Phát hiện mới về sự xuất hiện tổ tiên loài người tại Israel

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, một nghiên cứu quốc tế công bố trên tạp chí Quaternary Science Reviews cho thấy tổ tiên loài người (hominin) đã sinh sống tại khu vực nay thuộc Israel từ khoảng 1,9 triệu năm trước.

Mốc thời gian này sớm hơn hàng trăm nghìn năm so với các ước tính trước đây về làn sóng di cư đầu tiên của con người ra khỏi châu Phi.

Chú thích ảnh
Giáo sư Ari Matmon của Đại học Do Thái ở Jerusalem thu thập các mẫu để xác định niên đại tại địa điểm thời tiền sử Ubeidiya ở Thung lũng Jordan. 

Nghiên cứu tập trung xác định lại niên đại di chỉ tiền sử Ubeidiya ở thung lũng Jordan, phía Nam Biển Galilee. Trước đây, địa điểm này được cho là hình thành cách hiện tại khoảng 1,2 - 1,6 triệu năm. Tuy nhiên, các phân tích mới cho thấy con người cổ đại có thể đã cư trú tại đây từ khoảng 1,9 triệu năm trước.

Phát hiện này đặt di chỉ Ubeidiya cùng thời kỳ với di chỉ Dmanisi tại Gruzia - vốn lâu nay được xem là bằng chứng sớm nhất về sự hiện diện của hominin bên ngoài châu Phi. Điều này cho thấy có thể đã tồn tại ít nhất hai nhóm tổ tiên loài người rời châu Phi gần như đồng thời.

Theo Giáo sư Omry Barzilai (Đại học Haifa), trước đây giới nghiên cứu cho rằng công cụ đá Acheulian tại di chỉ Ubeidiya xuất hiện muộn hơn so với công cụ đá Oldowan ở di chỉ Dmanisi. Tuy nhiên, kết quả định tuổi mới cho thấy truyền thống sử dụng hai loại công cụ này có thể đã lan tới khu vực Á–Âu gần như cùng thời điểm, vào khoảng 1,9 triệu năm trước.

Công trình do Giáo sư Ari Matmon (Đại học Hebrew Jerusalem) dẫn đầu đã lần đầu tiên áp dụng phương pháp định tuổi độc lập cho Ubeidiya. Nhóm nghiên cứu sử dụng các đồng vị vũ trụ (cosmogenic isotopes) - được tạo ra khi bức xạ vũ trụ tương tác với bề mặt Trái Đất - để xác định thời điểm các lớp trầm tích bị chôn vùi. Kết quả cho thấy tuổi trung vị của các mẫu địa chất vào khoảng 2 triệu năm.

Ngoài ra, nhóm còn kết hợp phân tích từ tính địa tầng (dựa trên sự đảo cực của từ trường Trái Đất) và phương pháp định tuổi uranium - chì trên vỏ ốc hóa thạch Melanopsis để xác định mốc thời gian muộn nhất con người có thể hiện diện tại đây. Việc tổng hợp nhiều phương pháp giúp xây dựng mô hình xác suất, trong đó mốc 1,9 triệu năm được đánh giá là có độ tin cậy cao nhất.

Theo Giáo sư Miriam Belmaker (Đại học Tulsa, Mỹ), kết quả này không chỉ điều chỉnh niên đại của Ubeidiya mà còn kéo dài lịch sử tiến hóa của một số loài động vật từng được cho là chỉ xuất hiện cách đây 1,2 - 1,4 triệu năm. Điều này có thể buộc giới khoa học xem xét lại bức tranh phân bố loài và môi trường sinh thái cổ đại trong khu vực.

Những năm gần đây, các phát hiện khảo cổ tại Trung Quốc và Romania cũng cung cấp thêm bằng chứng về sự hiện diện sớm của con người ngoài châu Phi. Theo các nhà khoa học, các dữ liệu mới đang góp phần định hình lại hiểu biết về thời điểm, quy mô và lộ trình các đợt di cư đầu tiên của tổ tiên loài người.

Hiện hoạt động khai quật tại Ubeidiya vẫn tiếp tục. Khu vực này đã được công nhận là công viên quốc gia và được xem là một trong những di chỉ tiền sử sớm nhất bên ngoài châu Phi còn được bảo tồn và mở cửa cho công chúng tham quan.

Đức Trung (TTXVN)

Dành cho bạn

Trung Quốc cảnh báo rủi ro an ninh quốc gia ngày càng tăng do AI

Trung Quốc cảnh báo rủi ro an ninh quốc gia ngày càng tăng do AI

Trong bài viết đăng trên tài khoản mạng xã hội của Tạp chí China Cyberspace ngày 13/9, Bộ trưởng An ninh quốc gia Trung Quốc Trần Nhất Tân (Chen Yixin) đã cảnh báo về những rủi ro an ninh quốc gia ngày càng tăng do trí tuệ nhân tạo (AI) gây ra, kêu gọi các khuôn khổ phòng ngừa rủi ro mạnh mẽ và quản trị toàn cầu chặt chẽ hơn đối với công nghệ mới nổi này.

Tắt sóng 2G-từng bước hiện đại hóa hạ tầng viễn thông

Tắt sóng 2G-từng bước hiện đại hóa hạ tầng viễn thông

Thông tin từ Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ), từ ngày 15/9/2026, các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam sẽ chính thức tắt sóng mạng 2G trên phạm vi toàn quốc.  Sau khi 2G được tắt sóng, tài nguyên tần số, thiết bị và hạ tầng từng phục vụ công nghệ này sẽ từng bước được tái quy hoạch, dành cho 4G, 5G và các mạng di động thế hệ tiếp theo. Đây là xu hướng hiện đại hóa hạ tầng di động của nhiều quốc gia và nhà khai thác.

OpenAI công bố bước nhảy vọt lớn về khả năng của mô hình GPT chủ lực mới

Khi những tập đoàn dẫn đầu cuộc đua AI cùng muốn giảm tốc

Khi lãnh đạo hàng loạt tập đoàn AI hàng đầu thế giới cùng kêu gọi điều tiết tốc độ phát triển công nghệ, cuộc đua AI đang xuất hiện một nghịch lý mới, đó là càng mạnh càng phải biết khi nào cần giảm tốc. Với Việt Nam, đây là gợi mở quan trọng để thực hiện Nghị quyết 57.

AI giúp Trung Quốc giảm mạnh thời gian thăm dò khoáng sản

AI giúp Trung Quốc giảm mạnh thời gian thăm dò khoáng sản

Trung Quốc vừa giới thiệu hai hệ thống ứng dụng AI trong thăm dò khoáng sản và lập bản đồ địa chất. Dữ liệu thử nghiệm cho thấy quy trình dự báo và đánh giá khoáng sản vốn từng mất tới nửa năm nay có thể hoàn tất chỉ trong vòng một tuần.

TP Hồ Chí Minh tính cơ chế "vốn mồi" cho hạ tầng nghiên cứu và phát triển.

TP Hồ Chí Minh xây dựng cơ chế vốn mồi cho hạ tầng R&D

TP Hồ Chí Minh đang xây dựng cơ chế hỗ trợ đầu tư hạ tầng nghiên cứu và phát triển (R&D) bằng ngân sách Thành phố, theo hướng Nhà nước chia sẻ một phần chi phí ban đầu, gắn với năng lực R&D, tiến độ và kết quả sử dụng hạ tầng.