Màn trình diễn đấm bốc của robot hình người do Unitree Robotics sản xuất tại Triển lãm Trí tuệ Thế giới 2026 ở Thiên Tân, Trung Quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã
Theo nghiên cứu của Smart Analytics Global (SAG), khoảng 19.100 robot hình người được giao trên toàn cầu trong 6 tháng đầu năm, tăng 272% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm hơn 97%, đồng thời nước này chiếm hơn 85% nhu cầu toàn cầu.
Cục diện thị trường cũng thay đổi khi AGIBOT vượt Unitree Robotics để trở thành nhà cung cấp robot hình người lớn nhất thế giới. Unitree, doanh nghiệp từng dẫn đầu năm 2025 với 5.500 robot xuất xưởng, ngày 10/8 bắt đầu chào bán cổ phiếu để niêm yết tại Thượng Hải.
Đây là doanh nghiệp robot hình người đầu tiên lên sàn A-share. Giá IPO được ấn định ở mức 150,8 nhân dân tệ, dự kiến huy động 6,1 tỷ nhân dân tệ và đưa vốn hóa lên khoảng 61 tỷ nhân dân tệ (khoảng 9 tỷ USD).
Chuỗi cung ứng và thị trường tạo lợi thế
Theo Global Times, đà tăng trưởng của ngành robot Trung Quốc không chỉ đến từ chính sách mà còn dựa trên chuỗi cung ứng nội địa, định hướng phát triển sớm và thị trường rộng lớn.
Zhang Xiaorong, Giám đốc Viện Nghiên cứu Công nghệ Tiên phong tại Bắc Kinh, nhận định rằng lợi thế của Trung Quốc nằm ở sự kết hợp giữa nền tảng sản xuất, chính sách được xây dựng từ sớm và hàng loạt kịch bản ứng dụng thực tế.
Tỷ lệ nội địa hóa chuỗi cung ứng robot tăng mạnh trong năm 2026. Một doanh nghiệp robot tại Thâm Quyến cho biết hơn 90% linh kiện quan trọng cho robot hình người của họ được sản xuất trong nước. Với Unitree, tỷ lệ nội địa hóa chuỗi cung ứng đạt khoảng 90%, trong khi toàn bộ linh kiện cốt lõi được công ty tự phát triển.
Thị trường nội địa khổng lồ cũng giúp doanh nghiệp có môi trường để thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm. Robot được triển khai trong sản xuất xe năng lượng mới, điện tử, kho vận và dịch vụ thương mại, tạo điều kiện để doanh nghiệp liên tục cải tiến thiết kế, thuật toán và khả năng tích hợp hệ thống.
Trung Quốc cũng xây dựng nền tảng chính sách cho ngành robot từ sớm. Robot được đưa vào hệ thống phân loại ngành công nghiệp quốc gia như một ngành độc lập từ năm 2017, sau đó tiếp tục được phân loại chi tiết hơn. Tháng 6/2026, nhiều bộ ngành triển khai chương trình đào tạo robot hình người và AI hiện thân trong môi trường thực tế, trong khi quy định hải quan mới giúp đơn giản hóa thủ tục xuất khẩu robot.
Ngành robot tăng tốc
Peng Zhihui, đồng sáng lập, chủ tịch kiêm giám đốc công nghệ của AGIBOT, tương tác với robot AGIBOT X2. Ảnh: Tân Hoa Xã
Trung Quốc hiện có hơn 400 mẫu robot hình người hoàn chỉnh, chiếm hơn một nửa tổng số mẫu trên thế giới. Yang Delong, nhà kinh tế của First Seafront Fund, dự báo nước này có thể sản xuất hơn 100.000 robot hình người trong năm 2026.
Xuất khẩu cũng tăng mạnh. Trong nửa đầu năm, Trung Quốc xuất khẩu robot công nghiệp trị giá 6,29 tỷ nhân dân tệ (khoảng 932 nghìn USD) tới 141 quốc gia và vùng lãnh thổ. Xuất khẩu robot phẫu thuật tăng 3,3 lần, trong khi tổng xuất khẩu robot tăng 359% so với cùng kỳ.
AGIBOT là ví dụ rõ nét cho tốc độ mở rộng của ngành. Ngày 28/6, công ty xuất xưởng robot AI thứ 15.000, chưa đầy ba tháng sau khi đạt mốc 10.000. Sản phẩm được cung cấp cho khách hàng trong và ngoài nước, phục vụ sản xuất điện tử, kho vận, logistics và dịch vụ thương mại. AGIBOT đặt mục tiêu doanh thu từ nước ngoài chiếm hơn 30% tổng doanh số năm nay và có thể vượt 50% trong tương lai.
Đà phát triển của robot được hỗ trợ bởi ngành AI đang tăng trưởng nhanh. Theo Hugging Face, các mô hình AI Trung Quốc chiếm 41% lượt tải trong năm qua, vượt Mỹ lần đầu tiên. Trên OpenRouter, lượng token sử dụng các mô hình AI Trung Quốc đạt 34,25 nghìn tỷ trong tuần kết thúc ngày 9/8, tương đương khoảng một nửa thị phần toàn cầu.
"Ba lĩnh vực mới" mở rộng ảnh hưởng
Robot, AI và dược phẩm đổi mới đang trở thành thế hệ "ba lĩnh vực mới" tiếp theo của Trung Quốc, sau xe năng lượng mới, pin lithium-ion và pin mặt trời.
Trong lĩnh vực dược phẩm, Trung Quốc có 4.751 loại thuốc đổi mới đang phát triển vào cuối năm 2025, chiếm 33,7% tổng số toàn cầu. Các thương vụ cấp phép thuốc ra nước ngoài trong nửa đầu năm 2026 đạt khoảng 110 tỷ USD, tương đương 80% cả năm trước. Doanh nghiệp Trung Quốc góp mặt trong 8/10 thương vụ dược phẩm lớn nhất thế giới.
Các chuyên gia cho rằng sự phát triển của những ngành này đang giúp Trung Quốc chuyển từ vai trò một mắt xích sản xuất sang vị trí sâu hơn trong công nghệ, hệ thống và tiêu chuẩn toàn cầu. Robot, AI và dược phẩm Trung Quốc không chỉ thúc đẩy xuất khẩu mà còn mang đến các giải pháp tự động hóa, công nghệ số và thuốc mới cho thị trường quốc tế.