Theo số liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình trên toàn quốc đã lên mức 4,24 USD/gallon, tăng mạnh so với mức 2,99 USD/gallon trước khi xung đột liên quan đến Iran gây tác động tới thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tại bang California, người dân hiện phải trả gần 6 USD cho mỗi gallon xăng, cao hơn hơn 1 USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Mặc dù Mỹ hiện là nước khai thác dầu lớn nhất thế giới, các chuyên gia cho rằng việc gia tăng sản lượng trong ngắn hạn gần như không thể giúp kéo giảm giá nhiên liệu ngay lập tức.

Mỹ đã khai thác gần mức kỷ lục

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), sản lượng dầu thô của nước này trong tháng 3 đạt trung bình hơn 13,7 triệu thùng mỗi ngày, chỉ thấp hơn khoảng 125.000 thùng/ngày so với mức cao kỷ lục được ghi nhận vào cuối năm ngoái.

Ông Denton Cinquegrana, chuyên gia phân tích dầu mỏ của Dịch vụ Thông tin Giá Dầu (OPIS), cho biết sản lượng hiện tại đã ở rất gần ngưỡng tối đa mà ngành công nghiệp dầu khí Mỹ có thể đạt được trong ngắn hạn.

Trong khi đó, những gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới - đang ảnh hưởng tới khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày. Theo các nhà phân tích, đây là khối lượng quá lớn để bất kỳ quốc gia nào có thể bù đắp trong thời gian ngắn.

Trao đổi với Newsweek, ông Patrick De Haan, Giám đốc phân tích dầu mỏ của GasBuddy, nhận định: “Khoảng 20 triệu thùng dầu đang bị ảnh hưởng bởi tình hình tại eo biển Hormuz. Ngay cả khi có 10 năm chuẩn bị trước, Mỹ và các nhà sản xuất dầu toàn cầu cũng khó có thể bù đắp hoàn toàn lượng thiếu hụt này”.

Bài toán kinh tế quan trọng hơn chính trị

Trong nhiều tháng qua, chính quyền Tổng thống Donald Trump liên tục kêu gọi các doanh nghiệp tăng khai thác theo khẩu hiệu “Drill, Baby, Drill” (tạm dịch: Khoan đi, khoan nữa đi) nhằm hạ nhiệt giá năng lượng. Tuy nhiên, quyết định của các tập đoàn dầu khí không phụ thuộc hoàn toàn vào các lời kêu gọi chính trị mà chủ yếu dựa trên hiệu quả kinh tế.

Theo ông Cinquegrana, việc mở rộng khai thác chỉ diễn ra khi các doanh nghiệp tin rằng giá dầu sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài đủ để bù đắp chi phí đầu tư. “Cuối cùng, tất cả vẫn là câu chuyện kinh tế. Nếu tín hiệu giá dài hạn đủ hấp dẫn thì sản lượng có thể tăng. Không phải đơn giản là tăng khai thác vì tổng thống yêu cầu”, ông nói.

Giá dầu thô hiện dao động quanh ngưỡng 93 - 95 USD/thùng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn tỏ ra thận trọng sau những bài học đắt giá từ các chu kỳ bùng nổ rồi suy giảm của thị trường dầu mỏ trong quá khứ.

Các tập đoàn lớn như Exxon Mobil và Chevron gần đây cho biết họ không có kế hoạch tăng đáng kể sản lượng trong năm nay so với kế hoạch đã đề ra trước khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Giám đốc tài chính Exxon Mobil, ông Neil Hansen, thậm chí khẳng định công ty đang khai thác ở mức tối đa có thể.

Ngược lại, một số doanh nghiệp như Diamondback hay Continental Resources đã bắt đầu mở rộng hoạt động khoan do kỳ vọng giá dầu sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian tới.

Tăng khai thác không thể tạo hiệu quả tức thì

Ngay cả khi các công ty dầu khí quyết định đầu tư thêm, quá trình đưa nguồn cung mới ra thị trường cũng cần rất nhiều thời gian.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp phải mất nhiều tháng để điều chỉnh ngân sách, triển khai thăm dò, khoan giếng mới, đánh giá trữ lượng và xây dựng hạ tầng vận chuyển trước khi dầu có thể được đưa vào chuỗi cung ứng.

Ông Patrick De Haan cho biết việc huy động vốn, khảo sát địa chất, khoan thăm dò và khai thác thương mại không thể diễn ra trong một sớm một chiều. Theo ông, sản lượng dầu của Mỹ thường cần nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, mới có thể tăng đáng kể sau khi các quyết định đầu tư được đưa ra.

Ông Cinquegrana cũng nhấn mạnh rằng việc tăng sản lượng hiện nay sẽ không tạo tác động tức thời lên giá xăng. Chỉ khi nguồn dầu bổ sung thực sự được đưa ra thị trường, áp lực cung cầu toàn cầu mới có thể dần được cải thiện.

Eo biển Hormuz vẫn là chìa khóa

Theo các nhà phân tích, yếu tố quan trọng nhất để kéo giảm giá xăng hiện nay vẫn là việc khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, ngay cả trong kịch bản tuyến hàng hải này được nối lại ngay lập tức, thị trường cũng cần thêm thời gian để trở lại trạng thái bình thường. Các tàu chở dầu phải được điều động trở lại, lịch trình vận chuyển cần được sắp xếp lại và hàng hóa cần nhiều tuần để đến được các thị trường tiêu thụ.

Giới chuyên gia nhận định giá xăng tại Mỹ khó có thể nhanh chóng quay về mức trước khi xảy ra xung đột liên quan đến Iran. Điều đó đồng nghĩa người tiêu dùng Mỹ sẽ còn phải tiếp tục đối mặt với chi phí nhiên liệu cao trong thời gian tới, bất chấp việc nước này vẫn duy trì vị thế là cường quốc sản xuất dầu lớn nhất thế giới.