Theo truyền thông Mỹ ngày 5/11, ông Herzog đề cập vấn đề này trong cuộc gặp đảng Yashar do ông Gadi Eisenkot lãnh đạo. Đây là đối thủ chính của Thủ tướng Benjamin Netanyahu.
Ông Herzog nói: “Vấn đề viện trợ của Mỹ khiến tôi vô cùng lo ngại và đây như là sét đánh ngang tai đối với tôi. Chúng ta có một bản ghi nhớ về thỏa thuận với Mỹ dự kiến kéo dài đến năm 2028. Đây là một trong những mục tiêu quan trọng. Vì vậy, cần thành lập một chính phủ thay vì liên tục tổ chức các cuộc bầu cử mới”.
Bình luận của Tổng thống Israel xuất hiện sau khi ông Trump tuyên bố viện trợ cho Israel sẽ chấm dứt ngay trong năm nay, sớm hơn 2 năm so với thời điểm kết thúc chính thức của bản ghi nhớ thỏa thuận. Theo thỏa thuận này, Israel được Mỹ cung cấp 3,8 tỷ USD mỗi năm để mua vũ khí Mỹ.
Tuy nhiên, trong tuyên bố được đưa ra trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với kênh Fox News vào ngày bầu cử, ông Trump không cung cấp nhiều thông tin chi tiết. Thủ tướng Netanyahu chưa đưa ra bình luận công khai nào về tuyên bố trên.
Ông Trump nói với Fox News: “Đây là luận điểm tranh luận không hay, bởi khi mọi người hỏi tại sao chúng ta không cấp cho mỗi nước 4 tỷ USD, thì là vì Israel là đồng minh số một của chúng ta. Chúng ta viện trợ cho họ nhiều hơn bất kỳ nước nào khác và giờ đây họ không còn cần khoản viện trợ đó nữa”.
Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cho biết ông đang tìm kiếm thông tin làm rõ về những gì sẽ xảy ra. Trong cuộc phỏng vấn với kênh Channel 12 News của Israel, ông bảo vệ chính sách viện trợ quân sự, dù chính sách này ngày càng bị cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Mỹ giảm ủng hộ.
Ông Huckabee nhấn mạnh: “Người Mỹ cần hiểu được giá trị của mối quan hệ này. Vấn đề không phải là người Mỹ đóng góp những gì mà là họ nhận lại được những gì. Có lẽ chúng ta chưa làm tốt việc giúp công chúng Mỹ nhận thức và trân trọng quan hệ đối tác với Israel, một mối quan hệ mang lại lợi ích cho cuộc sống của họ mỗi ngày”.
Ông Huckabee cũng không đồng tình với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance khi ông cho rằng mối quan hệ với Israel là một trong những nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Là người kiên định ủng hộ Israel, ông Huckabee tuyên bố: “Tôi cho rằng việc ủng hộ Israel không phải là vấn đề gây bất lợi trong phe bảo thủ và đảng Cộng hòa”.
Tác động khi Mỹ cắt viện trợ quân sự
Tuyên bố cắt viện trợ quân sự cho Israel của ông Trump có thể gây sức ép lên ngân sách Israel, đồng thời ảnh hưởng đến các tập đoàn quốc phòng Mỹ như Boeing, Raytheon.
Khoản viện trợ này bằng toàn bộ ngân sách của Bộ An ninh Quốc gia Israel, cơ quan phụ trách Cảnh sát, Cơ quan Quản lý Nhà tù và Cơ quan Cứu hỏa và Cứu hộ.
Nếu phải tự trang trải khoản chi phí này, Israel sẽ cần tăng đồng loạt khoảng 2-2,5% thuế thu nhập cá nhân ở tất cả các bậc thuế, hoặc tăng 1% thuế giá trị gia tăng (VAT).
Tuy nhiên, Israel không phải bên duy nhất chịu thiệt hại nếu viện trợ bị cắt giảm. Các tập đoàn quốc phòng Mỹ như Boeing, Raytheon và Lockheed Martin cũng có thể chịu tác động tiêu cực, bởi phần lớn nguồn tiền viện trợ này cuối cùng quay trở lại Mỹ thông qua các đơn đặt hàng mua sắm vũ khí và trang thiết bị quốc phòng.
Những tập đoàn này, cùng với các công đoàn đại diện người lao động, duy trì hoạt động vận động hành lang quy mô lớn tại Washington.
Bất kể số phận cuối cùng của chương trình viện trợ ra sao và mức cắt giảm thực tế như thế nào, động thái đột ngột và mạnh mẽ của Tổng thống Trump không chỉ tạo thêm gánh nặng cho nền kinh tế Israel, vốn đang phải đối mặt với ngân sách quốc phòng ngày càng phình to kể từ tháng 10/2023, mà còn phần nào cho thấy bầu không khí chính trị tại Washington mà chính phủ Israel nhiệm kỳ mới sẽ phải đối mặt sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ.
