Theo đài Sputnik, bệnh nhân là một người đàn ông 60 tuổi ở tỉnh Kursk (Nga), được tiêm liều vaccine NEOONCOVAC đầu tiên vào tháng 4.
Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Dịch tễ học và Vi sinh vật học Quốc gia Gamaleya, ông Alexander Gintsburg, cho biết bệnh nhân mắc ung thư hắc tố (melanoma). Dù đã trải qua nhiều ca phẫu thuật, bệnh vẫn tiếp tục di căn đến các hạch bạch huyết. Theo kế hoạch, bệnh nhân sẽ được tiêm liều cuối cùng vào đầu tháng 9.
Vaccine NEOONCOVAC là vaccine điều trị ung thư ứng dụng công nghệ mRNA, đã được Bộ Y tế Nga cấp phép sử dụng trong thực hành lâm sàng từ tháng 12 năm ngoái. Loại vaccine này là sản phẩm hợp tác nghiên cứu giữa Trung tâm Gamaleya và Trung tâm Nghiên cứu Y học Quốc gia về Ung thư Blokhin, trong khi Trung tâm Nghiên cứu Y học Quốc gia về X-quang chịu trách nhiệm sản xuất.
Khác với các loại vaccine thông thường, NEOONCOVAC được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân dựa trên đặc điểm phân tử và cấu trúc di truyền của khối u. Cách tiếp cận này nhằm tạo ra liệu pháp điều trị phù hợp với từng cá thể, qua đó nâng cao hiệu quả đáp ứng miễn dịch đối với tế bào ung thư.
Trước đó, hồi tháng 7, ông Gintsburg cho biết Nga đặt mục tiêu đến cuối năm 2026 sẽ có 20 bệnh nhân được điều trị bằng vaccine đầu tiên của nước này dành cho ung thư da.
Song song với việc theo dõi kết quả điều trị trên bệnh nhân đầu tiên, các nhà khoa học Nga đang tiếp tục phát triển vaccine ung thư cá thể hóa cho thêm 10 bệnh nhân mắc ung thư da.
Theo ông Gintsburg, quá trình sản xuất các vaccine này sẽ hoàn tất trong khoảng từ một tháng rưỡi đến ba tháng.
“Hiện chúng tôi đang phát triển vaccine điều trị ung thư da cá thể hóa cho 10 bệnh nhân và dự kiến sẽ hoàn thành trong vòng từ một tháng rưỡi đến ba tháng”, ông Gintsburg cho biết.
Bên cạnh NEOONCOVAC, Nga cũng đang phát triển các liệu pháp điều trị ung thư cá thể hóa khác. Tháng 11/2025, Bộ Y tế nước này đã cấp phép sử dụng lâm sàng vaccine điều trị ung thư Oncopept, do Cơ quan Y sinh học Liên bang Nga (FMBA) phát triển, để điều trị ung thư đại trực tràng.
Sự phát triển của vaccine ung thư cá thể hóa cho thấy công nghệ sinh học và y học chính xác đang ngày càng mở rộng khả năng thiết kế phương pháp điều trị dựa trên đặc điểm riêng của từng bệnh nhân. Đây cũng là xu hướng có ý nghĩa đối với Việt Nam trong quá trình nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ và phát triển các công nghệ y sinh tiên tiến.
Theo kế hoạch của Bộ Y tế, Việt Nam đang hướng tới việc tiếp nhận, làm chủ và nội địa hóa các vaccine thế hệ mới, từng bước chuyển từ tiếp nhận công nghệ sang đồng phát triển và tự phát triển sản phẩm. Một trong những định hướng được xác định là làm chủ các liệu pháp tế bào phục vụ điều trị ung thư, bệnh mạn tính và bệnh nan y.
Trong bối cảnh đó, những tiến bộ về vaccine mRNA và các liệu pháp điều trị cá thể hóa trên thế giới có thể cung cấp thêm cơ sở tham khảo cho nghiên cứu y sinh trong nước. Tuy nhiên, từ kết quả nghiên cứu đến một phương pháp điều trị được chứng minh rộng rãi vẫn cần quá trình đánh giá nghiêm ngặt về hiệu quả và độ an toàn trên số lượng bệnh nhân đủ lớn.
