Định vị bản sắc 'Thành phố âm nhạc' Hải Phòng

Một trong những định hướng của Đề án xây dựng Hải Phòng thành "Thành phố âm nhạc" giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 do Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng ban hành ngày 18/9/2026 là "sử dụng âm nhạc như một trục chiến lược để định vị thương hiệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh" của thành phố.

Các chương trình giao lưu nghệ thuật quốc tế là một trong những định hướng xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố âm nhạc.
Các chương trình giao lưu nghệ thuật quốc tế là một trong những định hướng xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố âm nhạc.

Tiềm lực nổi trội

Theo cơ sở thực tiễn của đề án, Hải Phòng là địa phương có truyền thống phát triển văn học, nghệ thuật, đặc biệt là âm nhạc. Thành phố là quê hương và nơi trưởng thành của nhiều nhạc sĩ, nghệ sĩ có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc Việt Nam. Thành phố Cảng còn là nơi duy trì đời sống âm nhạc phong phú với sự hiện diện đa tầng của các loại hình nghệ thuật, từ dân ca, hát cửa đình, hát đúm vùng Kinh Môn, Thủy Nguyên cho tới các dòng nhạc cách mạng, nhạc trẻ đương đại. Vùng đất này là nơi nhiều nghệ sĩ tên tuổi sinh ra, lớn lên và trưởng thành, với những cây đại thụ của âm nhạc cách mạng như Văn Cao, Đoàn Chuẩn, Đỗ Nhuận, Hoàng Quý...; những nghệ sĩ nổi tiếng của âm nhạc đương đại như Nghệ sĩ Nhân dân Tố Uyên, Nghệ sĩ Nhân dân Hà Vi, Nghệ sĩ Ưu tú Quang Lý, Nghệ sĩ Ưu tú Phương Anh cùng các nghệ sĩ Phạm Thu Hà, Thu Phương và những nghệ sĩ trẻ đầy tiềm năng hiện nay như Trần Đăng Dương (Dương Domic), Phượng Vũ, Vicky Nhung, Hà An Huy, Hà Minh Tiến... Tất cả đã tạo nên một dòng chảy âm nhạc đáng tự hào của thành phố. Những giá trị đó tạo nên bản sắc riêng của Hải Phòng trong đời sống văn hóa cả nước.

Các chương trình giao lưu nghệ thuật quốc tế là một trong những định hướng xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố âm nhạc.
Các chương trình giao lưu nghệ thuật quốc tế là một trong những định hướng xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố âm nhạc.

Bên cạnh đó, Hải Phòng đã khẳng định năng lực tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật, lễ hội và sự kiện văn hóa quy mô lớn, có sức lan tỏa trong nước và từng bước tạo dấu ấn quốc tế. Các chương trình nghệ thuật gắn với Lễ hội Hoa Phượng Đỏ, các festival văn hóa, chương trình hòa nhạc và biểu diễn nghệ thuật chất lượng cao đã góp phần quảng bá hình ảnh thành phố như Lễ hội Hoa Phượng Đỏ, Lễ hội mùa Xuân, mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc và các hoạt động âm nhạc quy mô lớn tổ chức tại các địa danh du lịch hàng đầu của thành phố. Cùng với đó, Hải Phòng thường xuyên phối hợp với Nhà hát Hồ Gươm, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Nhà hát Giao hưởng Việt Nam tổ chức các sự kiện, chương trình nghệ thuật chất lượng cao tại Nhà hát Hoa Phượng. Đây là những tiền đề quan trọng để hình thành chuỗi sự kiện âm nhạc mang tính thường niên và xây dựng thương hiệu "Hải Phòng - Thành phố âm nhạc".

Một trụ cột vững chắc khác để xây dựng thành công thành phố âm nhạc là các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp trên địa bàn. Các đơn vị nghệ thuật này xây dựng nhiều hoạt động âm nhạc, ca múa, sân khấu dân gian sôi nổi, có uy tín và tầm ảnh hưởng lớn trong hoạt động sân khấu cả nước. Nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống đang được các nhà hát bảo tồn và phát huy, thể hiện sự phong phú, đặc sắc của đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.

Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng là một trong những đơn vị nghệ thuật tiêu biểu của thành phố. Bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Giám đốc nhà hát cho biết, định hướng xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố âm nhạc là cơ hội quan trọng để phát huy tiềm lực văn hóa, nghệ thuật của thành phố. Đây không chỉ là điều kiện thúc đẩy các loại hình nghệ thuật chuyên nghiệp phát triển mà còn tạo không gian để nghệ thuật truyền thống giao thoa, kết nối với âm nhạc đương đại và quốc tế; qua đó, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần nhân dân, thu hút du khách, từng bước định vị thương hiệu văn hóa Hải Phòng.

Nghệ sĩ Nhân dân Tố Uyên là người con của Hải Phòng. Trở về thành phố tham gia nhiều sự kiện âm nhạc lớn gần đây, bà chia sẻ, Hải Phòng phát triển vượt bậc cả về kinh tế và văn hóa - xã hội. Đặc biệt, đối với lĩnh vực nghệ thuật, thành phố có hai nhà hát, trong đó Nhà hát Lớn thành phố là nơi ghi dấu những sự kiện văn hóa, nghệ thuật nổi bật của Hải Phòng suốt chiều dài lịch sử, còn Nhà hát Hoa Phượng với không gian sang trọng, hiện đại là nơi quy tụ những sự kiện văn hóa, nghệ thuật lớn của Hải Phòng đương đại. Đây là những nền tảng quan trọng để Hải Phòng xây dựng thành công thành phố âm nhạc.

Cần "nhạc trưởng" định vị sắc màu cho bản hòa ca

Theo đánh giá chung của đề án, Hải Phòng đã có nền tảng vững chắc về di sản âm nhạc, giáo dục âm nhạc học đường chất lượng cao và hoạt động âm nhạc cộng đồng sôi nổi. Đặc biệt, giai đoạn 2021-2025, hoạt động âm nhạc và biểu diễn nghệ thuật tại Hải Phòng phát triển sôi động, có sức lan tỏa rộng khắp, trở thành một trong những điểm sáng trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và thu hẹp khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa khu vực đô thị, nông thôn và hải đảo. Trong 5 năm, thành phố đã tổ chức hơn 3.200 buổi biểu diễn nghệ thuật, trung bình trên 640 buổi mỗi năm; trong đó, hơn 70% chương trình phục vụ nhiệm vụ chính trị, hoạt động cộng đồng và biểu diễn miễn phí.

Các hoạt động được tổ chức với tần suất cao, phủ rộng từ khu vực nội thành đến các địa bàn nông thôn, hải đảo, kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật truyền thống và đương đại, giữa biểu diễn phục vụ cộng đồng với hoạt động nghệ thuật thương mại, cùng với thành tựu trong phát triển các câu lạc bộ âm nhạc cộng đồng. Kết quả này cho thấy âm nhạc không chỉ hiện diện trên các sân khấu chuyên nghiệp mà ngày càng trở thành một phần trong đời sống văn hóa cộng đồng, tạo điều kiện để người dân ở mọi khu vực được tiếp cận, tham gia sáng tạo và thụ hưởng các giá trị nghệ thuật.

Ca sĩ Quốc Thiên tham gia biểu diễn trong nhiều chương trình âm nhạc lớn của Hải Phòng.
Ca sĩ Quốc Thiên tham gia biểu diễn trong nhiều chương trình âm nhạc lớn của Hải Phòng.

Tuy nhiên, từ góc độ của những đơn vị tổ chức chuyên nghiệp, có ý kiến cho rằng xây dựng thành phố âm nhạc vừa phải chú trọng số lượng, vừa phải lựa chọn những chương trình đặc sắc, tiêu biểu, ưu tiên nguồn lực cho những giá trị âm nhạc mà thành phố cần định vị.

Ông Nguyễn Văn Duy, Giám đốc Công ty TNHH Nghệ thuật và Nhạc cụ Nguyễn Duy cho biết, đơn vị đã tổ chức nhiều show ca nhạc phục vụ công chúng yêu âm nhạc của thành phố nhưng việc bán vé, thu hồi vốn là áp lực rất lớn đối với doanh nghiệp. Có những chương trình hòa nhạc, nếu tổ chức miễn phí thu hút rất đông người đăng ký tham dự, nhưng khi thu phí, dù với mức rất thấp, cũng khó tìm khán giả. Số lượng công chúng hình thành thói quen chi trả để thưởng thức các chương trình nghệ thuật chuyên nghiệp chưa nhiều.

Ông Nguyễn Văn Duy mong muốn thành phố có cơ chế hỗ trợ thiết thực cho đơn vị tổ chức chương trình, nhất là trong giai đoạn hình thành thị trường, trong đó cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ một phần kinh phí tổ chức các show diễn có chất lượng nghệ thuật cao; đồng thời có cơ chế ưu đãi về địa điểm, mặt bằng, thuế. Đặc biệt, thành phố cần có chính sách kích cầu, hình thành thói quen mua vé thưởng thức nghệ thuật trong nhân dân, từng bước xây dựng công nghiệp âm nhạc thành ngành kinh tế văn hóa có khả năng tạo doanh thu và đóng góp cho tăng trưởng thành phố.

Phường Kiến An hình thành không gian biểu diễn âm nhạc tại Quảng trường Vườn hoa Hồ Hạnh phúc.
Phường Kiến An hình thành không gian biểu diễn âm nhạc tại Quảng trường Vườn hoa Hồ Hạnh phúc.

Phường Kiến An là một trong những địa phương tiêu biểu triển khai các hoạt động hưởng ứng Đề án xây dựng Hải Phòng trở thành "Thành phố âm nhạc" giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tại các chương trình biểu diễn từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều nghệ sĩ, ca sĩ nổi tiếng với phong cách âm nhạc khác nhau đã về biểu diễn phục vụ nhân dân như Nghệ sĩ Ưu tú Quyền Văn Minh - một trong những nghệ sĩ tiên phong, có đóng góp đặc biệt trong việc đặt nền móng và phát triển nhạc Jazz tại Việt Nam; ca sĩ Duy Mạnh, ca sĩ Vicky Nhung...

Theo bà Trần Thị Phương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Kiến An, để Đề án xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố âm nhạc được triển khai đồng bộ, hiệu quả và có sức lan tỏa sâu rộng, bên cạnh sự chủ động của chính quyền cơ sở, rất cần có sự định hướng, hỗ trợ và kết nối từ các cơ quan chuyên môn của thành phố.

Bà Trần Thị Phương kiến nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố cần có hướng dẫn cụ thể về định hướng, kế hoạch triển khai Đề án để các địa phương chủ động xây dựng chương trình, hoạt động phù hợp với đặc điểm văn hóa, điều kiện cơ sở vật chất và nhu cầu hưởng thụ nghệ thuật của người dân. Theo bà Phương cần tăng cường kết nối, giới thiệu các nghệ sĩ, ban nhạc, đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp tham gia biểu diễn tại cơ sở, hình thành mạng lưới liên kết giữa các câu lạc bộ âm nhạc, nghệ thuật trên địa bàn thành phố với những không gian biểu diễn công cộng tại các địa phương. Các cơ quan chuyên môn cần có hướng dẫn cụ thể về cơ chế huy động, quản lý và sử dụng nguồn lực xã hội hóa, tạo điều kiện để doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân cùng tham gia đầu tư, duy trì các hoạt động âm nhạc.

Lãnh đạo phường cũng đề xuất thành phố quan tâm, xem xét ghi nhận Quảng trường Vườn hoa hồ Hạnh Phúc là một trong những không gian biểu diễn âm nhạc, điểm đến sinh hoạt văn hóa, nghệ thuật của thành phố. Đây sẽ là cơ sở để địa phương tiếp tục phát triển các chương trình biểu diễn thường xuyên, kết nối hoạt động âm nhạc với dịch vụ, du lịch và kinh tế đêm, từng bước hình thành sản phẩm văn hóa đặc trưng, đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố âm nhạc.

Bài và ảnh: Minh Thu/TTXVN

Dành cho bạn

Quảng Ngãi - Bản hòa ca đại đoàn kết

Quảng Ngãi - Bản hòa ca đại đoàn kết

Tối 18/11, tại Quảng trường Phạm Văn Đồng (phường Cẩm Thành), tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức Lễ khai mạc Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026 với chủ đề “Quảng Ngãi - Bản hòa ca đại đoàn kết”.

Nối dài ký ức về phóng viên chiến trường và tình yêu dành cho Việt Nam

Nối dài ký ức về phóng viên chiến trường và tình yêu dành cho Việt Nam

Trong không khí xúc động với sự tham dự đông đảo của gia đình, người thân, bạn bè và những người quan tâm đến lịch sử báo chí, nhà báo Argentina Luz Martí ngày 17/11 đã ra mắt cuốn sách “Ignacio Ezcurra: Sau câu chuyện của ông là câu chuyện của tôi” (Ignacio Ezcurra: Bajo tu historia, la mía).

Hào khí Lạc Hồng tái hiện huyền tích thời Hùng Vương

Hào khí Lạc Hồng tái hiện huyền tích thời Hùng Vương

Những huyền tích thời đại Hùng Vương sẽ được tái hiện bằng nghệ thuật thực cảnh, kết hợp công nghệ trình diễn hiện đại và trải nghiệm nhập vai trong chương trình “Hào khí Lạc Hồng”. Chương trình chính thức diễn ra trong hai đêm 2 và 3/1/2027, nhân dịp Tết Dương lịch, tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng.