Người di cư tìm cách vào Ceuta bằng cách bơi qua biển hoặc trèo qua tuyến đê chắn sóng dọc bờ biển Fnideq, thị trấn phía Bắc Maroc. Ảnh: AA/TTXVN
Theo truyền thông châu Âu ngày 8/9, Chủ tịch Ceuta Juan Jesus Vivas đã kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) có lập trường cứng rắn hơn với Maroc, đồng thời hỗ trợ thành phố tăng cường an ninh biên giới và giải quyết cuộc khủng hoảng nhân đạo hiện nay.
Phát biểu trong chuyến thăm Brussels ngày 8/9, ông Vivas cho biết Ceuta đang bên bờ sụp đổ sau khi khoảng 80.000 người di cư vào thành phố ngày 30/7. Hàng nghìn người đến từ các quốc gia ngoài EU, trong đó có nhiều trẻ vị thành niên không có người đi cùng, hiện vẫn mắc kẹt tại đây.
Cuộc khủng hoảng cũng khiến hơn 150 người thiệt mạng trên biển. Theo ông Vivas, Ceuta cần sự hỗ trợ của EU để đưa những người nhập cư trái phép trở về nước và khôi phục hoạt động bình thường.
Trong chuyến công tác, lãnh đạo Ceuta đã gặp ba ủy viên châu Âu cùng một số nghị sĩ EU. Ông đề nghị khối này hỗ trợ tài chính để xây dựng hạ tầng biên giới và giải quyết những vấn đề nhân đạo phát sinh sau làn sóng di cư.
Bất đồng với chính phủ Tây Ban Nha
Ông Vivas đồng thời chỉ trích chính quyền Thủ tướng Pedro Sanchez không có biện pháp ứng phó thỏa đáng trước, trong và sau sự việc. Quan điểm này cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa chính quyền Ceuta và Madrid trong cách tiếp cận quan hệ với Maroc.
Tây Ban Nha đến nay không quy trách nhiệm cho Rabat, dù xác định vụ việc đã xâm phạm sự toàn vẹn lãnh thổ của nước này. Madrid cho rằng những thông tin sai lệch trên mạng xã hội và hoạt động của các đường dây buôn người là nguyên nhân chính dẫn tới làn sóng di cư.
Chính phủ Tây Ban Nha cũng tiếp tục coi Maroc là đối tác đáng tin cậy trong việc kiểm soát di cư trái phép và Ủy ban châu Âu có chung quan điểm này.
Trong khi đó, ông Vivas cáo buộc Rabat theo đuổi chính sách gây sức ép nhằm làm suy yếu Ceuta. Ông cho rằng người dân thành phố đang sống trong tâm lý lo sợ một làn sóng di cư quy mô lớn có thể bất ngờ tái diễn.
Lãnh đạo Ceuta cũng đề nghị chính phủ Tây Ban Nha giải thích vì sao không quy trách nhiệm cho Maroc, dù trực tiếp hay do không hành động. Phát biểu được đưa ra sau khi một báo cáo cảnh sát bị rò rỉ cho rằng lực lượng Maroc có thể đã đóng vai trò trong cuộc khủng hoảng.
Tuy nhiên, ông Vivas không yêu cầu EU đình chỉ hỗ trợ tài chính dành cho Rabat như đề xuất của đảng cực hữu Vox. EU hiện tài trợ 160 triệu euro cho chiến lược quản lý di cư của Maroc đến năm 2027.
Đề nghị quy chế đặc biệt cho Ceuta
Theo ông Vivas, các ủy viên châu Âu Andrius Kubilius, Magnus Brunner và Dubravka Suica đã bày tỏ ủng hộ Ceuta, nhưng chưa đưa ra cam kết cụ thể. Ủy ban châu Âu dự kiến cử một phái đoàn kỹ thuật tới thành phố trong tuần này để đánh giá tình hình.
Ông Vivas cũng đề nghị EU thiết lập sự hiện diện thường trực của Cơ quan Tị nạn EU và Cơ quan Bảo vệ biên giới Frontex tại Ceuta.
Nằm trên bờ biển Bắc Phi, Ceuta cùng Melilla tạo thành đường biên giới trên bộ duy nhất giữa châu Âu và châu Phi. Lãnh đạo Ceuta cho rằng hai thành phố cần được EU trao quy chế đặc biệt và áp dụng những quy định di cư phù hợp với hoàn cảnh riêng.
Theo ông, bảo vệ Ceuta không chỉ là vấn đề của Tây Ban Nha mà còn liên quan trực tiếp đến an ninh biên giới của toàn châu Âu.