Trong cuộc gọi video từ giường bệnh tại Saudi Arabia ngày 1/10, Machchhar nói với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi rằng khi nằm trên sàn buồng lái với những vết thương nghiêm trọng, anh cảm nhận máy bay đang lao xuống và hiểu đây có thể là cơ hội cuối cùng để hành động. “Tôi biết cánh cửa ở ngay đó”, anh kể.
Nỗ lực của cơ trưởng Machchhar đã tạo ra bước ngoặt. Khi cửa buồng lái mở ra, một số hành khách lập tức ập vào, khống chế cơ phó và góp phần giành lại quyền kiểm soát chiếc máy bay đang lao nhanh về phía mặt đất. Một hành khách người Israel sau đó còn trực tiếp nắm cần điều khiển cho đến khi một phi công khác tới tiếp quản.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ca ngợi hành động của hành khách Yaniv Hayun, một thợ sửa ống nước, sau khi người này đã góp phần ngăn chặn thảm họa hàng không. Theo ông Trump, trong lúc máy bay lao xuống khoảng 5.180 m chỉ trong vài phút, hành khách Hayun đã kéo cơ phó khỏi khu vực điều khiển, sau đó quay lại buồng lái và cố đưa máy bay trở về trạng thái cân bằng, dù chưa từng lái máy bay.
Cú lao xuống bất thường
Chuyến bay FZ1073 rời Dubai lúc 7 giờ 5 phút sáng 30/9, hướng tới Tel Aviv. Theo dữ liệu Flightradar24, máy bay lên độ cao hơn 10.000 m.
Hơn 2 giờ sau, máy bay bất ngờ hạ độ cao mạnh, rồi tăng trở lại trước khi tiếp tục lao xuống.
Hành khách Adam Polo, đi cùng vợ và hai con nhỏ, ban đầu nghĩ máy bay chỉ gặp một vùng nhiễu động. Nhưng chỉ sau khoảng một giây, ông nhận ra tốc độ và gia tốc của cú lao xuống hoàn toàn bất thường.
Hệ thống điện, giải trí và điều hòa không khí đồng loạt ngừng hoạt động. Những người đang đứng ở lối đi hoặc đi vào nhà vệ sinh bị hất ngã. Trong khoảng 2 phút, máy bay mất hơn 5.100 mét độ cao.
Các hành khách sau đó kể lại cảnh hỗn loạn trong khoang, nhiều tiếng la hét và những đợt rung lắc dữ dội. Máy bay khi đó lao xuống ở góc rất lớn, vượt xa giới hạn thiết kế.
Cơ trưởng bị tấn công
Trong lúc máy bay mất độ cao nhanh chóng, một cuộc vật lộn đã xảy ra trong buồng lái giữa hai phi công. Cơ phó đã dùng dao tấn công cơ trưởng Machchhar, khiến anh bị thương nặng và ngã xuống sàn.
“Tôi nằm trên sàn, bị thương, nhưng tự nhủ phải cố thêm một lần cuối để mở cửa từ bên trong”, cơ trưởng Machchhar nói với Thủ tướng Modi.
Cửa buồng lái được khóa trong suốt chuyến bay và chỉ phi công mới có thể mở. Theo ông Doron Spielman, người phát ngôn của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, dù bị thương và mất nhiều máu, cơ trưởng Machchhar vẫn dồn những chút sức lực cuối cùng để mở chốt cửa.
“Tôi đang chiến đấu để giữ mạng sống của chính mình, nhưng đồng thời biết rằng mình không thể để những người khác phải chết”, Machchhar nói.
Thủ tướng Netanyahu ca ngời Machchhar là “người hùng thực sự”, cho rằng hành động của anh đã góp phần cứu sống 174 người trên máy bay.
Machchhar cho biết anh đã có 17 năm kinh nghiệm lái máy bay và có thể nhận biết tình trạng của máy bay ngay cả khi nhắm mắt.
Đại sứ quán Ấn Độ tại UAE ngày 1/10 cho biết Machchhar đang hồi phục tốt tại Abu Dhabi sau khi được đưa từ Saudi Arabia tới đây. Trước đó, anh được điều trị tại bệnh viện ở Tabuk, nơi máy bay hạ cánh và đang trong tình trạng ổn định.
Hành khách ập vào buồng lái
Ngay khi cửa mở, một số hành khách lập tức chạy tới. Hành khách Tzvika Manes cho biết vợ ông lúc đó đang đưa con gái nhỏ vào nhà vệ sinh phía trước máy bay thì nghe thấy tiếng la hét và tiếng giằng co trong buồng lái. Manes kéo con gái ra ngoài rồi tiến về phía buồng lái.
Một nhóm hành khách nhìn thấy cơ trưởng bị thương nằm trên sàn, trong khi cơ phó đứng trước bảng điều khiển và liên tục đập phá các thiết bị.
Ông Asaf Rajuan, một trong những người tham gia khống chế cơ phó, nói sự việc khiến ông có cảm giác như đang chứng kiến một cảnh phim.
Yaniv Hayun cùng Manes và Rajuan xông vào buồng lái. Hayun nhìn thấy cơ phó đứng giữa hai ghế, trước các cần điều khiển, trong khi cơ trưởng nằm gần cửa. “Tôi túm lấy hắn, khống chế rồi kéo hắn ra ngoài”, Hayun kể.
Theo hành khách này, cơ phó dường như đang tìm cách phá hỏng các thiết bị điều khiển.
Sau khi bị kéo ra khoang hành khách, cơ phó tiếp tục bị một số người khống chế và trói bằng dây tai nghe. Một số hành khách cho biết người này liên tục hét lên: “Giết tôi đi!”.
Giành lại quyền kiểm soát máy bay
Sau khi kéo cơ phó ra ngoài, Hayun lập tức quay lại buồng lái. “Tôi lao vào đó, nắm lấy cần điều khiển và bắt đầu kéo lên”, ông kể. Hayun cho biết từng xem chương trình truyền hình Canada “Mayday” về các vụ tai nạn hàng không.
Một phi công khác đang ngồi phía sau máy bay cũng nhanh chóng lên buồng lái. Máy bay bắt đầu ổn định hơn trước khi phi công này tiếp quản.
Trong khoảng thời gian đó, FZ1073 phát mã bộ phát đáp 7700, tín hiệu quốc tế báo hiệu tình trạng khẩn cấp chung. Máy bay đang bay gần biên giới Saudi Arabia - Jordan.
Sau khi ổn định ở độ cao khoảng 4.570 mét, mã bộ phát đáp chuyển sang 7500, báo hiệu máy bay chịu sự can thiệp bất hợp pháp. Máy bay chuyển hướng về phía Tây, trong thời gian ngắn đi vào không phận Jordan rồi quay trở lại Saudi Arabia.
Cấp cứu ngay trong buồng lái
Trong lúc những hành khách khác khống chế cơ phó và tìm cách ổn định máy bay, nha sĩ người Israel Shota Musayev chạy tới hỗ trợ cơ trưởng.
“Khi nghe thấy tiếng la hét, khoảng 10 giây sau tôi chạy tới. Khi bước vào buồng lái, tôi thấy phi công trong tình trạng rất nghiêm trọng, chảy nhiều máu, đặc biệt ở vùng đầu”, Musayev kể.
Là nhân viên y tế duy nhất trên máy bay, ông đã cầm máu và ổn định huyết áp cho cơ trưởng Machchhar. Nha sĩ Musayev cho rằng việc cấp cứu kịp thời đã góp phần cứu sống cơ trưởng 39 tuổi.
Ông cũng tham gia trói tay, chân cơ phó để ngăn người này tiếp tục gây nguy hiểm.
Khi tới gần Tabuk, phi hành đoàn phát tín hiệu đề nghị hạ cánh khẩn cấp. Mã bộ phát đáp được chuyển trở lại 7700, báo hiệu tình trạng khẩn cấp chung.
Gần 4 giờ sau khi rời Dubai, FZ1073 hạ cánh xuống Tabuk, nơi các đội cấp cứu và lực lượng an ninh đã chờ sẵn để tiếp nhận 174 người trên máy bay - trong đó có cơ trưởng bị thương, cơ phó bị khống chế và những hành khách đã góp phần đưa máy bay trở lại trạng thái kiểm soát.