Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, một đường hầm dẫn nước ngầm có niên đại từ thời La Mã vừa được phát hiện trong quá trình cải tạo đô thị tại thành phố Trabzon, Đông Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, mở ra những hiểu biết mới về hệ thống kỹ thuật thủy lợi cổ đại trong khu vực.
Chú thích ảnh
 Đường hầm dẫn nước ngầm được phát hiện trong quá trình cải tạo đô thị tại thành phố Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: turkiyetoday.com

Công trình được phát hiện tại khu phố Comlekci khi các đội thi công phát hiện một cấu trúc ngầm nằm dưới lòng đất. Sau khi kiểm tra an toàn, các chuyên gia từ Bảo tàng Trabzon và Đại học Kỹ thuật Karadeniz (KTU) đã tiến hành khảo sát ban đầu và xác định đây là một kênh dẫn nước dạng đường hầm có mái vòm từ thời La Mã.

Theo các khảo sát ban đầu, đường hầm nằm sâu khoảng 1,5 - 2m dưới mặt đất, rộng và cao khoảng 2m, với một kênh nước trung tâm rộng khoảng 1,2m. Hai bên kênh có các lối đi hẹp, mỗi bên khoảng 0,5m, được cho là để công nhân có thể di vào kiểm tra và bảo trì hệ thống. Cấu trúc mái vòm bằng đá là đặc trưng của kỹ thuật xây dựng La Mã, giúp phân tán áp lực và gia tăng độ bền của công trình.

Giáo sư Mehmet Yavuz - Trưởng khoa Lịch sử Nghệ thuật của Đại học Kỹ thuật Karadeniz - cho biết kỹ thuật xây dựng và vật liệu cho thấy đường hầm nhiều khả năng được xây dựng vào giai đoạn đầu Đế chế La Mã, có thể dưới thời các Hoàng đế Trajan hoặc Hadrian (cuối thế kỷ I - đầu thế kỷ II). Bên trong đường hầm còn có các bậc đá được đục trên nền, có thể nhằm giảm tốc độ dòng nước, cho thấy sự tính toán thủy lực khá tinh vi của người La Mã.

Các nhà nghiên cứu cho rằng ban đầu công trình có thể được xây dựng làm hệ thống dẫn nước sinh hoạt, vận chuyển nước sạch về khu vực cảng cổ của Trabzon hoặc các khu định cư lân cận. Tuy nhiên, về sau này, đặc biệt vào cuối thời Ottoman hoặc đầu thời Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, đường hầm được cải tạo để sử dụng như một hệ thống thoát nước khi có các lỗ mở được khoét thêm để kết nối với mạng lưới cống.

Giới chuyên gia đánh giá rất hiếm khi tìm thấy những công trình tương tự tại Thổ Nhĩ Kỳ và chỉ có một số ít ví dụ tại thành cổ Smyrna cùng một cấu trúc tại Istanbul. Do đó, phát hiện tại Trabzon có thể trở thành một ví dụ độc đáo về kỹ thuật thủy lợi thời La Mã.

Hiện chính quyền địa phương đã đặt công trình dưới diện bảo vệ khảo cổ, đồng thời xem xét khả năng tiếp tục khai quật để tìm thêm các cấu trúc liên quan như bể chứa nước hoặc các tuyến dẫn nước cổ, qua đó làm sáng tỏ mạng lưới cấp nước của khu vực trong thời kỳ La Mã.

Đức Trung (TTXVN)

Dành cho bạn

Trực thăng AH-64E Apache của Mỹ. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Không được phép chia sẻ và sử dụng bởi bên thứ ba)

Từng tính giảm trực thăng tấn công, Israel bất ngờ mua thêm 12 chiếc Apache

Từng cân nhắc cắt giảm trực thăng tấn công để ưu tiên phương tiện không người lái, Israel nay quyết định mua thêm 12 chiếc Apache AH-64E của Mỹ. Sự điều chỉnh diễn ra sau cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023, khi nhu cầu phản ứng nhanh, yểm trợ bộ binh và phối hợp trực tiếp giữa phi công với lực lượng mặt đất được đánh giá lại.

Ảnh vệ tinh ngày 11/10/2026 cho thấy một cơ sở phóng thiết bị bay không người lái (UAV) quy mô lớn gần Millerovo, tỉnh Rostov, Nga đang dần hoàn thiện . Ảnh: PLANET LABS / Pleiades Neo

Nga xây căn cứ UAV rộng bằng 126 sân bóng chỉ trong 6 tuần, Ukraine đối mặt thách thức mới

Hình ảnh vệ tinh cho thấy Nga gần hoàn thành một căn cứ phóng UAV phản lực rộng khoảng 0,9 km² tại tỉnh Rostov chỉ sau sáu tuần xây dựng. Theo đánh giá của chuyên gia, cơ sở này có thể phóng hơn 100 UAV mỗi ngày khi đi vào hoạt động, làm gia tăng thách thức đối với hệ thống phòng không Ukraine trước mùa đông.

Thương mại Việt - Nga trước bước ngoặt cơ cấu

Thương mại Việt - Nga trước bước ngoặt cơ cấu

Theo phóng viên TTXVN tại Nga, ngày 16/10, trong khuôn khổ Diễn đàn ngoại giao nhân dân Nga - Việt lần thứ 2, tại Phòng Thương mại và Công nghiệp St. Petersburg đã diễn ra phiên thảo luận chuyên đề về kinh tế và công bố báo cáo nghiên cứu sâu rộng về thực trạng, triển vọng hợp tác kinh tế - thương mại giữa hai nước.