Chuyển đổi số phải gắn với hiệu quả đầu tư và kết quả thực chất

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Trần Duy Ninh, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) nêu nhận định, để tạo ra những thay đổi thực chất trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, cũng như trong đời sống của người dân và doanh nghiệp, cần tập trung giải quyết những bài toán cụ thể trong chuyển đổi số liên quan đến dữ liệu, hiệu quả đầu tư, quản trị quốc gia và cung cấp dịch vụ công.

Về dữ liệu, thời gian qua, khoảng 125 cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu trọng yếu và cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã và đang được triển khai xây dựng. Dữ liệu vừa là yêu cầu trọng tâm của chuyển đổi số, vừa là xu hướng mới trong cung cấp dịch vụ công.

Đối với bài toán đầu tư, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia nhấn mạnh sự cần thiết phải quan tâm đến cách thức tổ chức đầu tư, quản lý chất lượng và đo lường hiệu quả của các hệ thống số, bảo đảm tránh đầu tư phân tán, trùng lặp và mỗi khoản đầu tư đều gắn với kết quả cụ thể. Thời gian qua, thể chế đã có những bước tiến quan trọng, trong đó có các quy định, cơ chế liên quan đến đầu tư, tài chính cho chuyển đổi số theo hướng ngày càng mở và đột phá hơn.

Liên quan đến Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số, ông Trần Duy Ninh cho rằng đây là một trong những nội dung quan trọng đối với việc xác định cách thức đầu tư, tổ chức các hệ thống số, qua đó hạn chế đầu tư trùng lặp và tránh lãng phí nguồn lực. Mỗi địa phương có những điều kiện khác nhau, đặc biệt ở cấp xã, nơi người dân tiếp xúc trực tiếp với chính quyền.

Trong quá trình triển khai Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số, một số địa phương còn băn khoăn về việc liệu khuôn khổ này có hạn chế không gian sáng tạo hay không. Tuy nhiên, qua trao đổi, nhiều địa phương nhận thấy vẫn có nhiều dư địa để triển khai những giải pháp sáng tạo, phù hợp với đặc thù và điều kiện thực tế của mình. Các địa phương không bị bó buộc hoàn toàn trong các quy định chung; những giải pháp thể hiện tính sáng tạo, đặc thù địa phương vẫn có không gian để phát triển.

Cùng với đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị và cung cấp dịch vụ công cần đi đôi với tiêu chuẩn an toàn, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và xác định rõ trách nhiệm. Cách tiếp cận ưu tiên AI (AI First) phải gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Đắc Bảo, Giám đốc VNPT UAV Lab đề cập việc kết hợp thiết bị bay không người lái (UAV), dữ liệu và AI trong quản lý tài nguyên – môi trường, nông nghiệp và hạ tầng. Theo ông, kinh tế tầm thấp là hệ sinh thái gồm phương tiện bay, hạ tầng kết nối, dữ liệu, nền tảng AI và dịch vụ ứng dụng.

Khi được kết nối, dữ liệu từ một chuyến bay có thể phục vụ nhiều nhiệm vụ như phát hiện cháy, mất rừng, giám sát biến động tài nguyên, theo dõi mùa vụ, hạ tầng giao thông và tài sản công. Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu chuyển từ đầu tư các hệ thống riêng lẻ sang phát triển nền tảng và cơ sở dữ liệu dùng chung, cho phép tái sử dụng dữ liệu giữa nhiều lĩnh vực, tăng khả năng liên thông và hạn chế đầu tư trùng lặp.

Theo ông Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, thời gian tới, những vấn đề trọng tâm cần tiếp tục thúc đẩy trong chuyển đổi số là việc khai thác, liên thông và tái sử dụng dữ liệu; ứng dụng AI có kiểm soát, xác định rõ trách nhiệm; tháo gỡ vướng mắc về thể chế, đầu tư; đồng thời phát huy tính chủ động của địa phương và nâng cao năng lực số của đội ngũ thực thi.

Tại diễn đàn, các đại biểu cũng thảo luận về hoàn thiện quy định, tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư; phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và nâng cao năng lực số quốc gia. Các phiên tọa đàm tập trung vào ứng dụng AI, dữ liệu an toàn, mô hình chính quyền địa phương số, chuyển đổi số tại doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, phát triển kỹ năng số và xây dựng xã hội số bao trùm. Thông qua diễn đàn, Bộ Khoa học và Công nghệ kỳ vọng tiếp nhận các ý kiến cụ thể từ thực tiễn, góp phần tháo gỡ khó khăn và nâng cao hiệu quả chuyển đổi số quốc gia.