Bộ phim đồ sộ
Theo truyền thông Anh ngày 9/11, do Nitesh Tiwari đạo diễn, “Ramayana: Rise of a Legend” (tạm dịch: Ramayana: Khởi nguồn một huyền thoại) là phần đầu tiên trong hai bộ phim dự kiến được thực hiện. Đây là dự án điện ảnh có quy mô đồ sộ, quy tụ nhiều ngôi sao hàng đầu Ấn Độ, các chuyên gia kỹ xảo hình ảnh của Hollywood cùng hai nhà soạn nhạc từng đoạt giải Oscar, với tham vọng đưa một trong những câu chuyện được tôn kính nhất của Ấn Độ đến với khán giả toàn cầu.
Là một trong những bộ sử thi nền tảng của đạo Hindu, Ramayana đã lưu truyền qua nhiều thế kỷ và lan rộng đến nhiều châu lục, được thể hiện qua thơ ca, phù điêu đền thờ, nghệ thuật múa rối bóng, sân khấu dân gian và những câu chuyện truyền miệng qua nhiều thế hệ. Tác phẩm này đã tồn tại qua nhiều triều đại và đế chế, truyền cảm hứng cho đời sống tín ngưỡng và các phong trào chính trị, đồng thời liên tục được tái hiện trên truyền hình và điện ảnh.
Phiên bản của đạo diễn Tiwari trở lại với câu chuyện quen thuộc về tình yêu, bổn phận, cảnh lưu đày và chiến tranh, diễn ra trong thế giới của các vị thần và quỷ dữ, những vũ khí thần kỳ và các vương quốc hùng mạnh.
Ranbir Kapoor vào vai thần Rama, vị hoàng tử chính trực của vương quốc Ayodhya. Bị trục xuất khỏi vương quốc trong 14 năm, Rama lui về sống trong rừng cùng người vợ Sita (do Sai Pallavi thủ vai). Tại đây, Sita bị Ravana, vị vua 10 đầu của đảo Lanka, bắt cóc.
Ravana do Yash, một trong những ngôi sao lớn nhất của điện ảnh miền Nam Ấn Độ, thủ vai. Đây là chiến binh hùng mạnh nhưng lòng kiêu ngạo đã đẩy nhân vật này vào cuộc đại chiến với Rama. Trận chiến sẽ được tái hiện trong phần 2, dự kiến ra mắt vào năm tới.
Nhà sản xuất bộ phim Namit Malhotra là người đứng đầu công ty kỹ xảo hình ảnh DNEG, đơn vị từng tham gia thực hiện các bom tấn Hollywood như Dune và Interstellar. Phần âm nhạc là kết quả hợp tác giữa AR Rahman, nhà soạn nhạc Ấn Độ từng đoạt giải Oscar với bộ phim Slumdog Millionaire, và Hans Zimmer, người đứng sau phần nhạc phim của các tác phẩm Gladiator, The Dark Knight và Dune, góp phần định hình âm thanh của điện ảnh Hollywood hiện đại.
Bộ phim ra mắt vài ngày trước lễ hội Diwali, lễ hội ánh sáng của người Hindu, kỷ niệm sự kiện Rama trở về Ayodhya sau thời gian lưu đày.
Đánh giá trái chiều của giới phê bình
Tuy nhiên, những đánh giá ban đầu của giới phê bình lại không đồng nhất.
Nhà phê bình điện ảnh Saibal Chatterjee của Ấn Độ chấm bộ phim 3/5 sao, cho rằng những màn trình diễn hình ảnh hoành tráng nhiều khi lấn át câu chuyện. Theo ông, quy mô đồ sộ của tác phẩm phần lớn vẫn là điều duy nhất thực sự nổi bật, trong khi diễn xuất thiếu nhất quán rõ rệt.
Trong khi đó, nhà phê bình Rishabh Suri của báo Hindustan Times đánh giá tích cực hơn và chấm bộ phim 4 sao. Ông viết: "Tôi rất vui khi có thể khẳng định rằng toàn bộ số tiền đầu tư đều hiện rõ trên màn ảnh". Ông đánh giá cao diễn xuất và kỹ xảo hình ảnh. Tuy nhiên, ông cho rằng nửa đầu bộ phim có tiết tấu chậm và phần âm nhạc chưa thực sự ấn tượng.
Nhà phê bình Shubhra Gupta của báo The Indian Express, người chấm tác phẩm 3 sao, cho biết ban đầu bà hoài nghi về quy mô đầu tư xa hoa của bộ phim nhưng dần bị thuyết phục và gọi đây là bộ sử thi hoàn hảo.
Theo bà, bộ phim có đủ yếu tố ma thuật, cảm giác hồi hộp và phiêu lưu để duy trì sức hấp dẫn của những màn trình diễn hoành tráng. Các nhà làm phim cũng đã thành công trong việc kể câu chuyện có quy mô rộng lớn mà không để bản thân bị cuốn chìm trong chính câu chuyện đó.
Trên bình diện quốc tế, bộ phim cũng nhận được những phản ứng trái chiều.
Viết trên báo The Guardian, nhà phê bình Peter Bradshaw gọi đây là bộ phim sử thi Ấn Độ đầy cuốn hút, hào hùng và ngoạn mục. Ông nhận thấy những nét tương đồng với tác phẩm của Shakespeare trong những âm mưu hoàng gia dẫn đến việc Rama bị lưu đày, cũng như với sử thi Homer trong hành trình giải cứu Sita. Những cảnh quan rộng lớn và hình ảnh kỳ ảo của bộ phim khiến ông liên tưởng đến loạt phim The Lord of the Rings và The Lion King. "Đây thực sự là cuộc phiêu lưu đáng kinh ngạc", ông viết và chấm bộ phim 4 sao.
Tuy nhiên, một số nhà phê bình khác lại không đánh giá cao tác phẩm. Ông Siddhant Adlakha của trang IGN chấm bộ phim 4/10 điểm, mô tả các cảnh hành động là vụng về và hình ảnh do máy tính tạo ra là chướng mắt.
Nhà phê bình Giovanni Lago của trang Next Best Picture chấm bộ phim 5/10 điểm, đánh giá cao sức hút của Yash trong vai Ravana cũng như phần nhạc phim do Rahman và Zimmer thực hiện. Tuy nhiên, ông cho rằng cốt truyện quá rộng lớn có thể sẽ phù hợp hơn nếu được phát triển thành một loạt phim theo phong cách Game of Thrones.
Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để điều chỉnh chuyển động môi của các diễn viên trong phiên bản tiếng Anh cũng gây ra những ý kiến chỉ trích. Đạo diễn Tiwari cho biết công nghệ này được sử dụng nhằm giúp bộ phim dễ tiếp cận hơn với khán giả quốc tế. Tuy nhiên, ông Adlakha so sánh kết quả với những chuyển động miệng cường điệu được ghép lên các hình ảnh tĩnh trong những tiểu phẩm hài.
Tại Ấn Độ, bộ phim còn được đặt lên bàn cân với những phiên bản chuyển thể trước đây, đặc biệt là loạt phim Ramayan của đạo diễn Ramanand Sagar, từng thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân nước này cách đây gần 4 thập kỷ, dù bối cảnh và kỹ xảo khi đó giờ đây có vẻ khá đơn sơ.
Khi loạt phim lần đầu được phát sóng vào năm 1987, những buổi sáng Chủ nhật trên khắp Ấn Độ gần như chìm trong bầu không khí tĩnh lặng mang tính tín ngưỡng.
Đường phố vắng bóng người, các cửa hàng hạ cửa cuốn và hàng xóm tụ tập quanh những chiếc tivi. Một số khán giả còn tắm rửa, thắp hương và đeo vòng hoa lên màn hình trước giờ phát sóng, chuẩn bị đón xem chương trình như thể đang tham dự một buổi lễ thờ phụng.
Ông Arvind Rajagopal, học giả truyền thông tại Đại học New York, từng nói năm 2019 rằng các đoàn tàu và xe buýt cũng dừng hoạt động, hành khách xuống xe để theo dõi chương trình trên những chiếc tivi đặt ven đường.
Được phát sóng trên mạng truyền hình nhà nước Doordarshan, một số tập được yêu thích nhất trong tổng số 78 tập của loạt phim ước tính thu hút 80-100 triệu khán giả. Đây là con số đáng kinh ngạc vào thời điểm sở hữu tivi vẫn còn là điều xa xỉ tại Ấn Độ.
Các diễn viên trong phim cũng trở thành những nhân vật được tôn kính. Ông Arun Govil, người thủ vai Rama, từng kể rằng nhiều người đã bật khóc khi nhìn thấy ông và chạm vào chân ông để bày tỏ lòng tôn kính. Giờ đây, trong một lựa chọn diễn viên gợi lại nhiều hoài niệm, ông Govil trở lại trong bộ phim của đạo diễn Tiwari với vai Dasharatha, cha của Rama.
Đối với các diễn viên đảm nhận những nhân vật trong phiên bản mới nhất, họ cảm nhận rõ áp lực khi đóng bộ phim.
Diễn viên Kapoor nói: "Tôi cảm thấy vô cùng lo sợ. Tôi biết có thể mình đã quá tuổi cho vai diễn này. Tôi sẽ không thể thể hiện nhân vật một cách xứng đáng".
Nam diễn viên gọi đây là "cơ hội chỉ đến một lần trong đời", nhưng cho biết việc hóa thân thành một nhân vật được hàng triệu người tôn thờ khiến anh không còn nhiều không gian sáng tạo tự do như trong những bộ phim khác.
Sai Pallavi, người thủ vai Sita, cho biết trải nghiệm này vừa mang ý nghĩa tâm linh vừa mang tính nghệ thuật. Lớn lên trong một gia đình có đời sống tín ngưỡng, cô tiếp cận vai diễn không chỉ như một công việc diễn xuất mà còn là cơ hội để phát triển bản thân.
Mức độ đón nhận bộ phim sẽ sớm trở nên rõ ràng hơn khi khán giả đến rạp thưởng thức tác phẩm.
Dù nhận được đánh giá như thế nào, bộ phim vẫn đánh dấu một sự kiện văn hóa lớn tại Ấn Độ khi đưa câu chuyện được nhiều thế hệ yêu mến lên màn ảnh rộng với quy mô chưa từng có.
