Khai mạc trưng bày 'Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại'

Sự kiện được tổ chức hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026); 71 năm Ngày thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (10/9/1955 - 10/9/2026); 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 - 20/10/2026).

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Trần Thắng nhấn mạnh: Trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại” không chỉ là một sự kiện văn hóa, lịch sử, còn là một cuộc trở về - với những con đường đã đi vào lịch sử dân tộc, với những năm tháng mà giữa mưa bom, bão đạn, biết bao con người Việt Nam vẫn bước đi bằng một niềm tin giản dị mà mãnh liệt: Đất nước nhất định phải độc lập, non sông nhất định phải thống nhất. Và hơn hết, trở về với một thời thanh xuân đẹp đẽ đã dành trọn cho Tổ quốc.

Theo ông Trần Thắng, tên gọi của trưng bày đã gợi lên thật nhiều cảm xúc. Bởi phía sau những con đường huyền thoại không chỉ là những chiến công, những đoàn quân, những chuyến hàng chi viện, mà còn là tuổi trẻ, ước mơ và những lựa chọn lớn lao của biết bao con người. Nhắc đến Trường Sơn, chúng ta nhớ đến câu thơ đã đi cùng bao thế hệ: “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước...”, nhớ đến những người lính, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, giao liên, quân y đã gửi lại tuổi trẻ trên những cung đường ra trận. Từ mạch nguồn ấy, Đường 1C hiện lên với một câu chuyện rất riêng - câu chuyện về những chàng trai, cô gái mười sáu, mười tám, đôi mươi đã gửi lại thanh xuân giữa miền sông nước Tây Nam Bộ. Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng họ đã lựa chọn một con đường lớn lao: gác lại những riêng tư để sống, chiến đấu và cống hiến vì độc lập, thống nhất của Tổ quốc.

Trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam luôn là nơi hội tụ, đoàn kết và phát huy sức mạnh của các tầng lớp nhân dân. Nếu trong chiến tranh, sức mạnh đại đoàn kết đã quy tụ hàng triệu con người cùng chung một ý chí vì độc lập, tự do và thống nhất Tổ quốc, trong hòa bình hôm nay, sức mạnh ấy tiếp tục được bồi đắp bằng lòng biết ơn, trách nhiệm với cộng đồng và khát vọng dựng xây đất nước.

Vì vậy, gìn giữ và lan tỏa những câu chuyện về Đường Trường Sơn, Đường 1C, về những người lính, thanh niên xung phong và những người đã gửi lại tuổi xuân cho Tổ quốc không chỉ là nhiệm vụ của các bảo tàng, mà còn là trách nhiệm của xã hội. Đó cũng là cách thiết thực để nhắc nhở lịch sử, bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần đại đoàn kết và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, để những giá trị của một thời thanh xuân tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ hôm nay và mai sau…

Thông qua hệ thống tư liệu hình ảnh, hiện vật, video và những câu chuyện giàu cảm xúc, trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại” đưa công chúng trở lại những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nơi các thế hệ đã gửi lại tuổi trẻ cho độc lập, hòa bình và thống nhất đất nước. Nội dung trưng bày được thể hiện như một hành trình ký ức, từ những bước chân tuổi trẻ lên đường, qua những năm tháng sống và chiến đấu giữa tuyến lửa, đến nghĩa tình đồng đội còn tiếp nối sau chiến tranh.

Trưng bày gồm ba chủ đề, trong đó, chủ đề 1 mang tên “Những con đường huyết mạch nối liền Bắc - Nam” gợi lại khí thế của một thế hệ sẵn sàng rời xa mái trường, gia đình; gác lại những ước mơ riêng để lên đường, góp sức làm nên Đường Trường Sơn với gần 20.000 km đường ô tô, đưa hơn 2 triệu lượt cán bộ, chiến sĩ vào chiến trường.

Chủ đề 2 - “Huyền thoại Đường 1C” kể về một “mạch máu” thầm lặng giữa miền Tây sông nước, nơi hơn 13.000 tấn vũ khí, cùng hàng nghìn tấn lương thực, thuốc men vào chiến trường Tây Nam Bộ được vận chuyển qua rừng tràm, kênh rạch và bom đạn, cũng là nơi 399 thanh niên xung phong đã hy sinh, 327 người mang thương tật vĩnh viễn.

Chủ đề 3 - “Nghĩa tình còn mãi” tiếp nối câu chuyện sau chiến tranh bằng những cuộc trở về tìm đồng đội, quy tập hài cốt liệt sĩ, trao di ảnh, dựng bia và đền tưởng niệm.

Một trong những điểm nhấn trong trưng bày là không gian trải nghiệm “Dòng chảy ký ức”, với chiếc xuồng ba lá bằng gỗ - phương tiện từng gắn bó mật thiết với hoạt động vận chuyển trên tuyến Đường 1C, được thực hiện trong 2 tháng tại Cà Mau do chính những người thợ làm xuồng trước đây thực hiện trên tỷ lệ kích thước thực. Trên nền hiện vật này, công nghệ 3D Mapping kết hợp hệ thống cảm biến tương tác tái hiện những biến đổi của không gian miền Tây qua mùa khô, mùa mưa và bối cảnh chiến trường năm xưa. Qua ánh sáng, hình ảnh và chuyển động, con thuyền như được đặt trở lại giữa rừng tràm, kênh rạch và những cung đường vận chuyển đầy hiểm nguy, giúp công chúng cảm nhận rõ hơn hành trình của những thanh niên xung phong đã âm thầm đưa vũ khí, lương thực và con người qua tuyến lửa.

Trong khuôn khổ chương trình, tọa đàm “Thanh xuân gửi lại tuyến đường 1C”, với sự tham gia của những nhân chứng lịch sử, đã chia sẻ với công chúng những câu chuyện chân thực về lý tưởng lên đường, về cuộc sống và chiến đấu trên tuyến lửa, nghĩa tình đồng đội, những mất mát, hy sinh và thông điệp gửi tới thế hệ hôm nay, làm cho ký ức một thời chiến đấu và cống hiến trở nên chân thực, sâu sắc hơn.

Tại sự kiện, các cựu thanh niên xung phong, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử đã trao tặng Bảo tàng những hiện vật gắn với từng con người, từng câu chuyện và những ký ức chân thực của chiến tranh, góp phần bổ sung nguồn tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu, bảo quản, trưng bày và giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau...

Trưng bày “Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại” mở cửa đón khách từ ngày 25/8 - 25/10/2026 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, số 36 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, Hà Nội.