Cần xử lý triệt để tình trạng lãng phí 

Kiên quyết chống lãng phí, việc phòng chống lãng phí được xác định “có vị trí tương đương với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực”. Điều này đòi hỏi quyết tâm và nỗ lực cao của cả hệ thống chính trị, nhất là trong việc xử lý triệt để tình trạng lãng phí. 
Chú thích ảnh
Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phát biểu, ngày 30/10. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là chủ trương lớn, xuyên suốt của Đảng, Nhà nước ta. Điều đó được thể hiện rõ trong Pháp lệnh (năm 1998); Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (năm 2013). Năm 2022, Quốc hội cũng đã thực hiện giám sát tối cao về thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong 5 năm (từ 2016-2021).

Tại thời điểm đó, đoàn giám sát của Quốc hội đã chỉ ra bên cạnh những kết quả đạt được thì công tác tiết kiệm, chống lãng phí thực tế chưa được như kỳ vọng. Vẫn còn hàng loạt bất cập, hạn chế trong thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí khi hàng ngàn dự án, công trình, hàng chục ngàn héc ta đất bị bỏ hoang, những khu “đất vàng” để cho cỏ mọc hay các đại dự án thua lỗ nhiều năm chưa được giải quyết dứt điểm. Những hạn chế trong công tác quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp cũng gây thất thoát, lãng phí hàng chục ngàn tỉ đồng ngân sách nhà nước.

Gần đây nhất, tại cuộc họp thông báo kết quả cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngày 30/10, thống kê cho thấy, hiện có 9 dự án về xây dựng, 22 dự án về điện lực, công nghiệp, 15 dự án về giao thông, 7 dự án trong lĩnh vực giáo dục, văn hóa - thể thao - du lịch, 4 dự án về nông nghiệp cần xử lý để chống lãng phí.

Trước đó, trong phiên thảo luận tổ tại Quốc hội ngày 26/10, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng "điểm danh" các dự án gây thất thoát lãng phí. Đó là dự án chống ngập lụt tại TP Hồ Chí Minh trị giá 10.000 tỷ đồng nhưng trải qua hai nhiệm kỳ vẫn chưa thể hoàn thành, tiền Nhà nước đã bỏ ra nhưng người dân vẫn phải sống trong cảnh ngập lụt. Hay dự án xây dựng bệnh viện Bạch Mai và bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 tại Hà Nam đã kéo dài cả chục năm nhưng vẫn chưa đưa vào sử dụng; trong khi đó, người dân địa phương và các vùng lân cận vẫn phải “vượt tuyến” lên các bệnh viện tuyến trên ở Hà Nội. Đó là một sự lãng phí vô cùng to lớn, cả về nguồn lực ngân sách nhà nước lẫn tiền bạc của người dân.

Những tác hại và hậu quả của “căn bệnh” lãng phí nhãn tiền hay lâu dài rõ ràng ai cũng đều có thể nhìn thấy. Mức độ nguy hại của lãng phí cũng đã được chỉ ra, đây là phạm vi rất rộng, “thiệt hại còn lớn hơn rất nhiều so với tham nhũng, tiêu cực”, bởi tham nhũng ở góc độ nào đó, chỉ có thể xảy ra ở “những nơi, những đối tượng có thể tham nhũng”; còn lãng phí thì có thể xảy ra phổ biến ở tất cả các ngành nghề, lĩnh vực, với mọi đối tượng trong phạm vi toàn xã hội. Đó không chỉ là “dự án treo”, các đại dự án thua lỗ kéo dài không được xử lý triệt để gây thất thoát. Mà lãng phí còn có thể hiện diện ở bất cứ mỗi cá nhân, tập thể, đơn vị, ngay cả ở mỗi người dân khi không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, kỷ luật công việc. Sử dụng nhiều hơn mức cần thiết tài nguyên, cơ sở vật chất của cơ quan,… cũng là lãng phí. Không tận dụng thời gian trong công việc, sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về cũng là lãng phí. Hay như việc sử dụng sách giáo khoa hiện nay, gần như học sinh lớp sau không thể sử dụng lại bộ sách của anh chị khoá trước do mỗi nơi dùng một bộ sách riêng, cũng là một sự lãng phí rất lớn. 

Lãng phí không chỉ làm giảm suy nguồn lực tài chính, cạn kiệt tài nguyên của đất nước, mà còn lãng phí nguồn nhân lực con người, giảm lòng tin của nhân dân. Nguy hại hơn, lãng phí như căn bệnh có thể lây lan, bởi thái độ thờ ơ, vô cảm trước tài sản công, trước những vấn đề chung “không liên quan đến mình”. Tình trạng lãng phí kéo dài cũng không khác gì như những “tổ mối” sẽ ngày càng làm rỗng “thân đê”, không chỉ gây thất thoát ngân sách nhà nước mà ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân. 

Nhưng làm thế nào để phòng chống lãng phí hiệu quả, triệt để? Kiên quyết chống lãng phí, coi phòng chống lãng phí “có vị trí tương đương với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực” cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị trong cuộc chiến này. Nhưng quyết tâm phải biến thành hành động, mà một trong những việc cần làm ngay chính là việc các cơ quan chức năng phải rà soát, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, dự án hiệu quả thấp gây thất thoát, lãng phí lớn vì “đây là tài sản của Nhà nước, là tiền của của nhân dân”. Hơn hết, các dự án chậm tiến độ, gây lãng phí phải được làm rõ trách nhiệm, phải có người chịu trách nhiệm về việc để xảy ra lãng phí; các dự án không làm được phải thu hồi.

Bên cạnh đó, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực mới đây (ngày 30/10). Đó là rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống lãng phí đảm bảo đồng bộ, thống nhất. Sửa đổi, bổ sung ngay các quy định về tiêu chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật không còn phù hợp với thực tiễn phát triển đất nước. Rà soát, xử lý nghiêm các vụ việc lãng phí lớn, dư luận quan tâm theo tinh thần là xử lý một vụ cảnh tỉnh cả vùng, lĩnh vực, xác định rõ trách nhiệm xử lý tổ chức, cá nhân có liên quan. Đặc biệt là, xây dựng văn hóa, chống lãng phí trong toàn xã hội, trở thành các chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực xã hội, đưa vào nội quy của từng cơ quan, hương ước của thôn, xóm, quy định trong các văn bản của Đảng, Nhà nước, xử lý các vi phạm từ hành chính đến mức cao, nhất là hình sự…

Xuân Phong

Tin cùng chuyên mục

Yến Nhi

Khơi dậy sức mạnh mềm văn hóa

Việc chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng về phát huy sức mạnh mềm của văn hóa, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời kỳ hội nhập.

Tiến Hiếu

Bảo đảm chính sách đãi ngộ cho nhà giáo

Việc thí điểm sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên cả nước từ ngày 1/7/2026 sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá toàn diện trước ngày 30/4/2027 theo lộ trình tại Công văn 4054/BGDĐT. Vấn đề được dư luận quan tâm là chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ nhà giáo khi sắp xếp được đảm bảo.

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Dành cho bạn

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.