổi mới thực chất trong ngành Giáo dục. Ngành Giáo dục phải đáp lại sự quan tâm của Đảng, Nhà nước từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp giảng dạy, học, thi, kiểm tra, đánh giá; phải giảm truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; tăng tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề; phải giảm hành chính hội họp, báo cáo hình thức... để người thầy có nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và học sinh.
Thực tế, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải điểm số, bằng cấp, thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục được học sinh, thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện “đức - trí - thể - mỹ”; đồng thời, phát triển năng lực số, ngoại ngữ, STEM, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng và đánh giá thực chất việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 để kịp thời điều chỉnh bất cập.
Ngoài ra, ngành Giáo dục phải chấn chỉnh các sai phạm, tiêu cực; thực hiện thực chất phương châm “thầy ra thầy, trò ra trò”; loại bỏ bệnh thành tích, gian lận trong học tập và thi cử, dạy thêm - học thêm biến tướng… Khi rà soát Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71, phải làm rõ hơn một nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng văn hóa, đạo đức, kỷ cương giáo dục, có mục tiêu, giải pháp, trách nhiệm và thước đo cụ thể, không dừng ở vận động, khẩu hiệu… nhằm tạo ra chuyển biến lớn.
Những chỉ đạo của của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục được Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027: Đây phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng, chuyển trạng thái từ tập trung xây dựng thể chế sang tổ chức thực hiện hiệu quả; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ kiểm đếm công việc sang đo lường kết quả; từ đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất từ bên trong mỗi nhà trường, mỗi lớp học, mỗi người thầy, mỗi người học...
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn chia sẻ những vấn đề cốt lõi của ngành giáo dục.
Quán triệt các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn khẳng định, ngành Giáo dục sẽ nỗ lực cao nhất đáp lại sự quan tâm, tin tưởng của Đảng, Nhà nước bằng những hành động cụ thể và kết quả thực chất. Chủ đề năm học 2026-2027 không chỉ là khẩu hiệu hành động, mà sẽ trở thành tinh thần xuyên suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện ở tất cả các cấp quản lý, cơ sở giáo dục và được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch, nhiệm vụ, giải pháp và sản phẩm cụ thể...
Có thể thấy, bước vào năm học mới 2026-2027, ngành Giáo dục nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước. Trong đó, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đã đặt giáo dục và đào tạo ở vị thế là động lực then chốt cho sự phát triển bứt phá của đất nước trong kỷ nguyên mới, ưu tiên đầu tư nguồn lực tài chính để hiện thực hóa các mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045.
Trước thềm năm học mới, cả nước đã chủ động, sẵn sàng tâm thế mới đón ngày khai giảng, hoàn thành hạ tầng, cơ sở vật chất các nhà trường, triển khai đồng bộ chính sách miễn học phí, hỗ trợ sách giáo khoa, bổ sung đủ nguồn lực nhà giáo, xử lý điểm tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ giữa các vùng miền… và đặc biệt là đang khẩn trương hoàn thành hệ thống trường nội trú liên cấp biên giới, đảm bảo học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng khó khăn được học tập, chăm sóc trong môi trường an toàn.
Rõ ràng, để hiện thực hóa phương châm: "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất" từ năm học 2026 – 2027, ngành Giáo dục cần thực hiện một cuộc "sát hạch" đối với toàn bộ Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71, những nhiệm vụ mang tính lý thuyết, dàn trải cần được lược bỏ, bổ sung các cơ chế giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt giáo viên, quá tải trường lớp và sự chênh lệch chất lượng giáo dục giữa vùng miền; hoàn thiện hệ thống chuyển đổi số quốc gia trong giáo dục nhằm giảm tải áp lực giấy tờ trong các nhà trường; đồng thời, đảm bảo người đứng đầu các cơ sở giáo dục dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm đến cùng về hiệu quả đầu ra.
Năm học 2026 - 2027 là cột mốc khẳng định bản lĩnh của ngành Giáo dục trước đòi hỏi của kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Bằng việc thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 71 dưới sự chỉ đạo sát sao Đảng, Nhà nước, dư luận đang kỳ vọng vào những đổi mới thực chất của ngành Giáo dục, nơi mỗi học sinh được phát triển toàn diện và mỗi người thầy được tự hào với sứ mệnh cao cả...