Lực lượng Houthi ở Yemen đang sử dụng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và thiết bị bay không người lái (UAV) để mở các đợt tấn công sâu vào lãnh thổ Saudi Arabia.
Kể từ khi phát động chiến dịch quân sự mới nhằm vào Saudi Arabia hồi tháng 9, Houthi đã nhiều lần nhắm mục tiêu vào sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh.
Vụ tấn công vào sân bay King Khalid ngày 10/10 đã khiến 12 người thiệt mạng và 309 người bị thương. Đây là vụ tấn công đẫm máu nhất tại Saudi Arabia trong hơn một thập niên qua. Cơ quan hàng không dân dụng Saudi Arabia buộc phải tạm dừng hoạt động và chuyển hướng tất cả các chuyến bay, trong khi Mỹ và Anh đưa ra cảnh báo du lịch mới cho công dân của mình. Lực lượng Houthi đã nhận trách nhiệm về hai vụ tấn công khác nhắm vào trung tâm hàng không này hồi đầu tuần và đến ngày 11/10 đã cảnh báo người dân nên tránh xa các sân bay của Saudi Arabia.
Ngày 12/10, Cơ quan quản lý Hàng không dân dụng của Saudi Arabia (GACA) xác nhận 1 người đã thiệt mạng trong vụ tấn công mới nhất của Houthi nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid trong chiều 11/10 (giờ địa phương)
Sức mạnh hỏa lực Houthi
Saudi Arabia nằm trong nhóm quốc gia sở hữu lực lượng quân đội được trang bị hiện đại hàng đầu thế giới, với hệ thống phòng không đa tầng tiên tiến.
Trong tuần qua, máy bay chiến đấu của Saudi Arabia liên tục oanh tạc các vị trí của lực lượng Houthi trên khắp Yemen nhằm đẩy lùi bước tiến gần đây của nhóm này trước quân đội chính phủ Yemen vốn được Riyadh hậu thuẫn.
Ở phía Houthi, kho vũ khí của lực lượng này phát triển đáng kể kể từ khi họ giành quyền kiểm soát thủ đô Sanaa từ tay chính phủ vào tháng 9/2014.
Thiết bị bay không người lái và tên lửa của Houthi thậm chí đã vươn tới tận Israel. Hơn nữa, độ chính xác đã được chứng minh cho thấy chúng có khả năng đánh trúng các mục tiêu cụ thể như sân bay và cơ sở dầu khí của Saudi Arabia.
Chưa rõ chính xác loại vũ khí nào đã được sử dụng để tấn công sân bay King Khalid, nhưng lực lượng Houthi đã phóng hàng trăm thiết bị bay không người lái và tên lửa vào Saudi Arabia kể từ năm 2015. Houthi cũng nhắm mục tiêu vào Israel và các tàu thuyền được cho có liên hệ với Israel kể từ khi xung đột tại Gaza bùng phát vào tháng 10/2023.
Houthi thường phối hợp sử dụng các loại vũ khí, kết hợp thiết bị bay không người lái và tên lửa tốc độ khác nhau để gây nhiễu và đánh lạc hướng hệ thống phòng không đối phương. Chiến thuật kết hợp tương tự cũng được áp dụng trong cuộc chiến trên bộ tại Yemen. Lực lượng này liên tục oanh tạc các vị trí của chính phủ trong nhiều tuần trước khi thực hiện tấn công chớp nhoáng để chiếm giữ khu vực ven Biển Đỏ vào tháng trước.
Trong số các loại vũ khí tiên tiến nhất của Houthi có tên lửa đạn đạo tầm trung như Palestine-2 với tầm bắn khoảng 2.000 km và khả năng bay ở tốc độ siêu vượt âm. Một loại khác là Toufan với tầm bắn ước tính từ 1.350 km đến 1.950 km. Tầm bắn của những tên lửa này đã giúp Houthi xuyên thủng mạng lưới phòng không của Israel, dù mục tiêu nằm cách Yemen khoảng 2.000 km.
Houthi cũng sở hữu một số loại tên lửa tầm ngắn, chẳng hạn như dòng Burkan và Badr. Các loại tên lửa này từng được sử dụng trong các cuộc tấn công xuyên biên giới nhắm vào Saudi Arabia.
Lý do hệ thống phòng không Saudi Arabia chật vật đối phó
Giới chức Saudi Arabia cho biết lực lượng của họ đã bắn hạ một số vật thể bay trong tuần qua, bao gồm hai tên lửa đạn đạo nhắm vào thủ đô hôm 8/10. Tuy nhiên, họ đã không thể đánh chặn được vật thể bay đã tấn công sân bay quốc tế King Khalid ngày 10/10.
Ông Nawaf Obaid tại Đại học King's College London (Anh) chia sẻ rằng việc hệ thống phòng không của Saudi Arabia đôi khi bị xuyên thủng là điều khó tránh khỏi, xét đến quy mô rộng lớn của quốc gia này cũng như đường biên giới giáp với Yemen. "Dù có sở hữu hệ thống phòng không đa tầng đến đâu, vẫn sẽ có lúc một vật thể bay lọt qua được", ông nói.
Chuyên gia về chính sách an ninh và quốc phòng Wolfgang Pusztai trong khi đó cho rằng trọng tâm chính của hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo thuộc Saudi Arabia là đối phó với các mối đe dọa từ Iran. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tấn công từ lực lượng Houthi, ông cho rằng nhiều khả năng Saudi Arabia đang điều chỉnh hướng bố trí một phần hệ thống phòng thủ này về phía Yemen.
Ngoài ra còn tồn tại vấn đề về nguồn dự trữ tên lửa đánh chặn. Saudi Arabia cũng như nhiều đồng minh trong khu vực và trên toàn cầu của Mỹ đang gặp khó khăn do kho dự trữ đạn dược cho hệ thống Patriot và Hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) bị hạn chế. Mỹ và các đồng minh đã tiêu thụ nhanh chóng chúng trong những tháng đầu của cuộc chiến với Iran. Tháng trước, có thông tin cho biết Riyadh đã liên hệ với một số quốc gia thân hữu để đề nghị triển khai hệ thống phòng không hoặc cung cấp các hình thức hỗ trợ khác nhằm chống lại các cuộc tấn công của Houthi.
Tuy nhiên, lực lượng Houthi cũng đang phải đối mặt với những hạn chế nghiêm trọng. Nhóm này đang chịu lệnh cấm vận vũ khí của Liên hợp quốc và lệnh phong tỏa kéo dài nhiều năm của Saudi Arabia, đồng thời phải giao tranh trên nhiều mặt trận khắp Yemen.
Hiện chưa rõ lực lượng Houthi sở hữu kho tên lửa lớn đến mức nào, làm dấy lên nghi vấn về khả năng duy trì các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia của lực lượng này, trong bối cảnh họ đồng thời phải đương đầu với cuộc chiến trên bộ khốc liệt, trong đó tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) cũng được sử dụng.
Theo ông Obaid, chiến dịch không kích của Saudi Arabia tại Yemen tập trung đáng kể vào việc đánh phá các kho tên lửa, cơ sở ngầm và cơ sở sản xuất UAV của Houthi. Ông cho rằng chiến dịch này đang “giáng thiệt hại to lớn” vào năng lực quân sự của lực lượng Houthi.
Ông Pusztai đánh giá rằng lực lượng Houthi có lẽ chỉ còn lại một số lượng hạn chế tên lửa đạn đạo tầm ngắn. Điều này đồng nghĩa với việc họ không thể thực hiện các cuộc tấn công dồn dập với mật độ cao. Thay vào đó, Houthi có thể chuyển hướng sang việc phóng từng tên lửa đơn lẻ nhắm vào các mục tiêu dân sự có hệ thống phòng thủ lỏng lẻo hơn, nhằm tối đa hóa tác động chiến lược của các cuộc tấn công này; cụ thể trong trường hợp này là gây gián đoạn hoạt động hàng không dân dụng.
