Máy bay chiến đấu Rafale của Pháp. Ảnh tư liệu: AFP/ TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)
Theo The EurAsian Times, số liệu báo cáo quốc hội Pháp cho biết giá trị đơn hàng quốc phòng năm 2025 đạt 21,2 tỷ euro, thấp hơn mức 21,6 tỷ euro của năm 2024 và là mức cao thứ ba trong lịch sử. Kỷ lục thuộc về năm 2022 với 26,9 tỷ euro, chủ yếu nhờ Các Tiểu Vương quốc Arab Thông nhất (UAE) đặt mua 80 tiêm kích Rafale.
Báo cáo của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) hồi tháng 3 cũng cho thấy Pháp chiếm 9,8% thị phần xuất khẩu vũ khí thông thường chủ lực toàn cầu trong giai đoạn 2021-2025, đứng thứ hai sau Mỹ. Xuất khẩu vũ khí của Pháp tăng 21% so với giai đoạn 2016-2020.
Tiêm kích Rafale là động lực chính
Pháp ký nhiều hợp đồng quốc phòng trong năm 2025, từ tàu ngầm, tàu chiến, trực thăng, xe bọc thép đến pháo và tên lửa. Indonesia đặt mua hai tàu ngầm Scorpène Evolved, Hy Lạp mua một tàu hộ vệ, Maroc đặt trực thăng Caracal, trong khi Bỉ và Luxembourg mua xe thuộc chương trình Scorpion. Slovenia và Croatia đặt pháo Caesar, còn Romania, Đan Mạch và Cyprus mua tên lửa phòng không Mistral.
Tuy nhiên, Rafale mới là yếu tố đóng góp lớn nhất vào kết quả này.
Ấn Độ trở thành khách hàng quốc phòng lớn nhất của Pháp trong năm 2025 với các đơn hàng trị giá khoảng 6,9 tỷ euro, gần 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu. Động lực chính là hợp đồng mua 26 tiêm kích Rafale Marine cho lực lượng không quân hải quân, trị giá ước tính khoảng 7,5 tỷ USD. Đây là lần đầu phiên bản Rafale có khả năng hoạt động trên tàu sân bay được xuất khẩu.
Bộ Quân đội Pháp đánh giá thành công liên tục của tiêm kích Rafale trên thị trường quốc tế cho thấy mẫu máy bay này đáp ứng tốt nhu cầu hiện tại và tương lai, đồng thời giúp duy trì chuỗi sản xuất tại Pháp.
Doanh số của tiêm kích này tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng và nhiều quốc gia đẩy mạnh chi tiêu quốc phòng.
Ấn Độ có thể tạo cú hích mới
Tiêm kích Rafale nhiều khả năng tiếp tục là động lực quan trọng đối với xuất khẩu quốc phòng Pháp khi Ấn Độ đang tiến tới thương vụ mua thêm 114 máy bay.
Tháng 5/2026, New Delhi gửi đề nghị chính thức cho Pháp về thương vụ mua thêm tiêm kích Rafale cho Không quân Ấn Độ. Paris sau đó gửi đề xuất tới Bộ Quốc phòng Ấn Độ vào ngày 29/7, mở đường cho đàm phán.
Khoảng 20 máy bay dự kiến được sản xuất tại Pháp và bàn giao hoàn chỉnh, trong khi phần còn lại có thể được chế tạo tại Ấn Độ. Giá trị thương vụ được ước tính khoảng 35 tỷ USD.
Nếu được ký kết, đây sẽ là hợp đồng xuất khẩu tiêm kích Rafale lớn nhất từ trước đến nay và đưa Ấn Độ trở thành quốc gia vận hành loại máy bay này lớn nhất bên ngoài Pháp.
Ukraine cũng có kế hoạch mua tới 16 tiêm kích này. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Kiev sẽ bắt đầu huấn luyện phi công và kỹ thuật viên tại Pháp trong năm nay, trước khi tiếp nhận những máy bay đầu tiên.
Trong khi đó, Saudi Arabia từng được cho là cân nhắc mua 54 tiêm kích Rafale nhưng sự quan tâm dường như giảm sau khi Washington chấp thuận khả năng bán F-35 cho Riyadh. Indonesia cũng chưa quyết định mua thêm máy bay ngoài 42 chiếc đã đặt hàng.
Maroc hiện được cho là đang tái quan tâm tới Rafale, trong khi Colombia và Iraq cũng từng bày tỏ sự chú ý tới dòng tiêm kích này.
Hướng tới dòng tiêm kích Rafale F5
Đến tháng 7/2026, Dassault Aviation còn 208 tiêm kích Rafale trong sổ đơn hàng, gồm 165 chiếc dành cho khách hàng nước ngoài và 43 chiếc cho Pháp. Con số này có thể tăng mạnh nếu các thương vụ tiềm năng được ký kết.
Dassault đang tăng sản lượng để đáp ứng nhu cầu, đồng thời phát triển các phiên bản F4 và F5. Trong đó, Rafale F5 được định hướng trở thành biến thể tiên tiến nhất, với cảm biến và hệ thống vũ khí mới, liên kết dữ liệu an toàn hơn cùng khả năng phối hợp với máy bay chiến đấu không người lái.
Giám đốc điều hành Dassault Eric Trappier cho biết F5 sẽ có động cơ mạnh hơn, khả năng sống sót cao hơn và hệ thống liên kết dữ liệu cải tiến, đồng thời có thể hoạt động cùng UCAV trên 10 tấn.
Tiêm kích Rafale được đánh giá có lợi thế nhờ khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ, ít phụ thuộc vào các hạn chế xuất khẩu của Mỹ và chính sách chuyển giao công nghệ linh hoạt của Pháp. Trong bối cảnh các tiêm kích tàng hình Mỹ như F-35 chịu kiểm soát xuất khẩu chặt chẽ và có chi phí cao, Rafale có thể tiếp tục hấp dẫn nhiều khách hàng.
Với mạng lưới khách hàng ngày càng mở rộng, lượng đơn hàng lớn và các phiên bản mới đang được phát triển, Rafale đang trở thành trụ cột của ngành công nghiệp quốc phòng Pháp và là động lực quan trọng giúp Paris duy trì vị trí nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ hai thế giới.