Đảm bảo an toàn tại các bếp ăn tập thể. Ảnh: TTXVN
Nhiều biện pháp, mô hình được triển khai
Ngay trong Tháng hành động vì An toàn thực phẩm năm 2026, vụ việc ngộ độc thực phẩm vẫn còn xảy ra. Đơn cử như vụ việc ngày 19/4, trên địa bàn xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An ghi nhận tới 60 người phải khám, nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì tại 2 cửa hàng ở địa phương với các triệu chứng nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao… Quán bánh mì liên quan đến sự việc đã bị đình chỉ; đồng thời cơ quan chuyên môn đã lấy mẫu thực phẩm gửi đi xét nghiệm để làm rõ nguyên nhân.
Hay sự việc ngày 15/4, hàng chục công nhân của Công ty TNHH Bizmax (xã Hưng Long, TP Hồ Chí Minh) phải nhập việc sử dụng bữa trưa tại công ty với thực đơn gồm cơm và cá biển chế biến sẵn, theo dõi ngộ độc thực phẩm; đang được làm rõ…
Trước tình hình nhiều vụ ngộ độc thực phẩm liên tục xảy ra thời gian gần đây, nội dung Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 (diễn ra từ ngày 15/4 - 15/5) đã nhấn mạnh chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.
Từ chủ đề năm nay, các địa phương đang tích cực triển khai các hoạt động hưởng ứng với nhiều hoạt động quyết liệt.
Tại Hà Nội, trong Tháng hành động, Hà Nội đẩy mạnh triển khai các mô hình bảo đảm an toàn thực phẩm đã có như: Mô hình khu giết mổ tập trung, chợ đầu mối ATTP; mô hình chợ dân sinh bảo đảm ATTP; mô hình bếp ăn tập thể; mô hình suất ăn sẵn bảo đảm ATTP... Các mô hình này đang được thí điểm đã góp phần kiểm soát tốt hơn một số khâu có nguy cơ cao (giết mổ, chợ, thức ăn đường phố); góp phần từng bước thiết lập lại trật tự trong kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ.
Hà Nội cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý ATTP như dự kiến thí điểm lắp đặt hệ thống 100 camera AI tại các "điểm nóng" như các khu giết mổ tập trung, chợ đầu mối và các tuyến phố thức ăn đường phố để giám sát và tự động nhận diện các hành vi vi phạm, giúp lực lượng chức năng xử lý chính xác và kịp thời.
Đồng thời, đẩy mạnh việc quét mã QR tĩnh tại các quầy hàng chợ dân sinh và vận hành nhánh số 8 trên Tổng đài 1022 để tiếp nhận phản ánh của người dân về lĩnh vực ATTP… Đặc biệt, Hà Nội đã ra mắt Cổng thông tin an toàn thực phẩm tại địa chỉ antoanthucpham.hanoi.gov.vn; nhằm công khai các nội dung chỉ đạo, kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời ghi nhận, lan tỏa các mô hình tốt, tạo cơ sở để xã hội giám sát và ứng xử theo thông tin minh bạch.
Còn tại TP Hồ Chí Minh, theo Sở An toàn thực phẩm, Thành phố đang quyết liệt tăng cường kiểm tra giám sát các bếp ăn tập thể và cơ sở dịch vụ ăn uống; kiên quyết xử lý và công khai vi phạm; chủ động giám sát nguy cơ gây ngộ độc và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để quản lý chuỗi cung ứng; đề nghị các doanh nghiệp, hộ kinh doanh hãy thực hiện trách nhiệm bằng lương tâm và văn hóa kinh doanh; đồng thời tuyên truyền người tiêu dùng thông thái hơn trong lựa chọn và tích cực phản ánh các sai phạm.
Đặc biệt, 317 cơ sở cung cấp suất ăn, cung cấp thực phẩm cho trường học tại TP Hồ Chí Minh đã ký cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm; là cam kết trách nhiệm giữa các cơ sở cung ứng với cơ quan quản lý nhà nước; nhằm tăng cường các biện pháp giám sát nhằm đảm an toàn thực phẩm cho bữa ăn bán trú học đường.
Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh cũng kêu gọi sự tham gia của các phụ huynh học sinh trong việc giám sát các bếp ăn tập thể, đơn vị cung cấp suất ăn cho trường học.
Trong Tháng hành động, sau nhiều vụ việc mất ATTP vừa qua, tỉnh Quảng Ninh đã ra văn bản quy định Chủ tịch UBND các xã, đặc khu phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch UBND tỉnh về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm. Việc quy trách nhiệm trực tiếp cho cá nhân người đứng đầu được xem là biện pháp quyết liệt nhằm chấn chỉnh tình trạng buông lỏng quản lý, giám sát tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm quy mô nhỏ lẻ.
Kiểm soát chặt chuỗi thực phẩm
Ông Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết: “Riêng trong tháng cao điểm, các giải pháp được triển khai đồng loạt, tập trung vào những khâu trọng yếu trong chuỗi cung ứng thực phẩm như: Tăng cường kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, nhất là tại khu công nghiệp và trường học; siết chặt quản lý dịch vụ thức ăn đường phố; đẩy mạnh công tác kiểm tra, hậu kiểm theo hướng có trọng tâm, trọng điểm. Đồng thời, thành phố Hà Nội cũng chú trọng quản lý các chợ dân sinh, chợ đầu mối nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm ngay từ khâu phân phối. Bên cạnh đó, công tác truyền thông cũng được chú trọng, nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong việc lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn...”.
Bên cạnh các giải pháp mang tính xuyên suốt nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm theo chuỗi, từ sản xuất đến tiêu dùng; Ngành y tế cũng phối hợp chặt chẽ với các ngành nông nghiệp, công thương và Công an thành phố Hà Nội trong xử lý các vụ việc, nhất là những vụ việc có tính chất phức tạp…
Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, để đảm bảo thực phẩm an toàn, không thể chỉ dựa vào quản lý nhà nước mà còn cần sự tham gia của cả doanh nghiệp và người tiêu dùng; đặc biệt, công tác truyền thông đã có chuyển biến tích cực, giúp người dân quan tâm hơn đến ATTP, nâng cao ý thức về bảo đảm an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, hiện nay, quy trình thanh kiểm tra ATTP hiện nay còn rườm rà, phụ thuộc nhiều vào thủ tục hành chính, khiến việc kiểm tra thực tế bị chậm trễ; trong khi thị trường thực phẩm diễn biến nhanh, nhiều vi phạm mang tính thời điểm, nếu không kiểm tra kịp thời sẽ khó phát hiện.
Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, an toàn thực phẩm là lĩnh vực nóng, khó quản lý, có phạm vi rất rộng và phức tạp. Bộ Y tế đang xây dựng Đề án quản lý an toàn thực phẩm trình Chính phủ vào tháng 5/2026 tới. Trong quá trình xây dựng, Bộ Y tế sẽ cân nhắc xây dựng các mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo chính quyền địa phương 2 cấp; trong đó, lực lượng địa phương cấp xã, phường, đặc khu đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện, đẩy lùi thực phẩm bẩn, thực phẩm không an toàn cho sức khỏe của cộng đồng.