Kết nối nguồn lực, nâng cao sức chống chịu
Ngày 28/10, tại phiên toàn thể cấp cao của Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026, các đại biểu quốc tế nhấn mạnh vai trò của hợp tác trong khai thác những động lực tăng trưởng mới. Trước sự thay đổi nhanh của công nghệ và quá trình tái cấu trúc kinh tế toàn cầu, duy trì mở cửa cần đi cùng cải cách, phát triển nhân lực và củng cố năng lực thích ứng.
Ông Arsenio M. Balisacan, Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Kế hoạch và Phát triển Philippines cho rằng, bài học từ sự phụ thuộc quá mức không phải là rút lui khỏi hội nhập. Các nền kinh tế cần tiếp tục mở cửa, đồng thời nâng cao sức chống chịu để chủ động ứng phó với những biến động từ bên ngoài.
Theo ông, trí tuệ nhân tạo (AI), sản xuất tiên tiến, dịch vụ số và chuyển đổi xanh đang tạo ra những động lực tăng trưởng mới. Để khai thác hiệu quả các lĩnh vực này, mỗi quốc gia phải thúc đẩy cải cách và đào tạo nhân lực. Mục tiêu của chuyển đổi là nâng cao năng suất, cải thiện việc làm, đưa tiến bộ công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Cùng quan điểm về vai trò của hội nhập, bà Trương Kỳ, Phó Chủ nhiệm Cơ quan Nghiên cứu phát triển Quốc vụ viện Trung Quốc khẳng định, hợp tác mở là điều kiện để khai thác các động lực tăng trưởng mới. Bà nhấn mạnh sự gắn kết giữa đổi mới công nghệ và phát triển công nghiệp, đồng thời đề xuất tăng cường kết nối hạ tầng.
Theo bà Trương Kỳ, các nước có thể tận dụng Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc phiên bản 3.0 và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) để thúc đẩy liên kết kinh tế. Những khuôn khổ này tạo điều kiện mở rộng hợp tác, kết nối thị trường và phát huy lợi thế của các nền kinh tế trong khu vực.
Ở góc độ công nghệ, ông Omran Sharaf, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) phụ trách khoa học và công nghệ tiên tiến cho rằng, tiềm năng của AI, chuyển đổi xanh và số hóa nằm ở sự hội tụ. Điều quan trọng là kết nối công nghệ với công nghiệp, nguồn vốn với cơ hội, nhân tài với thị trường.
Ông cho biết, Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) thúc đẩy thương mại, đầu tư và hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng sạch, logistics, sản xuất. Đây là những lĩnh vực có thể kết nối nguồn lực của hai nước, gắn ứng dụng công nghệ với nhu cầu phát triển.
Trong khi đó, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam lưu ý nguy cơ phân mảnh trong một thế giới ngày càng kết nối. Theo bà, các cực tăng trưởng cần liên kết thay vì phát triển biệt lập; công nghệ cần góp phần thu hẹp khoảng cách, mở rộng cơ hội tiếp cận thành quả phát triển.
Bà Pauline Tamesis nhấn mạnh rằng, chuyển đổi xanh cần đảm bảo công bằng, bao trùm và mang lại lợi ích cho tất cả mọi người dân. Các ý kiến tại phiên toàn thể đều đồng thuận rằng, tăng trưởng kinh tế cần gắn liền với việc nâng cao năng lực con người, để quá trình chuyển đổi này tạo ra nhiều cơ hội phát triển hơn cho cộng đồng.
Mở rộng hợp tác tài chính, công nghệ và đô thị xanh
Về hợp tác với Việt Nam, Nữ Nam tước Rosalie Winterton, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao, Thịnh vượng chung và Phát triển Vương quốc Anh xác định ba trụ cột gồm tài chính, công nghệ và tăng trưởng xanh. Những lĩnh vực này gắn với nhu cầu huy động nguồn lực và chuyển đổi mô hình phát triển của Việt Nam.
Bà cho biết, Anh sẵn sàng hỗ trợ TP Hồ Chí Minh phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế gắn với tài chính xanh và công nghệ. Đồng thời, Anh hỗ trợ chuyển dịch năng lượng sạch thông qua Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), kết nối hợp tác tài chính với những mục tiêu phát triển bền vững.
Đại sứ Julien Guerrier, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam nêu dư địa hợp tác trong các lĩnh vực chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, bán dẫn, AI và logistics. Đây là những hướng hợp tác gắn với quá trình chuyển đổi công nghệ và nhu cầu phát triển hạ tầng của Việt Nam.
Để khai thác các cơ hội, ông nhấn mạnh yêu cầu minh bạch pháp lý, thực thi hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và bảo vệ tài sản trí tuệ. Cùng với đó, Chiến lược Cổng kết nối toàn cầu giúp kết nối nguồn vốn với những dự án hạ tầng bền vững, hỗ trợ hiện thực hóa các định hướng hợp tác.
Trong lĩnh vực đô thị, ông Khuong Sreng, Đô trưởng Phnom Penh (Campuchia) nhấn mạnh vai trò của kết nối số xuyên biên giới, chuỗi cung ứng khu vực và đầu tư xanh. Ông khẳng định Phnom Penh sẵn sàng hợp tác với TP Hồ Chí Minh về phát triển đô thị xanh, thông minh, mở thêm hướng trao đổi giữa hai địa phương.
Các đề xuất cho thấy cơ hội hợp tác trải rộng từ thể chế, tài chính đến công nghệ và quản trị đô thị. Với TP Hồ Chí Minh, những kết nối tại diễn đàn tạo thêm điều kiện tiếp cận tri thức, nguồn lực quốc tế để phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển các lĩnh vực mới.
Từ các ý kiến này, yêu cầu đặt ra là kết nối hiệu quả nguồn vốn, công nghệ và nhân lực, đồng thời nâng cao năng lực tiếp nhận của doanh nghiệp. Hợp tác quốc tế cần được triển khai cùng cải cách trong nước, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị.
Tại phiên đối thoại với Giám đốc điều hành WEF Stephan Mergenthaler, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, mục tiêu hiện nay đã thay đổi chuyển từ “đầu tư tại Việt Nam” sang “đầu tư cùng Việt Nam”. Vì vậy, Việt Nam kỳ vọng các nhà đầu tư quốc tế nên tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, cùng phát triển công nghệ và đào tạo nhân lực.
Theo Thủ tướng, hiện nay, Việt Nam lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng tăng trưởng; đồng thời cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị. Thu hút đầu tư nước ngoài phải gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển nhân lực và củng cố liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn quốc tế.
"Việt Nam hướng tới trở thành trung tâm công nghệ số mới nổi, trung tâm năng lượng xanh, năng lượng sạch và sản xuất nông nghiệp xanh; là mắt xích đáng tin cậy trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hội nhập sâu rộng cần góp phần nâng cao năng lực nội sinh, từng bước làm chủ công nghệ và tạo giá trị gia tăng cao hơn", Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết thêm.
