Theo trang Daily Mail, kết quả thu được, được xem là “bản tái hiện lâu đời nhất” về loài người chúng ta, cho thấy một người đàn ông có làn da sẫm màu, mái tóc đen dài và bộ râu rậm, với đôi mắt sâu, mũi rộng và đôi môi đầy đặn.
Gương mặt này được dựng lại từ các phần còn lại của một bộ hài cốt được phát hiện tại khu khai thác khoáng sản ở Jebel Irhoud, Maroc.
Phát hiện này đã làm thay đổi đáng kể nhận thức về lịch sử tiến hóa của loài người, khi cho thấy người tinh khôn xuất hiện sớm hơn ít nhất 100.000 năm so với những ước tính trước đó. Công trình mới tiếp tục cung cấp thêm manh mối về diện mạo của tổ tiên loài người trong những giai đoạn đầu tiên.
Theo nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Heritage, khu khảo cổ Jebel Irhoud lưu giữ những hóa thạch lâu đời nhất được xác định thuộc loài người tinh khôn, có niên đại khoảng 315.000 năm.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp tái dựng khuôn mặt theo hướng pháp y, dựa trên dữ liệu từ một hộp sọ tổng hợp ba chiều được tái tạo từ các hóa thạch thuộc lớp 7 của khu di chỉ.
Khi được khai quật lần đầu vào những năm 1960, hộp sọ này được các nhà khảo cổ cho là của người Neanderthal và có niên đại khoảng 40.000 năm. Tuy nhiên, đến năm 2017, các nhà khoa học xác định hộp sọ thực tế có niên đại khoảng 315.000 năm và thuộc về Homo sapiens.
Các nhà nghiên cứu đã kết hợp dữ liệu quét, ảnh chụp và video của mảnh hộp sọ mang tên Irhoud 1 với các hóa thạch xương hàm và răng được phát hiện gần đó để xây dựng mô hình hộp sọ 3D chi tiết.
Từ mô hình này, nhóm nghiên cứu sử dụng một mẫu giải phẫu của người hiện đại và điều chỉnh bằng kỹ thuật số để phù hợp với hình dạng hộp sọ hóa thạch. Các lớp cơ, mỡ và da được ước tính sau đó được bổ sung để hoàn thiện quá trình tái dựng khuôn mặt.
Kết quả là hai phiên bản khuôn mặt. Phiên bản thứ nhất là bản tái dựng khoa học dưới dạng ảnh đen trắng, tập trung làm rõ cấu trúc giải phẫu của hộp sọ.
Phiên bản thứ hai là chân dung màu có độ chân thực cao hơn, bổ sung da, tóc và râu, qua đó mang đến hình dung trực quan về một trong những tổ tiên lâu đời nhất của loài người từng được biết đến.
Nghiên cứu do chuyên gia tái dựng 3D Cícero Moraes tại Brazil dẫn đầu. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng phiên bản chân dung có tính chân thực cao vẫn chứa một mức độ nhất định yếu tố nghệ thuật.
Các đặc điểm như màu da, ánh sáng, kiểu tóc và râu không thể được xác định trực tiếp từ hóa thạch. Thay vào đó, những yếu tố này được xây dựng dựa trên các nghiên cứu nhân chủng học về quần thể người cổ đại và hiện đại, nhằm đưa ra một hình dung có cơ sở về diện mạo của một người sống tại Bắc Phi khoảng 315.000 năm trước.
Nhóm nghiên cứu đồng thời lưu ý rằng các mô hình kỹ thuật số không thể phản ánh chính xác diện mạo của một cá thể cụ thể. Nguyên nhân là những mảnh hóa thạch được sử dụng để hoàn thiện quá trình tái dựng nhiều khả năng thuộc về một số cá thể khác nhau.
Ngoài Cícero Moraes, nhóm nghiên cứu còn có các nhà khoa học đến từ Đại học Flinders, Đại học Pavia, Đại học Lodz và Đại học Khoa học Malaysia.