Ghé thăm Dinh 1 và Dinh 3 (Đà Lạt), du khách có dịp bước vào không gian hoàng gia xưa, khám phá dấu ấn kiến trúc, lịch sử và những câu chuyện phía sau một thời vàng son.
Dấu ấn hoàng gia giữa rừng thông
Ẩn mình giữa đồi thông xanh mát, Dinh I (King Palace Bảo Đại) là một trong những công trình kiến trúc Pháp cổ nổi bật của Đà Lạt. Ngay từ lối vào, du khách đã có thể cảm nhận vẻ tĩnh lặng, cổ kính của không gian, hai bên là hàng cây tràm thân trắng cao vút. Con đường dẫn đến khu dinh thự, kết thúc bằng vườn hoa hình oval trước khi mở ra sảnh chính bề thế.
Mang phong cách kiến trúc tân cổ điển châu Âu, Dinh I gắn với tên tuổi vua Bảo Đại, vị hoàng đế cuối cùng của triều đại phong kiến Việt Nam. Trên tổng diện tích khuôn viên 18 ha, công trình chính rộng 818 m2 gồm: 12 phòng lớn nhỏ, được bố trí thành hai khu vực chức năng.
Tầng một là nơi tiếp khách và làm việc của các quan chức thuộc Hoàng triều Cương thổ; tầng hai là không gian làm việc, nghỉ ngơi của vua Bảo Đại. Những ô cửa sổ hình vòm, cửa chính kết hợp mái đón tạo nên diện mạo thanh lịch, mang hơi thở kiến trúc châu Âu. Gỗ được sử dụng xuyên suốt trong hệ thống cửa, cầu thang và nhiều vật dụng trang trí, góp phần tạo nên vẻ ấm áp, trang trọng cho nội thất.
Không gian bên ngoài dinh cũng là một phần đáng khám phá. Những khu vườn được quy hoạch, bể nước có vòi phun, lối đi dạo và vườn ngự uyển tạo thành quần thể kiến trúc hài hòa giữa thiên nhiên và công trình nhân tạo. Du khách còn có dịp dạo bước giữa rừng thông, trải nghiệm hóa trang thành vua, hoàng hậu trong không gian mang màu sắc hoàng gia…
Theo dấu cuộc sống của vị hoàng đế cuối cùng
Tại Dinh III, du khách có cơ hội đến gần hơn với đời sống sinh hoạt của gia đình vua Bảo Đại. Được khởi công năm 1933 và hoàn thành năm 1938, Dinh III do một kiến trúc sư người Pháp cùng kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát thiết kế. Công trình có diện tích khoảng 1.000 m2, gồm 26 phòng lớn nhỏ. Vật liệu xây dựng được đưa từ Pháp và miền Trung Việt Nam, tạo nên một không gian kiến trúc vừa mang phong cách châu Âu, vừa có những dấu ấn riêng.
Trong giai đoạn 1938 - 1945, vua Bảo Đại sử dụng nơi đây làm chốn làm việc, nghỉ dưỡng và săn bắn vào mùa hè. Ông đặt tên cho công trình là “Biệt điện mùa hè”. Cái tên ấy phần nào gợi lên vai trò của dinh thự trong cuộc sống của hoàng gia giữa cao nguyên Đà Lạt.
Dinh có hai tầng, được bố trí theo các chức năng làm việc, tiếp khách, giải trí và nghỉ ngơi. Tầng trệt gồm: Phòng khách, các phòng làm việc, văn phòng của vua Bảo Đại, thư viện, phòng giải trí và phòng ăn lớn. Tầng hai là không gian sinh hoạt riêng của gia đình hoàng gia, với phòng của vua Bảo Đại, hoàng hậu Nam Phương cùng các hoàng tử, công chúa.
Dấu ấn kiến trúc châu Âu thể hiện qua cách tổ chức không gian và hệ thống vườn hoa ở cả phía trước lẫn phía sau biệt điện. Bên trong, gỗ tiếp tục là vật liệu chủ đạo, được sử dụng để ốp cầu thang, lát sàn và chế tác nhiều món đồ nội thất.
Đi qua từng căn phòng, ngắm nhìn cách bài trí và những vật dụng còn lưu lại, du khách có thể hình dung phần nào nhịp sống của gia đình hoàng gia. Không gian ấy không chỉ kể câu chuyện về một vị vua, mà còn phản chiếu một giai đoạn giao thoa giữa những biến động lịch sử Việt Nam và ảnh hưởng văn hóa phương Tây.
Hai dinh thự, hai sắc thái kiến trúc và những câu chuyện riêng, nhưng cùng tạo nên một lát cắt đặc biệt về lịch sử Đà Lạt. Rời những căn phòng từng thuộc về hoàng gia, điều đọng lại không chỉ là vẻ đẹp của những công trình cổ giữa rừng thông, mà còn là cơ hội nhìn lại một giai đoạn lịch sử qua dấu tích kiến trúc và không gian sống của nhân vật từng đứng ở vị trí đặc biệt trong lịch sử dân tộc.